Home
Education
Classroom
Knowledge
Blog
TV
ธรรมะ
กิจกรรม
โครงการทรูปลูกปัญญา

พืชน้ำมัน

Posted By Plookpedia | 07 ส.ค. 60
8,230 Views

  Favorite

พืชน้ำมัน

      น้ำมันมีสองจำพวก จำพวกแรกเป็นน้ำมันแร่ซึ่งสูบขึ้นมาจากใต้ดินแล้วนำมาทำเป็นน้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันหล่อลื่น เช่น ที่ใช้ในรถยนต์และยานพาหนะต่าง ๆ และนำมาทำเป็นวัสดุต่าง ๆ สำหรับใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมอีกด้วย น้ำมันแร่นั้นกินไม่ได้นำไปปรุงอาหารก็ไม่ได้ น้ำมันที่กินได้หรือปรุงอาหารได้ต้องเป็นน้ำมันจากพืชหรือน้ำมันจากสัตว์ซึ่งเราเรียกง่าย ๆ ว่า น้ำมันพืชหรือน้ำมันสัตว์แต่เดิมเราสกัดน้ำมันพืชออกมาเพื่อใช้แทนน้ำมันสัตว์หรือใช้ผสมกับน้ำมันสัตว์เพื่อเพิ่มจำนวนน้ำมันที่ใช้เป็นอาหาร ต่อมาเราค้นพบพืชอีกหลายชนิดที่ให้น้ำมันได้และยังหาวิธีเพาะปลูกได้ดีขึ้น ค้นพบวิธีสกัดน้ำมันที่ได้ผลดี ทั้งยังสามารถนำน้ำมันพืชไปใช้ประโยชน์ได้อีกหลายอย่าง เช่น ใช้ทาสี ทำน้ำมันผสมสี ทำยารักษาโรค เครื่องสำอาง สบู่ ผงซักฟอก หนังเทียม เครื่องพลาสติก และอาจใช้เป็นน้ำมันเชื้อเพลิงหรือน้ำมันหล่อลื่นก็ได้ถ้าเราเกิดขาดแคลนน้ำมันแร่ขึ้นมา  

 

น้ำมันพืช

 

น้ำมันพืช

 

       ส่วนของพืชที่เหลือจากการสกัดเอาน้ำมันออกแล้ว เรียกว่า กาก ก็ยังมีประโยชน์มากเพราะมีโปรตีนสูงใช้เป็นอาหารของคนและสัตว์ได้ น้ำมันพืชจึงมีความสำคัญต่อชีวิตของเรามากขึ้นเรื่อย ๆ พืชที่เราสามารถสกัดเอาน้ำมันออกมาใช้ได้นี้ เรียกว่า พืชน้ำมัน ได้แก่ ถั่วเหลือง ถั่วลิสง มะพร้าว ปาล์มน้ำมัน งา ละหุ่ง ทานตะวัน ป่านน้ำมัน เป็นต้น ทั้งน้ำมันพืชและน้ำมันสัตว์มีกรดไขมันเป็นส่วนประกอบอยู่ควรทราบว่ากรดไขมันมีสองจำพวก คือ กรดไขมันอิ่มตัว กับ กรดไขมันไม่อิ่มตัว

      กรดไขมันอิ่มตัวไม่ค่อยมีประโยชน์ต่อร่างกายเพราะซึมผ่านผนังด้านในของเส้นเลือดได้น้อย มักจะสะสมเกาะติดกับผนังด้านในของเส้นเลือดทำให้เกิดการอุดตันและเส้นเลือดเปราะแตกได้ง่าย นับว่ามีอันตรายมาก น้ำมันพืชบางชนิดก็ใช้ทำอาหารไม่ได้เพราะมีสารพิษปนอยู่ เช่น น้ำมันจากเมล็ดละหุ่ง เราจึงควรศึกษาและเลือกใช้น้ำมันที่กินได้และเป็นน้ำมันที่ประกอบด้วยไขมันไม่อิ่มตัวมาทำเป็นอาหารส่วนน้ำมันที่ไม่ควรใช้ทำอาหารก็นำไปใช้ประโยชน์อย่างอื่นได้  พืชน้ำมันที่สำคัญสำหรับใช้บริโภคในประเทศไทย คือ ปาล์มน้ำมัน ถั่วเหลือง มะพร้าว ถั่วลิสง งา ละหุ่ง และยังมีการสกัดน้ำมันจากเมล็ดฝ้าย เมล็ดนุ่น และรำข้าว อีกด้วย

 

น้ำมันพืช

 

 

 

