วิวัฒนาการของมนุษย์
มนุษย์รุ่นแรกของโลกเกิดขึ้นในทวีปแอฟริกาเมื่อราว ๗ - ๔ ล้านปีมาแล้ว มีหลายกลุ่ม และมีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไป เพราะมีรูปร่างลักษณะที่ต่างกัน เช่น มนุษย์กลุ่มออร์โรริน มนุษย์กลุ่มออสตราโลพิเทคัส มนุษย์รุ่นแรกๆ มีรูปร่างเล็ก สมองก็เล็กด้วย ลักษณะคล้ายชิมแปนซี แต่เดินสองเท้า ไม่เดินสี่เท้าอย่างชิมแปนซี มนุษย์รุ่นแรกๆ อยู่รวมกันเป็นกลุ่มเล็กๆ กลุ่มละประมาณ ๑๐ - ๒๐ คน กินอาหารจำพวกใบไม้ พืช รากพืช และสัตว์เล็ก เช่น แมลง รวมทั้งปลวกด้วย
ต่อมาจึงมีมนุษย์กลุ่มใหม่เกิดขึ้น ราว ๒ ล้านกว่าปีที่ผ่านมา มนุษย์กลุ่มนี้มีสมองใหญ่ขึ้นกว่ากลุ่มแรก เราตั้งชื่อว่า มนุษย์โฮโม (คำว่า โฮโม แปลว่า มนุษย์) มนุษย์ โฮโม มีความฉลาดและมีสติปัญญาสูงกว่ามนุษย์กลุ่มแรก พวกเขารู้จักทำเครื่องมือขึ้นใช้ เครื่องมือที่ทำขึ้นมานี้ เรียกว่า เครื่องมือหิน เพราะทำจากหิน ใช้สำหรับล่าสัตว์ บางครั้งก็ใช้สำหรับตัดกิ่งไม้หรือต้นไม้เล็กๆ มีหลายกลุ่มเช่นเดียวกับมนุษย์รุ่นแรก บางกลุ่มเดินทางออกจากทวีปแอฟริกาไปยังที่อื่นๆ ของโลก เช่น อพยพเข้าไปในทวีปเอเชีย และทวีปยุโรป พวกเขานอนในถ้ำ เวลากลางวันก็ออกทำมาหากิน รู้จักช่วยกันหาอาหาร และเริ่มรู้จักก่อไฟให้ความอบอุ่น และทำอาหารด้วย ถือว่า มนุษย์โฮโมมีความสามารถมากที่อาศัยอยู่ในดินแดน ที่มีอากาศหนาวเย็นในทวีปยุโรปได้ มนุษย์โฮโมอาศัยอยู่ในโลกได้นานนับแสนปีก่อนที่จะสูญพันธุ์ไป
ต่อมาประมาณ ๒๐๐,๐๐๐ ปีมาแล้ว ก็มีมนุษย์รุ่นใหม่เกิดขึ้นอีกในทวีปแอฟริกา เรียกชื่อมนุษย์กลุ่มนี้ว่า มนุษย์ โฮโมเซเปียนส์ ถือเป็นบรรพบุรุษของมนุษย์ในปัจจุบัน พวกนี้กระจายกันอยู่ตามพื้นที่ต่างๆ ทั่วโลก ทั้งในทวีปแอฟริกา เอเชีย ยุโรป ออสเตรเลีย และอเมริกา มนุษย์ โฮโมเซเปียนส์ ฉลาดหลักแหลมกว่ามนุษย์ทุกกลุ่มที่ได้กล่าวมาข้างต้น เพราะมีสมองใหญ่ รู้จักทำเครื่องมือต่างๆ มากมายทั้งเครื่องมือหิน เครื่องมือกระดูก และเครื่องมือไม้ อยู่รวมกันเป็นกลุ่มใหญ่ รู้จักสร้างกระท่อม สร้างบ้าน และยังรู้จักสร้างสรรค์งานศิลปะ อาทิ ภาพเขียนหรือภาพวาดตามผนังถ้ำ ภาพแกะสลัก รวมทั้งงานประติมากรรมอีกด้วย โดยนำดินเหนียวมาปั้นเป็นรูปสัตว์และรูปมนุษย์มนุษย์ โฮโมเซเปียนส์ มีวัฒนธรรมอีกอย่างหนึ่ง ที่มนุษย์รุ่นก่อนไม่เคยมี คือ ประเพณีการฝังศพ เมื่อมีคนตาย ก็จะขุดหลุมฝังศพ และใส่สิ่งของ เช่น เครื่องประดับร่างกาย เครื่องมือหิน ลงไปในหลุมด้วย นอกจากนี้มนุษย์โฮโมเซเปียนส์ ยังมีภาษาพูดของตนเหมือนมนุษย์ปัจจุบัน
