Log in | วันอาทิตย์ที่ 31 ส.ค. 2557 | 3:22 น.
 
 
แผนการสอน  
 
 

แสงกับการมองเห็น

วิชา : วิทยาศาสตร์   ระดับชั้น : ป.4
โพส : วันที่ 8 พ.ย. 2553
โหวต : | เข้าชม : 39,910 ครั้ง
 
 
 
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2
 
หน่วยการเรียนรู้ที่ 6 แสงกับการมองเห็น ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
เรื่อง การสะท้อนและการหักเหของแสง เวลา 7 ชั่วโมง
 
สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด

แสงเคลื่อนที่ออกจากแหล่งกำเนิดเป็นแนวเส้นตรง เมื่อตกกระทบวัตถุจะเกิดการสะท้อนของแสง และเมื่อแสงตกกระทบวัตถุ จะผ่านวัตถุแต่ละชนิดได้ต่างกัน ทำให้จำแนกวัตถุออกเป็นตัวกลางโปร่งใส ตัวกลางโปร่งแสง และวัตถุทึบแสง เมื่อแสงเคลื่อนที่ผ่านตัวกลางที่ต่างชนิดกัน ทิศทางการเคลื่อนที่ของแสงเปลี่ยนไป เรียกว่า การหักเหของแสง

 
ตัวชี้วัด / จุดประสงค์การเรียนรู้

ตัวชี้วัด
   ว 5.1  ป.4/2  ทดลองและอธิบายการสะท้อนของแสงที่ตกกระทบวัตถุ
             ป.4/4  ทดลองและอธิบายการหักเหของแสง เมื่อผ่านตัวกลางโปร่งใสสองชนิด
   ว 8.1  ป.4/1  ตั้งคำถามเกี่ยวกับประเด็น หรือเรื่อง หรือสถานการณ์ที่จะศึกษาตามที่กำหนดให้และตามความสนใจ    
             ป.4/2  วางแผนการสังเกต เสนอวิธีสำรวจตรวจสอบ  หรือศึกษาค้นคว้าและคาดการณ์สิ่งที่จะพบจากการสำรวจตรวจสอบ
             ป.4/3  เลือกอุปกรณ์ที่ถูกต้องเหมาะสมในการสำรวจตรวจสอบ
             ป.4/4  บันทึกข้อมูลในเชิงปริมาณ นำเสนอผล สรุปผล
             ป.4/5  สร้างคำถามใหม่เพื่อการสำรวจตรวจสอบต่อไป
             ป.4/6  แสดงความคิดเห็นและสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้
             ป.4/7  บันทึกและอธิบายผลการสำรวจตรวจสอบอย่างตรงไปตรงมา
             ป.4/8  นำเสนอ จัดแสดงผลงาน โดยอธิบายด้วยวาจา หรือเขียนอธิบายกระบวนการและผลของงานให้ผู้อื่นเข้าใจ

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. ทดลองและอธิบายการสะท้อนของแสงกับผิววัตถุได้
2. ทดลองและอธิบายการสะท้อนของแสงได้
3. ทดลองและอธิบายการหักเหของแสงได้
4. ทดลองและอธิบายการหักเหของแสงผ่านเลนส์ได้

 
สาระการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้แกนกลาง
1. การสะท้อนของแสง
2. การหักเหของแสง
3. การหักเหของแสงผ่านเลนส์
    - ผ่านเลนส์นูน
    - ผ่านเลนส์เว้า

 
สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

ความสามารถในการคิด
 -
ทักษะการคิดวิเคราะห์
 - ทักษะการคิดสังเคราะห์
ความสามารถในการแก้ปัญหา
 - กระบวนการทางวิทยาศาสตร์
ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
 - กระบวนการทำงานกลุ่ม