เราแบ่งพืชตามลักษณะการใช้ประโยชน์ออกเป็น พืชเส้นใย พืชอาหารสัตว์ และพืชน้ำมัน
      พืชน้ำมัน  พืชน้ำมันมีหลายชนิดเราเพาะปลูกกันเพื่อนำมาสกัดเอาน้ำมันออกใช้ประโยชน์ เช่น ถั่วเหลือง ถั่วลิสง มะพร้าว ปาล์ม ฯลฯ  น้ำมันที่ใช้ปรุงอาหารได้ต้องเป็นพวกน้ำมันจากพืชหรือน้ำมันสัตว์ ไม่ใช่น้ำมันแร่ น้ำมันแร่เป็นน้ำมันที่สูบขึ้นมาจากใต้ดินนำมากลั่นออกเป็นส่วน ๆ ซึ่งจะนำไปใช้ประโยชน์ต่าง ๆ ได้ เช่น ใช้เป็นน้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันหล่อลื่น และใช้ทำผลิตภัณฑ์ในอุตสาหกรรมหลายชนิด แต่จะนำมาใช้เป็นอาหารหรือประกอบอาหารไม่ได้  น้ำมันพืชและน้ำมันสัตว์เป็นสารประกอบทางอินทรีย์เคมีส่วนประกอบภายในส่วนหนึ่งเป็นกรดไขมัน  กรดไขมันนั้นยังแบ่งเป็นสองพวกใหญ่ ๆ คือ พวกกรดไขมันอิ่มตัวและพวกกรดไขมันไม่อิ่มตัว

 

น้ำมันพืช
น้ำมันพืชบริสุทธิ์จะมีลักษณะใสกว่าน้ำมันจากสัตว์


      พวกกรดไขมันอิ่มตัวนั้นร่างกายดูดซึมเอาไปใช้ประโยชน์ได้น้อยและอาจสะสมตัวเกาะติดกับผนังด้านในของเส้นเลือดทำให้เกิดการอุดตันและเส้นเลือดเปราะแตกได้ง่ายเราจึงมักเลือกบริโภคน้ำมันที่มีส่วนประกอบเป็นกรดไขมันไม่อิ่มตัวเป็นส่วนประกอบเพื่อระมัดระวังอันตรายดังกล่าว  เราควรทราบด้วยว่าน้ำมันพืชบางชนิดก็ใช้เป็นอาหารไม่ได้เพราะมีสารเป็นพิษ เช่น น้ำมันจากเมล็ดละหุ่ง เป็นต้น แต่สามารถใช้ประโยชน์อย่างอื่นได้  นอกจากจะนำมาสกัดเอาน้ำมันแล้วกากที่เหลือของพืชน้ำมันหลายชนิดมีโปรตีนสูงจึงใช้เป็นอาหารคนและสัตว์ได้ทำให้มีการเพาะปลูกพืชน้ำมันกันทั่วโลกหลายสิบชนิดเพื่อใช้บริโภคภายในประเทศและเพื่อส่งขายเป็นสินค้าออกทำรายได้เข้าประเทศ
      สำหรับประเทศไทยพืชน้ำมันที่สำคัญ ได้แก่ ปาล์ม ถั่วเหลือง มะพร้าว ถั่วลิสง งา และละหุ่ง และยังมีการสกัดน้ำมันจากเมล็ดฝ้าย เมล็ดนุ่น และรำข้าว อีกด้วย  เราสกัดน้ำมันปาล์มจากเปลือกนอกของผลปาล์มและจากเนื้อในของเมล็ด น้ำมันจากเปลือกนอกมีทั้งกรดไขมันไม่อิ่มตัวและกรดไขมันอิ่มตัวจึงต้องนำมาแยกออกจากกันเพื่อนำไปใช้ปรุงอาหารหรือผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอื่นตามความเหมาะสม กากเส้นใยหรือเศษของทะลายรวมทั้งกะลาที่เป็นเปลือกเมล็ดนำไปทำเชื้อเพลิงได้  คนไทยปลูกมะพร้าวกันมานานแล้วแต่มิใช่เพื่อสกัดเอาน้ำมันอย่างเดียวเกือบทุกส่วนของมะพร้าวมีประโยชน์ เรารับประทานทั้งน้ำและเนื้อของผลมะพร้าวอ่อน เนื้อของผลแก่นำไปประกอบอาหารโดยตรงหรือไม่ก็คั้นเป็นกะทิก่อนแล้วจึงนำไปประกอบอาหารทั้งคาวและหวาน ใช้กะลาทำภาชนะ หรือใช้เป็นเชื้อไฟ เส้นใยจากเปลือกใช้ทำเชือก ทำเบาะและที่นอน ขุยมะพร้าวใช้เป็นวัสดุสำหรับเพาะชำต้นไม้ ก้านใบใช้ทำไม้กวาด น้ำหวานจากช่อดอกใช้ดื่มสดหรือทำน้ำตาลปึก ยอดอ่อนก็ใช้เป็นผักมาประกอบอาหารได้ ถ้าจะพูดถึงการใช้ประโยชน์จากมะพร้าวแล้วยังมีอีกหลายอย่างแต่ที่สำคัญก็คือการสกัดเอาน้ำมันออกมาจากเนื้อของผลมะพร้าวแก่  

