บทเรียนออนไลน์ วิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เรื่อง ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทยสมัยรัตนโกสินทร์
ทีมงานทรูปลูกปัญญา
|
27 ก.พ. 62
 | 12.9K views


ผังมโนทัศน์สาระการเรียนรู้


     สมัยรัตนโกสินทร์เป็นยุคที่สืบทอดภูมิปัญญาและวัฒนธรรมมาจากสมัยอยุธยา เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงในช่วงที่ชาติตะวันตกเข้ามามีอิทธิพลในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

1. ภูมิปัญญาไทย
     1.1 ความหมายของภูมิปัญญา
     ภูมิปัญญา หมายถึง องค์ความรู้ ความสามารถ ที่เกิดจากการสั่งสมประสบการณ์ พัฒนาและสืบทอดกันมา เพื่อใช้แก้ปัญหาของคนในสังคมให้สามารถอยู่ได้ในสภาพแวดล้อมในทุกสมัย


     1.2 การนำภูมิปัญญาไทยมาใช้แก้ไขปัญหาประเทศของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวผ่านโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
     โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีหลายโครงการ แบ่งตามประเภทได้ดังนี้
     1. โครงการด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ
     2. โครงการด้านการเกษตร
     3. โครงการด้านสิ่งแวดล้อม

                                                                          


     1.3 การอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทยของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ผ่านมูลนิธิศูนย์ศิลปาชีพ
     ปัจจุบันมีโครงการกว่า 200 โครงการ แต่ละโครงการเป็นการฝึกสอนงานด้านหัตถกรรมให้แก่ประชาชน พัฒนางานหัตถกรรมในแต่ละท้องถิ่นให้สวยงามมากยิ่งขึ้น ตรงกับความต้องการของตลาด ผลิตภัณฑ์ของมูลนิธิศูนย์ศิลปาชีพมีหลายรูปแบบ เช่น เครื่องจักสาน เครื่องถม เครื่องเงิน

     1.4 การอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทย
     คนไทยควรศึกษาเรื่องที่เกี่ยวข้องกับภูมิปัญญาไทย อาจสร้างแหล่งเรียนรู้ พิพิธภัณฑ์ เพื่อให้คนรุ่นหลังได้เห็นคุณค่าและตระหนักถึงความสำคัญของภูมิปัญญาไทย


2. วัฒนธรรมไทย
     วัฒนธรรมไทยสมัยรัตนโกสินทร์มีพัฒนาการต่าง ๆ หลายด้าน ในที่นี้จะกล่าวถึง 4 ด้าน คือ ด้านขนบธรรมเนียมประเพณี ด้านวรรณกรรม ด้านทัศนศิลป์ ด้านดนตรีและนาฏศิลป์ ซึ่งแต่ละด้านมีพัฒนาการดังนี้
     2.1 ด้านขนบธรรมเนียมประเพณี
     เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์ ใน พ.ศ. 2325 พระองค์มีพระราโชบายสำคัญ คือ การรื้อฟื้นแบบแผนโบราณราชประเพณีที่เกี่ยวข้องกับสถาบัน พระมหากษัตริย์ ราชอาณาจักร และพระพุทธศาสนา
    2.2 ด้านวรรณกรรม
     วรรณกรรมรุ่งเรืองมากในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงได้รับพระราชสมัญญาว่า “สมเด็จพระมหาธีรราชเจ้า” ทรงพระราชนิพนธ์วรรณกรรมทุกแขนง ทรงตั้งวรรณคดีสโมสรขึ้นเป็นคู่กับโบราณคดีสโมสร เพื่อส่งเสริมงานด้านการประพันธ์ ผลงานดีเด่นที่รู้จักกันแพร่หลาย เช่น พระนลคำหลวง นารายณ์สิบปาง ศกุนตลา เมืองไทยจงตื่นเถิด
     2.3 ด้านทัศนศิลป์
     งานสถาปัตยกรรมสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นได้รับการฟื้นฟูสร้างอย่างประณีตงดงาม บางส่วนมีการบูรณะซ่อมแซมในสมัยรัชกาลต่อ ๆ มาจนแทบไม่เหลือเค้าโครงของศิลปะเดิม ผลงานสถาปัตยกรรมที่ยังคงแสดงให้เห็นลักษณะของศิลปะในสมัยรัชกาลที่ 1 เช่น เจดีย์ทอง หน้าปราสาทพระเทพบิดรในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระอุโบสถวัดราชบูรณะ
 


     2.4 ด้านดนตรีและนาฏศิลป์
     ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชมีการฟื้นฟูนาฏศิลป์หรือนาฏกรรม โดยทรงโปรดเกล้าฯ ให้มีการฝึกหัดโขนขึ้นทั้งในวังหลวงและวังหน้า รวมทั้งหัดละครผู้หญิงหรือ “ละครใน” ซึ่งมีเฉพาะในวังหลวงเท่านั้นตามแบบสมัยอยุธยา ละครในมีท่วงท่ารำที่สวยงาม ประณีต เป็นแบบแผน ต่างจากละครผู้ชายหรือ “ละครนอก” ที่เน้นเรื่องที่ตลกขบขัน สนุกสนาน ไม่เคร่งครัดแบบแผน


คำสำคัญ
ภูมิปัญญาไทย
การอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทย
วัฒนธรรมไทย
ด้านขนบธรรมเนียมประเพณี
ด้านวรรณกรรม
ด้านทัศนศิลป์
ด้านดนตรีและนาฏศิลป์


แหล่งที่มาของเนื้อหา : สำนักพิมพ์วัฒนาพานิช www.wpp.co.th 

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง

สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
สังคมศึกษา ม. ต้น ทีเบรกอินยุโรป
1.5K views
สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
สังคมศึกษา ม. ต้น ทีเบรกอินยุโรป
1.5K views
วิชาสังคมศึกษาม.3 ชุดที่9
14.2K views
ข้อสอบ Pre O-NET สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม(ปี2554) ชุดที่1
66.5K views
พระสงฆ์
14.9K views
ข้อสอบ Pre O-NET สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม(ปี2554) ชุดที่2
55.6K views
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
สังคมศึกษา ม. ต้น ทีเบรกอินยุโรป
1.5K views
สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
สังคมศึกษา ม. ต้น ทีเบรกอินยุโรป
1.5K views
ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง

วิชาสังคมศึกษาม.3 ชุดที่9
14.2K views
ข้อสอบ Pre O-NET สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม(ปี2554) ชุดที่1
66.5K views
พระสงฆ์
14.9K views
ข้อสอบ Pre O-NET สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม(ปี2554) ชุดที่2
55.6K views