 
คุณลักษณะอันพึงประสงค์

1. มีวินัย
2. ใฝ่เรียนรู้
3. มุ่งมั่นในการทำงาน

 
กิจกรรมการเรียนรู้

วิธีสอนแบบกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
 
ชั่วโมงที่ 1
1. ครูนำวัตถุชนิดต่างๆ มาให้นักเรียนดู เช่น กระดาษขาว ผ้าเช็ดหน้า กระจกเงา กระดาษตะกั่วที่มีรอยยับ กระดาษแข็ง กระดาษดำ แล้วให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายว่า เมื่อแสงเคลื่อนที่ไปตกกระทบต่อวัตถุชนิดต่างๆ การสะท้อนของแสงจะเป็นอย่างไร
2. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน แล้วทำกิจกรรมในใบงานที่ 2.1 การสะท้อนของแสงกับผิววัตถุ โดยให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้
    1) ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มเตรียมอุปกรณ์ ดังนี้
         - กระดาษขาว                              - กระดาษตะกั่วที่มีรอยยับ
         - เทปใส                                    - ม้วนผ้าเช็ดตัว
         - กระดาษแข็ง                              - ไฟฉาย
         - กระจกเงา                                 - กระดาษดำ
    2) ให้แต่ละกลุ่มตัดกระดาษดำเป็นรูปวงกลมเท่ากระจกหน้าของไฟฉาย ใช้มีดโกนกรีดตรงกลางกระดาษดำเป็นเส้นตรง แล้วนำไปปิดบนกระจกหน้าไฟฉายติดด้วยเทปใส
    3) ตั้งกระจกเงาบนกระดาษขาว แล้วใช้ไฟฉายส่อง สังเกตแสงไฟฉายที่ปรากฏบนกระจกเงาและบนกระดาษขาว แล้วบันทึกผล
    4) ปฏิบัติตาม ข้อ 3) แต่ให้เปลี่ยนจากกระจกเงามาเป็นม้วนผ้าเช็ดตัว กระดาษแข็ง และกระดาษตะกั่ว แล้วบันทึกผล
3. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกนำเสนอผลงานที่หน้าชั้นเรียน
4. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรม

ชั่วโมงที่ 2
1. ครูให้นักเรียนทำกิจกรรมการทดลองในใบงานที่ 2.2 การสะท้อนของแสง โดยให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมดังนี้
    1) ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน แล้วเตรียมอุปกรณ์ต่างๆ ดังนี้
         - กระจกเงา 1 บาน                         - ไฟฉาย 1 กระบอก
         - กระดาษขาว 1 แผ่น                      - กระดาษดำ 1 แผ่น
         - ไม้บรรทัด 1 อัน                           - คัตเตอร์ 1 อัน           
         - ดินน้ำมัน 1 ก้อน                           - เทปใส 1 ม้วน
    2) ให้แต่ละกลุ่มปูกระดาษขาว แล้ววางกระจกเงาตั้งฉากบนกระดาษขาว โดยใช้ดินน้ำมันยึดไว้
    3) ตัดกระดาษดำเป็นวงกลมเท่ากระจกหน้าของไฟฉาย ใช้คัตเตอร์กรีดตรงกลางของกระดาษดำให้เป็นแนวเส้นตรง แล้วนำไปติดบนกระจกหน้าไฟฉาย
    4) ส่องไฟฉายไปที่กระจกเงา แล้วใช้ดินสอจุดทำตำแหน่งของลำแสงไฟฉาย แล้วลากเส้นตรงระหว่างจุดทั้ง 2 จุด
    5) สังเกตลำแสงไฟฉายที่สะท้อนกลับจากกระจกเงาบนกระดาษขาว ใช้ดินสอจุดทำตำแหน่งของลำแสงไฟฉาย แล้วลากเส้นตรงระหว่างจุดทั้ง 2 จุด
    6) ลากเส้นตั้งฉากกับกระจกเงา แล้วกำหนดชื่อจุด จากนั้นวัดขนาดของมุม 
    7) ปฏิบัติตามข้อ 4)-6) โดยเปลี่ยนตำแหน่งการวางไฟฉายเพื่อให้มุมกว้างกว่าครั้งแรก จากนั้นวัดขนาดของมุม แล้วบันทึกผล
    8) ขยับตำแหน่งวางไฟฉายเพื่อให้มุมแคบกว่าครั้งแรก แล้ววัดขนาดของมุม และบันทึกผล
2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการทดลองที่หน้าชั้น
3. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้จากการทำกิจกรรม มหัวข้อที่กำหนดชน ซึ่งทำหน้