 

น้ำมันพืช
การใช้น้ำมันพืชในระดับชาวบ้าน

 

      น้ำมันพืชที่ประเทศไทยผลิตได้นั้นเป็นน้ำมันถั่วเหลืองถึงร้อยละ ๒๐ นับว่ามากเป็นที่สองรองจากน้ำมันปาล์มซึ่งผลิตได้ถึงร้อยละ ๕๐ ของน้ำมันพืชทั้งหมด น้ำมันจากถั่วเหลืองนับว่ามีความสำคัญเพราะเป็นน้ำมันคุณภาพดีมีกรดไขมันชนิดไม่อิ่นตัวสูงซึ่งลดสารจำพวกคอเลสเตอรอลให้มีปริมาณต่ำเหมาะสำหรับใช้ทำอาหารยิ่งกว่านั้นในเมล็ดถั่วเหลืองยังมีโปรตีนสูงอีกด้วย  ชาวจีนรู้จักและใช้ประโยชน์จากถั่วเหลืองมานานแล้ว อาหารที่ทำจากถั่วเหลือง ได้แก่ เต้าหู้ เต้าเจี้ยว ถั่วเน่า ซีอิ้ว เส้นบะหมี่ โปรตีนแห้ง เนื้อเทียม ฟองเต้าหู้ ถั่วงอก คุกกี้ น้ำนมถั่วเหลือง แต่ประโยชน์สำคัญมาก ได้แก่ การนำเมล็ดถั่วเหลืองมาสกัดเอาน้ำมันและใช้กากถั่วเหลืองผสมทำอาหารสัตว์  ในประเทศไทยแม้จะมีการส่งเสริมให้เพาะปลูกถั่วเหลืองกันมากแต่ก็ยังไม่เพียงพอต่อการใช้เรายังต้องซื้อกากถั่วเหลืองจากต่างประเทศเพื่อใช้เลี้ยงสัตว์ปีละมาก ๆ

 

น้ำมันพืช
เต้าหู้ อาหารซึ่งทำจากเมล็ดถั่วเหลือง

 

      ถั่วลิสงเป็นพืชน้ำมันอีกชนิดหนึ่งที่เพาะปลูกกันมากในประเทศจีนและอินเดีย ประเทศไทยก็ปลูกถั่วลิสงกันทั่วไปแต่ปลูกมากทางภาคเหนือผลิตผลส่วนใหญ่ใช้เป็นอาหารและเก็บไว้ทำพันธุ์ที่นำมาสกัดเป็นน้ำมันไม่มากนัก เรารับประทานเมล็ดถั่วลิสงโดยตรงโดยนำมาต้ม คั่ว หรือทอดเสียก่อน  ใช้ทำขนมขบเคี้ยว เช่น ถั่วตัด ถั่วกระจกหรือใช้ทำแป้ง ทำเนยถั่วลิสง ประโยชน์สำคัญอีกประการหนึ่งของการปลูกถั่วลิสงก็ คือ เป็นการบำรุงดิน ลำต้น และใบยังใช้เลี้ยงสัตว์ และทำปุ๋ยหมักได้อีกด้วย  การใช้ถั่วลิสงเพื่อบริโภคต้องระวังอย่าใช้เมล็ดที่เป็นราเพราะจะมีสารพิษชื่อแอลฟลาท็อกซิน ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคมะเร็งในตับได้

