Home
Education
Classroom
Knowledge
Blog
TV
ธรรมะ
กิจกรรม
โครงการทรูปลูกปัญญา

พระไตรปิฎกและการชำระพระไตรปิฎก

Posted By Plookpedia | 28 มิ.ย. 60
6,320 Views

  Favorite

พระไตรปิฎกและการชำระพระไตรปิฎก

 

พระไตรปิฎก หมายถึง คำสั่งสอนทางพระพุทธศาสนา ๓ ประเภท คือ

๑. พระวินัย เป็นเรื่องเกี่ยวกับระเบียบข้อบังคับที่ควรปฏิบัติ คือ ศีล 

๒. พระสูตร เป็นเรื่องเกี่ยวกับคำสอนทั่วๆ ไปของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และคำสอนของ
พระสาวกของพระองค์ 

๓. พระอภิธรรม เป็นเรื่องเกี่ยวกับสาระสำคัญ หรือแก่นแห่งคำสอนทางพระพุทธศาสนา

 

 

เนื้อความสำคัญของคำสอนทางพระพุทธศาสนานั้น ล้วนแต่เป็นการอบรมให้คนเป็นคนดี เช่น 

๑. ให้มีจรรยา มารยาท มีระเบียบวินัย

๒. ให้มีความรับผิดชอบต่อตนเอง ต่อครอบครัว และต่อสังคม 

๓. ให้มีความกตัญญู และตอบแทนพระคุณมารดาบิดา และผู้มีพระคุณ 

๔. ให้มีความขยันหมั่นเพียร เอาชนะความทุกข์ยาก 

๕. ให้มีความซื่อสัตย์ สุจริต รังเกียจการทำความชั่ว 

๖. ให้มีความอดทน อดกลั้นต่อความยากลำบาก อดทน ต่อคำพูดล่วงเกินต่อตัวเรา 

๗. ให้มีไมตรีจิต คิดให้ผู้อื่นมีสุข ช่วยผู้มีทุกข์ให้พ้นทุกข์ ยินดีเมื่อผู้อื่นสุข รู้จักวางใจเป็นกลาง
ไม่ลำเอียง 

๘. ให้รู้จักทำใจให้สงบไม่ฟุ้งซ่าน 

๙. ให้รู้จัก อ่าน คิด และปฏิบัติตามสิ่งที่เรียนรู้มา จนเกิด ปัญญารู้แจ้งในสิ่งทั้งปวงตามความเป็นจริง

 

 

------------------------------------------------------------

 

ความเป็นมาของพระไตรปิฎก 

แต่เดิมมาไม่มีการจัดหมวดหมู่คำสอนของพระพุทธเจ้า เพียงแต่พระสงฆ์ช่วยกันท่องจำคำสั่งสอน และสาระสำคัญทางพระพุทธศาสนา เนื่องจากมีจำนวนมาก จึงต้องแบ่งกลุ่มท่องจำเป็นเรื่อง ๆ ไป 

ต่อมาประมาณ ๒๐๐ ปี หลังจากพระพุทธเจ้าปรินิพพาน พระสงฆ์จึงประชุมปรึกษากัน จัดคำสอนออกเป็นสามหมวดหมู่ เรียกว่า พระไตรปิฎก แต่ยังใช้วิธีท่องจำเช่นเดิม

 

สมเด็จพระสังฆราช ทรงเป็นองค์ประธานในการประชุมคณะสงฆ์

 

 

ภาษาพระไตรปิฎก 

เมื่อชาวอินเดีย และชาวลังการู้จักการเขียนตัวหนังสือแทนการท่องจำ จึงมีการเขียนพระไตรปิฎกเป็นตัวหนังสือ และภาษาที่ใช้เขียนเป็นตัวหนังสือนั้น ใช้ภาษามคธ ซึ่งเป็นภาษาของชาวอินเดีย
ในแคว้นมคธ แคว้นนี้เป็นแคว้นใหญ่ และสำคัญมาก ในสมัยพุทธกาล และสมัยต่อมา

การศึกษาพระพุทธศาสนาแพร่หลายไปหลายประเทศ มีผู้เรียกภาษามคธว่า ภาษาบาลี ซึ่งหมายถึง ภาษาของพระไตรปิฎก

 

 

ความจำเป็นที่ต้องศึกษาบาลี 

เวลาล่วงมาหลายร้อยปี ไม่มีผู้พูดภาษามคธได้ แต่เนื่องจากได้จารึกพระไตรปิฎกเป็นภาษามคธ หรือที่เรียกกันภายหลังว่า ภาษาบาลี ทำให้ผู้ศึกษาพระพุทธศาสนาจำเป็นจะต้องเรียนภาษาบาลี ทั้งอ่านและเขียน 