บรรพบุรุษของมนุษย์มีวิวัฒนาการมาจากลิงไร้หางจำพวกชิมแปนซีเมื่อประมาณ ๖ - ๗ ล้านปีมาแล้ว สำหรับลักษณะรูปร่างหน้าตา ของบรรพบุรุษของมนุษย์รุ่นแรกยังไม่เหมือนมนุษย์ในปัจจุบัน บรรพบุรุษของมนุษย์ หรือที่บางคนเรียกว่า มนุษย์วานรยุคดึกดำบรรพ์นั้น มีกำเนิดในทวีปแอฟริกา และมีหลายสกุล เช่น ซาเฮลแอนโทรปัส (Sahelanthropus) ซึ่งกล่าวกันว่า เป็นบรรพบุรุษของมนุษย์ ที่เก่าแก่ที่สุดที่ค้นพบในขณะนี้ (ประมาณ ๗ - ๖ ล้านปีมาแล้ว) ออร์โรริน (Orrorin) ซึ่งเคยอาศัยอยู่บนโลกเมื่อประมาณ ๖ ล้านปีมาแล้ว อาร์ดิพิเทคัส (Ardipithecus) เคยปรากฏอยู่บนโลกเมื่อประมาณ ๕.๘ - ๕.๒ ล้านปีมาแล้ว ออสตราโลพิเทคัส (Australopithecus) ที่มีชีวิตอยู่ในช่วงเวลาระหว่าง ๔.๒ - ๑ ล้านปีมาแล้ว และโฮโม (Homo) ซึ่งปรากฏขึ้นครั้งแรก เมื่อประมาณ ๒ ล้านปีมาแล้ว ในที่นี้ จะขอกล่าวถึงบรรพบุรุษของมนุษย์ในสกุล โฮโม เท่านั้น เพราะเชื่อกันว่า เป็นกลุ่มที่มีวิวัฒนาการมาเป็นมนุษย์อย่างพวกเรา
มนุษย์ดึกดำบรรพ์ในสกุลโฮโม ที่พบแล้วในขณะนี้มี ๙ สายพันธุ์ อันได้แก่
โฮโมเซเปียนส์ แพร่กระจายไปในภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก ทั้งในทวีปแอฟริกา เอเชีย ยุโรป ออสเตรเลีย และอเมริกา (เหนือและใต้) เป็นสายพันธุ์ที่สามารถปรับตัวทางวัฒนธรรมได้ดีที่สุด และได้สร้างสรรค์วัฒนธรรมต่างๆ มากที่สุดด้วย
โฮโมเซเปียนส์ ปรากฏขึ้นในพื้นที่ต่างๆ ของโลกในช่วงเวลาที่แตกต่างกัน เช่น ปรากฏในแอฟริกาเมื่อประมาณ ๑๖๐,๐๐๐ ปีมาแล้ว ต่อมาพบในตะวันออกกลางในช่วงเวลาประมาณ ๑๐๐,๐๐๐ ปีมาแล้ว ปรากฏในทวีปยุโรปเมื่อประมาณ ๔๐,๐๐๐ ปีมาแล้ว พบในเอเชียตะวันออกในช่วงประมาณ ๑๐๐,๐๐๐ - ๖๐,๐๐๐ ปีมาแล้ว แพร่กระจายไปยังทวีปออสเตรเลียเมื่อราว ๕๐,๐๐๐ ปีที่ผ่านมา และเดินทางเข้าไปในทวีปอเมริกาเมื่อราว ๑๕,๐๐๐ ปีที่ผ่านมา ส่วนในประเทศไทยพบหลักฐานเกี่ยวกับมนุษย์ โฮโมเซเปียนส์ที่เก่าแก่ที่สุดที่จังหวัดกระบี่
โฮโมเซเปียนส์ เป็นมนุษย์ที่รู้จักสร้างสรรค์สิ่งต่างๆ มากมาย และก้าวหน้ากว่าสายพันธุ์อื่น ได้พบหลักฐานหลายอย่างที่แสดงถึงการประดิษฐ์ หรือการสร้างสรรค์งานฝีมือของมนุษย์สายพันธุ์นี้ เช่น มีเทคโนโลยีใหม่ในการทำเครื่องมือหิน มีเครื่องมือที่ทำจากกระดูกสัตว์และเปลือกหอย มีเครื่องประดับ มีพิธีกรรมฝังศพ นอกจากนี้ยังสามารถสร้างงานศิลปะต่างๆ เช่น งานประติมากรรม งานเขียนภาพ ที่ยังปรากฏหลักฐาน อยู่ตามผนังถ้ำต่างๆ จำนวนมาก |
เมื่อประมาณ ๑๒,๐๐๐ ปีมาแล้ว มนุษย์หลายแห่งในโลกรู้จักทำการเกษตรกรรม มีการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ มีประชากรเพิ่มขึ้นจำนวนมาก ต่อมาเมื่อราว ๘,๐๐๐ ปีมาแล้ว ก็มีชุมชนขนาดใหญ่พัฒนาจากหมู่บ้านขึ้นเป็นเมือง จนกระทั่งมีการปฏิวัติอุตสาหกรรมเกิดขึ้นเมื่อประมาณ ๒๕๐ ปีที่ผ่านมา และเมื่อประมาณ ๕๐ ปีที่ผ่านมา ก็มีการเดินทางไปสำรวจอวกาศ ![]()
|