      ยังมีพืชน้ำมันอีกหลายชนิดที่มีการเพาะปลูกในประเทศเราและในประเทศอื่น ๆ เพื่อจะสกัดเอาน้ำมันใช้กากผสมอาหารสัตว์หรือใช้ประโยชน์อย่างอื่นรวมทั้งเพื่อการบริโภคด้วย ได้แก่ งา ละหุ่ง ทานตะวัน คำฝอย นุ่น ฝ้าย และข้าว (ใช้ส่วนที่เป็นรำมาสกัด) ในจำพวกนี้ที่บริโภคไม่ได้เพราะมีสารพิษ คือ เมล็ดละหุ่ง แต่ถ้านำน้ำมันละหุ่งไปทำให้บริสุทธิ์สามารถนำไปทำยารักษาโรค ยาระบาย เครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอีกหลายชนิดได้ พืชน้ำมันบางชนิดแม้จะบริโภคได้แต่ถ้ามีกรดไขมันอิ่มตัวสูงก็ไม่เหมาะสำหรับทำอาหารเราจึงควรศึกษาเรื่องพืชน้ำมัน รู้จักเลือกใช้ประโยชน์ไม่ว่าจะเป็นการใช้เพื่อบริโภค ใช้ในครัวเรือน หรือใช้ในอุตสาหกรรม  เกษตรกรเองก็ควรศึกษาในเชิงเศรษฐกิจว่าควรจะปลูกพืชน้ำมันชนิดใด ปลูกอย่างไรจึงจะได้ผลคุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อตนเองครอบครัวคนไทยและต่อประเทศไทยส่วนรวม

 

น้ำมันพืช
ขนมพื้นบ้านคลุกด้วยเมล็ดงา

 

เว็บไซต์ทรูปลูกปัญญาดอทคอมเป็นเพียงผู้ให้บริการพื้นที่เผยแพร่ความรู้เพื่อประโยชน์ของสังคม ข้อความและรูปภาพที่ปรากฏในบทความเป็นการเผยแพร่โดยผู้ใช้งาน หากพบเห็นข้อความและรูปภาพที่ไม่เหมาะสมหรือละเมิดลิขสิทธิ์ กรุณาแจ้งผู้ดูแลระบบเพื่อดำเนินการต่อไป