ประเทศต่าง ๆ ที่พลเมืองส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนา เช่น ประเทศศรีลังกา ประเทศพม่า และประเทศไทย นักศึกษา และพระสงฆ์ในประเทศเหล่านั้น จึงจำเป็นต้องเรียนรู้ภาษาบาลี

แม้แต่ประเทศตะวันตก ซึ่งมีนักศึกษาพระพุทธศาสนา เช่น ประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศอังกฤษ และอีกหลายประเทศในยุโรป นักศึกษาเหล่านั้นต้องศึกษาการอ่านและเขียนภาษาบาลี ดังนั้นภาษาบาลี จึงเป็นภาษากลางของผู้ศึกษาพระพุทธศาสนา 

 

พระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี

 

 

พระไตรปิฎกภาษาไทย 

จากประวัติพระพุทธศาสนาในประเทศไทย ปรากฏว่า มีผู้แปลพระไตรปิฎกบางส่วนจากภาษาบาลีเป็นภาษาไทย ตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี ในกาลต่อมาการแปลพระไตรปิฎกก็คงทำต่อเนื่องกันในสมัยกรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรี และกรุงเทพมหานคร เป็นราชธานี แต่ยังไม่ครบถ้วนทุกฉบับของพระไตรปิฎก

 

พระไตรปิฎกและคำอธิบายภาษาบาลีเป็นภาษาไทย

 

พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมีคำอธิบาย 

ถึงแม้ว่าเมื่อประเทศไทยได้เฉลิมฉลองวาระ ที่พระพุทธศาสนาครบ ๒,๕๐๐ ปี ที่กรุงเทพมหานคร
ได้มีการแปลและพิมพ์พระไตรปิฎกเป็นภาษาไทยด้วย

เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๐ ในวโรกาสที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๕ รอบ มหากุฎราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้แปลพระไตรปิฎก และคำอธิบายภาษาบาลีเป็นภาษาไทยรวม ๙๑ เล่ม อนึ่ง เพื่อให้คำอธิบายพระไตรปิฎก ที่เรียกว่า
อรรถกถาภาษาบาลี ซึ่งยังไม่สมบูรณ์ครบชุด มหาเถรสมาคมจึงได้ดำเนินการตรวจชำระ และจัดพิมพ์ให้เสร็จ เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในวโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ในวันที่ ๑๒ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๕ นับว่าในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เป็นระยะกาลที่พระไตรปิฎกภาษาบาลี และที่แปลเป็นไทย รวมทั้งคำอธิบายพระไตรปิฎก ที่เรียกว่า อรรถกถา ทั้งภาษาบาลี และภาษาไทย ได้จัดพิมพ์ขึ้นโดยสมบูรณ์

 

 

พระไตรปิฎกภาษาบาลีฉบับคอมพิวเตอร์ 

พ.ศ. ๒๕๓๑ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้นำข้อความในพระไตรปิฎกภาษาบาลี อักษรไทย เข้านำจาน
แม่เหล็ก เพื่อนำเข้าเครื่องคอมพิวเตอร์ ซึ่งเป็นครั้งแรกของโลก นับเป็นเกียรติประวัติสูงสุดของประเทศไทย

 

พระไตรปิฎกที่บรรจุในคอมพิวเตอร์ สามารถเรียกข้อความที่ต้องการทราบได้

 

ต่อมา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ได้พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์
ให้มหาวิทยาลัยมหิดล เพิ่มเติมคำอธิบายพระไตรปิฎก ที่เรียกว่า อรรถกถา และคำอธิบายอรรถกา
ที่เรียกว่า ฎีกา เพิ่มให้ได้ความครบสมบูรณ์ ทำให้นักศึกษาพระไตรปิฎก สามารถเรียกข้อความที่ต้องการทราบในพระไตรปิฎก พร้อมทั้งคำอธิบายอย่างชัดเจนอีก ๒ ระดับ มาปรากฏในจอภาพ ภายในเวลาเป็นวินาที

 

 

คำสอนในพระไตรปิฎกซึ่งมีคุณค่าในสังคมปัจจุบัน 

เมื่อได้ศึกษาความในพระไตรปิฎกแล้ว จะเห็นได้ว่า คำสอนของพระพุทธเจ้า เมื่อสองพันปีมาแล้ว ยังเป็นเครื่องมืออบรมคนทุกชาติ ทุกภาษา ในสังคมปัจจุบันนี้ ให้มีความอยู่ดีกินดีด้วยประการ
ทั้งปวง เช่น

๑. ทรงสอนให้รักษาสิ่งแวดล้อม ทรงส่งเสริมให้ปลูกป่า ทรงห้ามพระภิกษุ ตัดต้นไม้ เผาป่า ทรงห้ามการสร้างที่อยู่ตามชอบใจ คือ ต้องมีพระสงฆ์ตั้งแต่ ๔ รูปขึ้นไป รับรู้ และชี้สถานที่ ที่จะสร้างที่อยู่อาศัย 

๒. ทรงสอนให้รักษาความสะอาดลำน้ำ เช่น ห้ามพระภิกษุถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ และถ่มน้ำลายลงในลำน้ำ 

๓. ทรงสอนให้รักษาสุขภาพอนามัยส่วนตัว เช่น ห้ามพระภิกษุฉันอาหาร ในภาชนะเดียวกัน ห้ามดื่มน้ำร่วมภาชนะกับผู้อื่น 

๔. ทรงกำหนดข้อปฏิบัติในการอยู่ร่วมกัน โดยต้องมีส้วม และถือเป็นหน้าที่ ต้องทำความสะอาดส้วมอยู่ตลอดเวลา 

๕. ทรงสอนให้รู้จักประมาณ ในการบริโภคอาหารไม่มากเกินไป กำหนดเวลา ไม่พร่ำเพรื่อ 

๖. ทรงสอนให้พระสงฆ์ปกครองกันแบบประชาธิปไตย ต้องมีการประชุม ปรึกษากันในการประกอบกิจการร่วมกัน ทรงอนุมัติให้มีการออกเสียงเห็นด้วย ออกเสียงคัดค้าน กำหนดจำนวนองค์ประชุม
ที่จะให้การออกเสียงมีผลถูกต้อง 

๗. ทรงห้ามรับผู้เป็นโรคติดต่อ เช่น โรคเรื้อน เข้ามาบวชเป็นพระภิกษุ

 

การเข้ามาบวชเป็นพระภิกษุในบวรพุทธศาสนา ในคำสอนของพระไตรปิฎก ทรงห้ามรับผู้เป็นโรคติดต่อ เข้ามาบวชเป็นพระภิกษุ

 

 

การชำระพระไตรปิฎกในประเทศไทย 

การชำระพระไตรปิฎก บางครั้งท่านใช้คำว่า การสังคายนาตรวจชำระพระไตรปิฎก สังคายนา แปลตามรูปศัพท์ว่า การสวดพร้อมกัน 

ตามที่ทราบแล้วว่า พระสงฆ์รักษาคำสอนทางพระพุทธศาสนาด้วยการท่องจำมาก่อน แล้วต่อมาจึงมีการจารึกเป็นตัวอักษร 

การท่องจำ การจารึกแล้วคัดลอกต่อๆ กันมา อาจมีข้อบกพร่องในการใช้ถ้อยคำ และมีปัญหาเรื่องภาษาที่จดต่อ ๆ กันมา ดังนั้นจึงมีการประชุมสงฆ์เป็นครั้งคราว เพื่อสอบทานคำจารึก และการตีความหมายให้ถูกต้อง ตามคำสอนทางพระพุทธศาสนาว่า ที่ถูกต้องควรจะเป็นอย่างไร

 

พระไตรปิฎกใบลาน

 

ในประเทศไทยมีการตรวจชำระพระไตรปิฎกหลายครั้ง 

ตามกาลเวลา ดังต่อไปนี้

ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๐๒๐ พระเจ้าติโลกราช พระเจ้าแผ่นดินแห่งล้านนา ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ให้มีการสังคายนา ที่เมืองเชียงใหม่

ครั้งที่ ๒ พ.ศ. ๒๓๓๑ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ให้มีการสังคายนาตรวจชำระพระไตรปิฎก แล้วจดจารึกข้อความ ที่ถูกต้องลงในใบลาน

 

ตู้พระไตรปิฎก สมัยรัชกาลที่ ๑

 

 

ครั้งที่ ๓ พ.ศ. ๒๔๓๑ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระปิยมหาราช ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ให้มีการสังคายนา และจัดพิมพ์พระไตรปิฎกเป็นเล่มหนังสือ นับเป็นการพิมพ์พระไตรปิฎกเป็นครั้งแรกในประเทศไทย พิมพ์เสร็จเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๖

