56 Views
Favorite
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวคิดที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช รัชกาลที่ 9 พระราชทานแก่ประชาชนชาวไทย เพื่อใช้เป็นหลักในการดำเนินชีวิต
โดยมีแก่นสำคัญคือ 3 ห่วง
- ความพอประมาณ
- ความมีเหตุผล
- การมีภูมิคุ้มกันที่ดี
และตามด้วย 2 เงื่อนไขคือ ความรู้ และคุณธรรม
1. การใช้จ่ายเงินอย่างพอประมาณ
เลือกซื้อเฉพาะสิ่งจำเป็น วางแผนรายรับรายจ่าย ไม่ใช้เงินเกินตัว เช่น แยกเงินออมก่อนใช้, หลีกเลี่ยงการซื้อของตามกระแส, เปรียบเทียบราคาก่อนตัดสินใจซื้อ ซึ่งสอดคล้องกับหลักความพอประมาณ + ความมีเหตุผล
2. การออมเงินและเตรียมรับความเสี่ยง
การมีเงินออมฉุกเฉินเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันให้ชีวิต เช่น ออมเงินอย่างสม่ำเสมอ, แบ่งเงินสำรองเผื่อเหตุฉุกเฉิน, ไม่ก่อหนี้โดยไม่จำเป็น ซึ่งสอดคล้องกับหลักการมีภูมิคุ้มกันที่ดี
3. การใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า
ใช้ทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า เช่น ปิดไฟเมื่อไม่ใช้งาน, ใช้ของซ้ำให้เกิดประโยชน์, ลดการใช้พลาสติก ผลลัพธ์ที่ตามมาคือช่วยลดค่าใช้จ่าย และช่วยรักษาสิ่งแวดล้อม
4. การวางแผนชีวิตและการทำงาน
เลือกอาชีพหรือแนวทางการทำงานที่เหมาะสมกับตนเอง ไม่เสี่ยงเกินไป เช่น ไม่ลงทุนโดยขาดความรู้ พัฒนาทักษะที่จำเป็นต่ออาชีพ ทำงานสุจริต มีความรับผิดชอบ ซึ่งสอดคล้องกับหลักความรู้ และคุณธรรม
5. การใช้เศรษฐกิจพอเพียงในครอบครัว
ครอบครัวที่นำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ จะมีความมั่นคงและอบอุ่นมากขึ้น เช่น ปลูกผักสวนครัวไว้รับประทานเอง วางแผนค่าใช้จ่ายในครัวเรือน และใช้เวลาร่วมกันอย่างมีคุณค่า
หลายคนยังเข้าใจผิดว่าเศรษฐกิจพอเพียง คือการใช้ชีวิตแบบประหยัดจนขาดแคลน ไม่กล้าใช้เงิน หรือไม่กล้าพัฒนาตัวเอง แต่ในความเป็นจริงแล้ว ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ไม่ได้สอนให้คน “จน” หากแต่สอนให้คน รู้จักคำว่า “พอดี” ในการดำเนินชีวิต
คำว่า ความพอดี หมายถึง การใช้ชีวิตโดยไม่มากเกินไปและไม่น้อยเกินไป ใช้ทรัพยากรเท่าที่จำเป็น เหมาะสมกับฐานะ ความสามารถ และสภาพแวดล้อมของตนเอง ไม่ใช้ชีวิตตามการเปรียบเทียบกับผู้อื่น และไม่ตกเป็นทาสของวัตถุนิยม
เศรษฐกิจพอเพียง ไม่ได้ห้ามการเติบโตหรือความก้าวหน้า แต่เน้นให้การเติบโตนั้นเป็นไปอย่างมีเหตุผลและยั่งยืน การพัฒนาตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงจึงเป็นการพัฒนาแบบ “ค่อยเป็นค่อยไป” และมั่นคงในระยะยาว เช่น
- ทำธุรกิจได้ แต่ต้องไม่เสี่ยงเกินกำลัง
- ใช้เทคโนโลยีได้ แต่ต้องรู้เท่าทัน
- มีทรัพย์สินได้ แต่ไม่ก่อหนี้เกินตัว
เมื่อเราใช้ชีวิตอย่างพอดี เราจะมีเงินออมและไม่เดือดร้อนเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน ไม่เครียดจากภาระหนี้สิน และตัดสินใจบนพื้นฐานของเหตุผล มากกว่าอารมณ์หรือกระแสสังคม นี่คือการสร้างภูมิคุ้มกันให้ชีวิต ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
ความพอดีทำให้เกิดความสุขที่แท้จริง ความสุขตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ไม่ได้วัดจากการมีมากกว่าคนอื่น แต่คือการพอใจกับสิ่งที่มี การใช้ชีวิตอย่างไม่ประมาท การมีเวลาคุณภาพให้ครอบครัวและตนเอง เมื่อไม่ต้องแข่งขันหรือเปรียบเทียบกับใคร ความสุขก็เกิดขึ้นได้ง่ายและยั่งยืนกว่า