Content

1
พืชน้ำมัน : การจำแนกกลุ่มพืชที่เพาะปลูก
พืชน้ำมัน : การจำแนกกลุ่มพืชที่เพาะปลูก เป็นการจำแนกกลุ่มพืชที่เพาะปลูกเพื่อนำเอาผลิตผลไปสกัดน้ำมันทั้งนี้เพื่อให้แตกต่างไปจากพืชกลุ่มอื่น ๆ เช่น พืชเส้นใยหรือพืชอาหารสัตว์ การจำแนกกลุ่มพืชวิธีนี้ได้ยึดถือการใช้ประโยชน์เป็นหลักแม้ว่าลักษณะทางพฤกษศาสตร
666 Views
2
ปาล์มน้ำมัน
ปาล์มน้ำมัน ปาล์มน้ำมันชนิดที่ปลูกเป็นการค้ามีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกาและได้นำเข้ามาปลูกในประเทศไทยโดยผ่านทางอินโดนีเซียและมาเลเซียเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๗๐ ที่สถานีทดลองยางคอหงษ์ จังหวัดสงขลาและสถานีกสิกรรมพลิ้ว จังหวัดจันทบุรี ส่วนการปลูกเพื่อเป็นการค้าเ
748 Views
3
มะพร้าว
มะพร้าว คนไทยคุ้นเคยกับมะพร้าวมาเป็นเวลานานและใช้ประโยชน์จากทุกส่วนของมะพร้าว เช่น ผลอ่อนใช้รับประทานสด (น้ำและเนื้อ) เนื้อมะพร้าวจากผลแก่นำไปปรุงอาหารและขนมหลายชนิด และใช้สกัดน้ำมัน กากที่เหลือใช้เลี้ยงสัตว์ น้ำมันมะพร้าวใช้ประกอบอาหาร เนยเทียม และสบ
787 Views
4
ถั่วเหลือง
ถั่วเหลือง ถั่วเหลืองเป็นพืชที่ใช้ประโยชน์ได้นานัปการ นอกเหนือไปจากการสกัดน้ำมันเมล็ดถั่วเหลืองใช้ประกอบอาหาร เช่น เต้าหู้ เต้าเจี้ยว ถั่วเน่า ซีอิ๊ว เส้นบะหมี่ น้ำนมถั่วเหลือง คุกกี้ โปรตีนแห้ง เนื้อเทียม ฟองเต้าหู้ และถั่วงอก เป็นต้น จีนใช้ถั่วเหลือ
1K Views
5
ถั่วลิสง
ถั่วลิสง ในบางท้องถิ่น เรียกว่า ถั่วดิน ถั่วขุด หรือถั่วยี่สง นอกจากการใช้เมล็ดเป็นวัตถุดิบในการสกัดน้ำมันแล้วยังได้นำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์หลายรูปแบบ เช่น ถั่วลิสงต้ม คั่ว ทอด ทำขนมพวกขบเคี้ยว เช่น ถั่วตัด จันอับ ถั่วกระจก และเป็นส่วนประกอบของอาหารหลา
1K Views
6
งา
งา กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้เป็นสุภาษิตพื้นเมืองที่แสดงให้เห็นความคุ้นเคยของคนไทยที่มีต่องาในอดีตและได้นำเอาเมล็ดงามาประกอบอาหารและขนมหวานมากมายหลายชนิด นอกจากนั้นยังได้น้ำมันงาที่สกัดใช้เป็นส่วนผสมของเครื่องสำอาง ยารักษาโรค ตลอดจนในพิธีทางศาสนาและประเพณี
454 Views
7
ละหุ่ง
ละหุ่ง เมล็ดละหุ่งมีสารพิษเจือปนอยู่ไม่สามารถใช้บริโภคได้ แต่ก็มีการปลูกและใช้ประโยชน์จากน้ำมันละหุ่งอย่างแพร่หลายในเขตร้อนและกึ่งร้อนของทวีปแอฟริกา เอเชีย และยุโรป มาเป็นเวลาช้านาน ได้มีการขุดพบเมล็ดละหุ่งในหลุมฝังศพในประเทศอียิปต์มีอายุนานกว่า ๖,๐๐๐
501 Views
8
ทานตะวัน
ทานตะวัน ทานตะวันเป็นพืชน้ำมันสำคัญของหลายประเทศในเขตอบอุ่น ในปี พ.ศ. ๒๕๓๐ ทั่วโลกผลิตเมล็ดทานตะวันได้ประมาณ ๑๗ ล้านตัน ประเทศที่ปลูกทานตะวันมาก ได้แก่ รัสเซีย สหรัฐอเมริกา และอาร์เจนตินา น้ำมันทานตะวันเป็นน้ำมันที่มีคุณภาพสูงโดยมีน้ำมันไม่อิ่มตัวสูงก
632 Views
9
คำฝอย
คำฝอย จากหลักฐานที่ค้นพบในหลุมฝังศพของชาวอียิปต์ยืนยันว่ามีการปลูกคำฝอยมาเป็นเวลานานกว่า ๔,๐๐๐ ปี เพื่อเป็นไม้ดอกและใช้กลีบดอกเป็นสีย้อมผ้าและวัสดุอื่น ๆ ให้มีสีเหลือง คำฝอยมีถิ่นกำเนิดในทะเลทรายอาหรับระหว่างทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและอ่าวเปอร์เซีย จากนั้
403 Views
10
น้ำมันรำข้าว
น้ำมันรำข้าว ประเทศไทยมีพื้นที่ปลูกข้าวประมาณ ๕๕ - ๖๐ ล้านไร่ ผลิตข้าวเปลือกได้ปีละประมาณ ๑๘ ล้านตันและมีรำข้าวจากการสีข้าวประมาณปีละ ๑ - ๑.๒ ล้านตัน รำข้าวมีน้ำมันอยู่ประมาณร้อยละ ๑๐ - ๑๒ ดังนั้นจึงมีโอกาสที่จะผลิตน้ำมันจากรำข้าวได้ในปริมาณ ๑๐๐,๐๐๐ -
423 Views
11
เมล็ดนุ่น
เมล็ดนุ่น ในปี พ.ศ. ๒๕๓๐ ทั่วประเทศมีพื้นที่ปลูกนุ่น ๓๐๐,๐๐๐ ไร่ ได้ผลิตผล ๘๐,๐๐๐ ตัน นำไปปั่นแยกเมล็ดนุ่นออกมาได้ประมาณ ๔๐,๐๐๐ ตันและนำส่งโรงงานสกัดน้ำมันร้อยละ ๘๕ หรือ ๓๔,๐๐๐ ตัน ซึ่งสกัดน้ำมันได้เป็นปริมาณ ๖,๐๐๐ ตัน
580 Views
12
เมล็ดฝ้าย
เมล็ดฝ้าย ในปี พ.ศ. ๒๕๓๐ ประเทศไทยปลูกฝ้ายประมาณ ๔๐๐,๐๐๐ ไร่ ได้ผลิตผลฝ้ายดอก ๘๔,๐๐๐ ตัน นำไปหีบได้เมล็ดฝ้าย ๕๕,๐๐๐ ตัน เก็บไว้ทำพันธุ์ ๑,๐๐๐ ตัน เมล็ดที่เหลือส่งโรงงานสกัดน้ำมันพืชได้น้ำมันสกัดจากเมล็ดฝ้าย ประมาณ ๔,๐๐๐ ตัน ไร่ฝ้าย
730 Views
  • Posted By
  • Plookpedia
  • 1 Followers
  • Follow