ครั้งที่ ๔ พ.ศ. ๒๔๖๘ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหากษัตริย์พระองค์ที่ ๗ แห่งราชวงศ์จักรี ทรงเปิดโอกาสให้พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการ พ่อค้า และประชาชน โดยเสด็จพระราชกุศล จัดพิมพ์พระไตรปิฎก โดยการสอบทานกับพระไตรปิฎก ฉบับอักษรโรมัน อักษรพม่า และอักษรลังกา พิมพ์สำเร็จเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๓

ครั้งที่ ๕ พ.ศ. ๒๕๓๐ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงมีพระบรมราชโองการตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๘ ให้มีการสังคายนาตรวจชำระพระไตรปิฎก ซึ่งได้ดำเนินการสำเร็จทันวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๐ ในศุภวาระดิถีมหามงคล ที่ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๕ รอบ

เว็บไซต์ทรูปลูกปัญญาดอทคอมเป็นเพียงผู้ให้บริการพื้นที่เผยแพร่ความรู้เพื่อประโยชน์ของสังคม ข้อความและรูปภาพที่ปรากฏในบทความเป็นการเผยแพร่โดยผู้ใช้งาน หากพบเห็นข้อความและรูปภาพที่ไม่เหมาะสมหรือละเมิดลิขสิทธิ์ กรุณาแจ้งผู้ดูแลระบบเพื่อดำเนินการต่อไป
Tags

