กับ แก่ แต่ ต่อ (๑)
ความเปลี่ยนแปลงของภาษาเป็นเรื่องธรรมชาติ แม้ผู้ใช้ภาษาจะยอมรับ แต่ก็ยังมีข้อถกเถียงกันอยู่ว่า ความเปลี่ยนแปลงอย่างไหนถือได้เป็นความวิบัติ
ผู้ใช้นามว่า "รักษาไทย" ให้ความเห็นไว้ใน มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ ๓ กันยายน ๒๕๔๔ ว่า
การเกิดขึ้นใหม่ควรเรียกว่า "อุบัติ" แต่การแก้สิ่งเดิมที่ถูกต้องให้เปลี่ยนแปลงไป ตามใจผู้มักง่ายขอเรียกว่า "วิบัติ"
"รักษาไทย" ไม่เห็นด้วยในเรื่องการเปลี่ยนแปลงภาษาให้เขียนง่ายขึ้น ออกเสียงง่ายขึ้น อันเป็นความเห็นเดียวกับ อาจารย์วีระ บุณยะกาญจน (มติชนสุดสัปดาห์ ๑๓ สิงหาคม ๒๕๔๔)
วันนี้จะยังไม่พูดเรื่องตัวสะกดอันเป็นเรื่องใหญ่ที่น่าจะเขียนถึงอย่างละเอียดต่อไปข้างหน้า แต่จะขอยกตัวอย่างความเปลี่ยนแปลงทางภาษาที่นำขึ้นมาวิพากษ์วิจารณ์กัน
นั่นก็คือการใช้คำว่า "กับ"
อาจารย์นิธิ เอียวศรีวงศ์ ได้ยกตัวอย่างไว้ในเรื่อง "แด่นักอนุรักษ์ภาษาไทย" (มติชนสุดสัปดาห์ ๒๗ ส.ค. ๒๕๔๔) ว่า แม้แต่ ดำรง พุฒตาล ซึ่งอนุรักษ์ภาษาไทยอย่างเหนียวแน่นก็ยังใช้คำว่า
"ไม่ให้ความสำคัญกับภาษาไทย"
อาจารย์นิธิ แสดงความเห็นว่า การใช้ภาษาเช่นนี้ก็ถือว่าได้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมแล้ว เพราะในสมัยโบราณจะต้องใช้ว่า "ให้แก่" ไม่ใช่ "ให้กับ" นอกจากนี้ยังกล่าวว่า ถ้าไม่จำเป็นภาษาไทยไม่ใช้บุพบท และในปัจจุบันก็ไม่ค่อยได้ยินหรือได้อ่านใครใช้บุพบทตามหลักโบราณอย่างนี้แล้ว แต่ไม่ว่าใครจะใช้ตามแบบเก่าหรือแบบใหม่อาจารย์นิธิก็กล่าวว่าฟังรู้เรื่องทั้งสิ้น
ในขณะที่อาจารย์นิธิยอมรับความเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ แต่ ภาษิต จิตรภาษา กลับไม่ยอมรับ
ในบทความเรื่อง "การอ่านออกเสียงภาษาไทย" (ศิลปวัฒนธรรม สิงหาคม ๒๕๔๔) ภาษิต จิตรภาษา ได้ทักท้วงว่ามีวิทยากรผู้หนึ่งใช้สันธานผิด คือ ใช้ "ให้กับ" แทน "ให้แก่" เมื่อมีผู้ท้วงว่า "เดี๋ยวนี้เขาเปลี่ยนแล้ว" ภาษิต จิตรภาษา ก็ตั้งคำถามว่า
ใครเปลี่ยน ตำราเปลี่ยน หรือว่าเปลี่ยนเพราะคุณพากันใช้ผิด (เพราะต่างก็ใช้ตามกันโดยไม่มีหลักตำรา)
นอกจากนี้ ภาษิต จิตรภาษา ก็ยังกล่าวชม อาจารย์ขวัญดี อัตวาวุฒิชัย ว่า ใช้ภาษาได้ถูกต้องตามตำรา เพราะใช้ว่า "ให้แก่เด็ก"
จะเห็นได้ว่า ผู้รู้ทั้งสองท่านนี้มีความเห็นที่ต่างกันในเรื่องความเปลี่ยนแปลงของการใช้ภาษาไทย ท่านหนึ่งยอมรับทั้งสองแบบ โดยมิได้กล่าวว่าฝ่ายใดผิด แต่อีกท่านหนึ่งเห็นว่าสิ่งที่ผิดไปจากตำรานั้นผิด
ที่ยกความคิดเห็นของท่านผู้รู้มากล่าวนำก่อนนี้ก็เพื่อที่จะชี้ให้เห็นอะไรบางอย่าง
ข้อแรก ตกลง คำว่า "กับ" นี่เป็น "บุพบท" หรือ "สันธาน" กันแน่
ข้อสอง หลักโบราณที่ท่านทั้งสองกล่าวถึงนั้น คือหลักอะไร ของใคร โบราณแค่ไหน
พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๒๕ กล่าวไว้ว่า
กับ เป็นคำที่เชื่อมคำหรือความเข้าด้วยกัน มีความหมายว่า รวมกันหรือเกี่ยวข้องกัน เช่น ฟ้ากับดิน กินกับนอน หายวับไปกับตา
แก่ บ. ใช้นำหน้านามฝ่ายรับ เช่น ให้เงินแก่เด็ก
แสดงว่าในปัจจุบันนี้ "กับ" คือ คำเชื่อม ส่วน "แก่" คือคำบุพบท
คราวหน้าเราจะมาดูกันว่า หลักที่ต่างฝ่ายต่างก็อ้างถึงนั้นคืออะไร
ผู้เขียน รศ. ดร.นิตยา กาญจนะวรรณ ภาคีสมาชิก สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน
