ความเชื่อของชาวเขาในประเทศไทย

Posted By Plookpedia | 29 มิ.ย. 60
917 Views

  Favorite

ความเชื่อของชาวเขาในประเทศไทย

      ชาวเขาในประเทศไทยปัจจุบันนี้มีอยู่ประมาณ ๕๐๐,๐๐๐ คน  ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ตามรอยตะเข็บชายแดนไทยพม่าจากภาคเหนือลงไปจนถึงกาญจนบุรีและเพชรบุรีส่วนหนึ่งอาศัยอยู่ตามชายแดนติดกับประเทศลาว นอกนั้นกระจัดกระจายอยู่ในจังหวัดต่าง ๆ เช่น เพชรบูรณ์ อุทัยธานี กำแพงเพชร เป็นต้น  ชาวเขาเหล่านี้มีอยู่หลายเผ่า เช่น ลัวะ กะเหรี่ยง ม้ง (แม้ว) เมี่ยน (เย้า) ลีซู (ลีซอ) ลาฮู (มูเซอ) อะข่า (อีก้อ) และถิ่น เป็นต้น จำนวนหนึ่งอาศัยอยู่ในประเทศไทยเป็นเวลาหลายร้อยปีแล้วอีกจำนวนหนึ่งเคลื่อนย้ายไปมาระหว่างประเทศไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน
      ความเชื่อและพิธีกรรมสำคัญของชนเผ่าเหล่านี้มีลักษณะคล้ายกันที่ว่าเกี่ยวข้องกับชีวิต  การเกิด การตาย และการเจ็บไข้ได้ป่วย  ความเชื่อและพิธีกรรมแสดงออกถึงความสัมพันธ์ที่คนมีต่อผี ต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์เหนือธรรมชาติที่อยู่รอบตัวเขาแต่ละเผ่าจะมีรายละเอียดที่แตกต่างกันไป  ความเชื่อและพิธีกรรมที่เกี่ยวกับการเกิดของชาวเขาแสดงให้เห็นถึงความยากลำบากในการที่แม่ตั้งครรภ์ และให้กำเนิดบุตรจึงมีกฎเกณฑ์มากมายในการปฏิบัติตนของแม่  ข้อห้ามในชีวิตประจำวัน การกินอยู่ ทั้งนี้เพื่อให้คลอดลูกง่ายและให้ลูกมีสุขภาพดีมีการเซ่นไหว้ผีและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ 

 

การทำคลอดตามวิธีชาวบ้าน
การทำคลอดตามวิธีชาวบ้าน

 

พิธีกินข้าวใหม่ของชาวเขาเผ่าลาฮู (มูเซอ)
พิธีกินข้าวใหม่ของชาวเขาเผ่าลาฮู (มูเซอ)


      ชาวเขาเชื่อว่าการเจ็บป่วยมีสาเหตุมาจากผีจึงมีหมอที่บอกถึงอาการและวิธีการรักษา  มีการเซ่นไหว้ผีและรักษาด้วยวิธีการทางไสยศาสตร์โดยหมอผีเป็นผู้ทำพิธีบางกรณีก็ใช้ยาสมุนไพรและส่วนหนึ่งรักษาด้วยการแพทย์สมัยใหม่ เมื่อมีสมาชิกตายชาวเขาเชื่อว่าเขาไปสู่โลกอีกโลกหนึ่งของคนตายเขาจะมีชีวิตและกิจกรรมต่าง ๆ เหมือนกับโลกมนุษย์ ชาวเขาแต่ละเผ่ามีพิธีกรรมเกี่ยวกับคนตาย ตั้งแต่การอาบน้ำศพ การสวดศพ การจัดพิธีฝังหรือเผาศพ
      ความเชื่อและพิธีกรรมต่าง ๆ ในชีวิตของชาวเขามีรายละเอียดมากมายซึ่งล้วนแต่แสดงให้เห็นถึงการสั่งสมประเพณีดังกล่าวมาช้านานและถ่ายทอดมาสู่ลูกหลาน  ความเชื่อนี้ไม่ได้แยกออกไปจากการดำเนินชีวิตของพวกเขาซึ่งสัมพันธ์กับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ผี วิญญาณ และสิ่งที่ไม่เห็นหรือสัมผัสได้อยู่ตลอดเวลา  การรักษากฎเกณฑ์ที่บรรพบุรุษถ่ายทอดมาจึงต้องทำอย่างเคร่งครัดหากมีการละเมิดก็จะเกิดเหตุไม่ดีต่าง ๆ จะต้องขอขมาต่อผีและสิ่งศักดิ์สิทธิ์และแก้ไขความผิดที่ได้กระทำไป  การรักษากฎเกณฑ์อย่างเคร่งครัดเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ชาวเขาอยู่รอดได้ในสภาพชีวิตที่ยากลำบากที่ต้องเผชิญกับปัญหาต่าง ๆ