Content

1
"พระไตรปิฎก"
ข้อความเบื้องต้น ความรู้เรื่อง พระไตรปิฎก
753 Views
3
พระไตรปิฎกฉบับพิมพ์ในประเทศไทย
พระไตรปิฎกฉบับพิมพ์ในประเทศไทย ต่อมาเมื่อมีการพิมพ์หนังสือเป็นเล่มขึ้น จึงได้มีการนำข้อความใบลานนั้น มาเรียงพิมพ์ จัดทำพระไตรปิฎกเป็นเล่มหนังสือ โดยเฉพาะในประเทศไทย มีการพิมพ์พระไตรปิฎกเป็นเล่มหลายครั้ง ดังต่อไปนี้
874 Views
4
ภาษาที่รองรับพระไตรปิฎก
ภาษาที่รองรับพระไตรปิฎก โดยเหตุที่พระพุทธศาสนาเกิดขึ้นในประเทศอินเดีย ภาษาที่ใช้ในการสั่งสอนพระพุทธศาสนา จึงเป็นภาษาพื้นเมืองของชาวอินเดียในสมัยนั้น ภาษาที่ปรากฎในพระไตรปิฎก หรือรองรับพระไตรปิฎกเดิมเรียกว่ามาคธีหรือภาษาของชาวมคธเพราะแคว้นมคธเป็นแคว้นสำ
444 Views
5
พระไตรปิฎกฉบับแปลเป็นภาษาไทย
พระไตรปิฎกฉบับแปลเป็นภาษาไทย เมื่อมีการศึกษาพระพุทธศาสนาอย่างกว้างขวาง ผู้รู้ภาษาบาลีก็ได้แปลข้อความต่าง ๆ ในพระไตรปิฎกออกเป็นภาษาในชาติของตน แพร่หลายขึ้น ในประเทศไทยมีการศึกษาพระไตรปิฎกมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี และได้มีการแปลบางส่วนแห่งพระไต
447 Views
6
พระไตรปิฎกภาษาบาลีฉบับคอมพิวเตอร์
พระไตรปิฎกภาษาบาลีฉบับคอมพิวเตอร์ ใน พ.ศ. ๒๕๓๑ มหาวิทยาลัยมหิดลได้ นำเอาข้อความในพระไตรปิฎกภาษาบาลีอักษรไทย เข้าจานแม่เหล็กชนิดแข็ง เพื่อนำเข้าเครื่องคอมพิวเตอร์ สามารถเรียกคำไหนก็ได้ในเล่มใด หน้าใด บรรทัดที่เท่าไร ให้มาปรากฏในจอภาพได้ทันที นับเป็นครั
547 Views
7
จำนวนเล่มของพระไตรปิฎกและพระภิกษุชาวเยอรมันกล่าวถึงพระไตรปิฎกฉบับไทย
จำนวนเล่มของพระไตรปิฎก พระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี ที่จัดพิมพ์ขึ้นในประเทศต่าง ๆ นั้น แม้จะมีข้อความเป็นอย่างเดียวกัน ต่างกันแต่ในบางประเทศ เช่น พม่า ได้เพิ่มหนังสือบางเรื่องที่แต่งขึ้นในสมัยหลังเข้าชุดไปด้วย อาจจะมีจำนวนเล่มแตกต่างกันบ้าง เช่น ประเทศไทยจัด
536 Views
8
ตัวอักษรที่รองรับพระไตรปิฎก
ตัวอักษรที่รองรับพระไตรปิฎก เมื่อทราบว่า การจดจารึกข้อความในพระไตรปิฎกลงในใบลานกระทำเป็นครั้งแรก เมื่อประมาณ พ.ศ. ๔๓๓-๔๕๐ ในประเทศศรีลังกา อักษรที่รองรับพระไตรปิฎก จึงเป็นอักษรของศรีลังกา หรืออักษรสีหล และเมื่อมีการส่งพระไตรปิฎก ฉบับอักษรสีหล ไปสู่ประเ
384 Views
9
พระไตรปิฎกมาสู่ประเทศไทย
พระไตรปิฎกมาสู่ประเทศไทย
670 Views
10
พระไตรปิฎกและส่วนต่าง ๆ ของพระไตรปิฎก
พระไตรปิฎกและส่วนต่าง ๆ ของพระไตรปิฎก ย้อนมากล่าวถึงพระไตรปิฎก และส่วนต่างๆ ของพระไตรปิฎก เพื่อที่จะชี้ให้เห็นว่า มีเรื่องน่าศึกษา และน่านำไปปฏิบัติอย่างไรบ้าง อันแสดงถึงคุณค่า และลักษณะคำสั่งสอนในพระไตรปิฎกโดยย่อ พอมองเห็นได้ว่า พระพุทธศาสนา เป็นเพชรน
466 Views
11
คุณค่าของพระไตรปิฎกและลักษณะคำสั่งสอนทั่วไปในพระไตรปิฎก
คุณค่าของพระไตรปิฎก คำสั่งสอนในพระไตรปิฎก มีคุณค่าสูง ในการยกระดับความประพฤติทางกาย วาจา และยกระดับคุณธรรมทางจิตใจให้สูงขึ้น มีคำสอน ที่อำนวยประโยชน์แก่บุคคลทั่วไป เช่น ประโยชน์ทางเศรษฐกิจ และสังคม ที่เรียกว่า ประโยชน์ปัจจุบัน ประโยชน์ที่มีศีลธรรมเป็นพ
8K Views
12
ลักษณะคำสั่งสอนที่นำสมัยในพระไตรปิฎก
ลักษณะคำสั่งสอนที่นำสมัยในพระไตรปิฎก มีหลายเรื่องที่คนในสมัยปัจจุบันเห็นความสำคัญ และพยายามให้การศึกษา เช่น เรื่องสิ่งแวดล้อม เรื่องสุขภาพอนามัย และระบบประชาธิปไตย เป็นต้น ซึ่งปรากฏว่า พระพุทธเจ้า ทรงแนะนำสั่งสอนไว้แล้ว เมื่อย้อนหลังไปกว่า ๒,๕๐๐ ปี ดัง
729 Views
13
การสังคายนาหรือสังคีติ
การสังคายนาหรือสังคีติ คำว่าสังคายนาและสังคีติเป็นคำภาษาบาลีแปลอย่างเดียวกันว่าการสวดพร้อมกันเป็นคำที่ใช้แทนกันได้ การสวดพร้อมกันหมายความว่า เมื่อรวบเรียบเรียงถ้อยคำ ที่เคยท่องจำกันมาให้เป็นหมวดหมู่เรียบร้อยดีแล้ว ก็มีการท่องจำ และการสวดพร้อมกัน เพื่อเ
750 Views
14
การตรวจชำระพระไตรปิฎกในประเทศไทย
การตรวจชำระพระไตรปิฎกในประเทศไทย เมื่อมีการจดจารึกพระไตรปิฎกลงในใบลาน เมื่อ พ.ศ. ๔๓๓ หรือ ๔๕๐ ในประเทศศรีลังกาแล้ว ก็เป็นเหตุให้มีต้นฉบับพระไตรปิฎก แพร่หลายไปสู่ประเทศต่างๆ และมีการจัดพิมพ์ขึ้นในภายหลังด้วย การสังคายนาตรวจชำระพระไตรปิฎกในรูปตรวจสอบต้นฉ
529 Views
  • Posted By
  • Plookpedia
  • 1 Followers
  • Follow