 

พิธีเลี้ยงผีหมู่บ้านของชาวเขาเผ่าถิ่น
พิธีเลี้ยงผีหมู่บ้านของชาวเขาเผ่าถิ่น 


      ปัจจุบันนี้วิถีชีวิตของชาวเขาส่วนใหญ่กำลังเปลี่ยนไปเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงสังคม การคมนาคม การติดต่อระหว่างชาวเขากับคนอื่น ๆ การไปมาหาสู่กับชุมชนอื่นและกับเมือง ถนนหนทางกำลังรุกไล่เข้าไปถึงชุมชนที่พวกเขาอยู่พร้อมกับสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในวิถีการดำเนินชีวิต การบริโภคและความสัมพันธ์ภายในสังคมและกับธรรมชาติป่าเขาเองก็เปลี่ยนไป  แทบจะไม่มีป่าเหลือให้พวกเขาเคลื่อนย้ายทำมาหากินเหมือนที่เคยทำอีกต่อไปส่วนใหญ่จึงต้องปักหลักปักฐานที่เดิมและเริ่มการผลิตทั้งแบบใหม่ การปลูกผัก ผลไม้ หรือการทำเกษตรยั่งยืน เพื่อการฟื้นธรรมชาติและเพื่อการยังชีพส่วนหนึ่งอพยพลงไปอยู่ในเมือง  ลูกหลานชาวเขาส่วนหนึ่งเริ่มเรียนรู้ภาษาไทยอ่านออกเขียนได้  หลายคนเข้าไปเรียนต่อในเมืองและจบมหาวิทยาลัย ส่วนหนึ่งเปลี่ยนไปนับถือศาสนาคริสต์หรือพุทธศาสนาส่วนหนึ่งก็ยังรักษาความเชื่อประเพณีดั้งเดิมไว้  การเปลี่ยนแปลงสังคมมีผลอย่างสำคัญต่อความเชื่อดั้งเดิมของชาวเขาเพราะการเปลี่ยนแปลงดำเนินไปอย่างรวดเร็วจนดูเหมือนว่าพวกเขาไม่สามารถจะตามการเปลี่ยนแปลงนี้ได้ทัน  เมื่อหมดคนเฒ่าคนแก่รุ่นนี้ไปแล้วคนรุ่นใหม่ก็คงต้องปรับตัวให้เข้ากับสังคมสมัยใหม่มากยิ่งขึ้นความเชื่อและประเพณีต่าง ๆ คงเปลี่ยนไปอย่างมาก

 
การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของลูกหลานชาวเขาบางส่วน
การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของลูกหลานชาวเขาบางส่วน

 

 

 
เว็บไซต์ทรูปลูกปัญญาดอทคอมเป็นเพียงผู้ให้บริการพื้นที่เผยแพร่ความรู้เพื่อประโยชน์ของสังคม ข้อความและรูปภาพที่ปรากฏในบทความเป็นการเผยแพร่โดยผู้ใช้งาน หากพบเห็นข้อความและรูปภาพที่ไม่เหมาะสมหรือละเมิดลิขสิทธิ์ กรุณาแจ้งผู้ดูแลระบบเพื่อดำเนินการต่อไป
  • Posted By
  • Plookpedia
  • 10 Followers
  • Follow