ชั่วโมงที่ 3
1. ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายว่า ถ้าแสงเดินทางผ่านตัวกลางต่างชนิดกัน เช่น จากน้ำไปยังอากาศจากอากาศไปแก้ว หรือจากอากาศไปน้ำ จะทำให้แสงมีลักษณะเป็นอย่างไร
2. ครูให้นักเรียนทำกิจกรรมการทดลองในใบงานที่ 2.3 เรื่อง การหักเหของแสง โดยให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้
    1) ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน แล้วเตรียมอุปกรณ์ต่างๆ ดังนี้
         - แก้วใส่น้ำ
         - ดินสอ
         - ไฟฉาย
         - กระดาษกาว
         - ไม้บรรทัด
         - กระดาษดำ
    2) ครูให้แต่ละกลุ่มตัดกระดาษสีดำมาติดกระจกหน้าไฟฉายเหมือนการทดลองที่ผ่านมา
    3) ฉายไฟฉายบนกระดาษขาวและใช้ดินสอลากเส้นแสดงแนวลำแสงบนกระดาษ (กำหนดเป็น AB)
    4) ลากเส้นตรง CD ตัดกับแนวลำแสง AB 
    5) นำแก้วที่มีน้ำวางบนจุดตัด แล้วฉายไฟฉายในตำแหน่งเดิมอีกครั้ง สังเกตแนวลำแสงบนกระดาษขาว และใช้ดินสอลากเป็นเส้นประ แล้วบันทึกผลโดยการวาดภาพลงในใบงาน         
3. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการทดลองที่หน้าชั้น
4. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับการทดลอง ดังนี้
    - ก่อนวางแก้วบรรจุน้ำ ลำแสงเป็นอย่างไร
    - เมื่อวางแก้วบรรจุน้ำแล้วแนวลำแสงเหมือนเดิมหรือไม่ อย่างไร
    - จากการทดลอง แสงเดินทางผ่านตัวกลางกี่ชนิด อะไรบ้าง
    - ถ้าเปลี่ยนตัวกลางจากน้ำเป็นน้ำแข็ง นักเรียนคิดว่าแนวลำแสงจะเปลี่ยนไปหรือไม่  เพราะเหตุใด
5. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรมและการอภิปราย

ชั่วโมงที่ 4
1. ครูนำบัตรภาพหรืออุปกรณ์ของจริงเกี่ยวกับการหักเหของแสงมาให้นักเรียนดู แล้วร่วมกันอภิปรายว่า การมองเห็นวัตถุมีลักษณะผิดไปจากวัตถุจริง เพราะสาเหตุใด
2. ครูให้นักเรียนทำกิจกรรมการทดลองในใบงานที่ 2.4  เหรียญแสนกล   โดยให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม  ดังนี้
    1) ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน แล้วเตรียมอุปกรณ์ต่างๆ ดังนี้
         - อ่างกระเบื้อง
         - เหรียญ
         - น้ำ
    2) นำเหรียญวางที่ก้นอ่างกระเบื้อง
    3) มองที่เหรียญแล้วค่อยๆ เลื่อนเหรียญอย่างช้าๆ เข้าหาตัวผู้ทดลองจนกระทั่งมองไม่เห็นเหรียญ
    4) ผู้ทดลองยืนอยู่กับที่ แล้วให้เพื่อนค่อยๆ เทน้ำลงอ่าง โดยที่ไม่ทำให้เหรียญเคลื่อนที่ แล้วสังเกตเหรียญอีกครั้ง จากนั้นบันทึกผลลงในใบงาน
3. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการทดลองที่หน้าชั้น
4. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรม

ชั่วโมงที่ 5
1. ครูนำตัวอย่างเลนส์ชนิดต่างๆ มาให้นักเรียนดู เช่น เลนส์นูน เลนส์เว้า
2. ครูให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับ ลักษณะของเลนส์นูนและเลนส์เว้าว่า มีลักษณะอย่างไร ถ้าแสงสว่างผ่านเลนส์นูนและเลนส์เว้า จะทำให้แสงสว่างส่องผ่านมีลักษณะอย่างไร
3. ครูให้นักเรียนทำใบงานที่ 2.5  การหักเหของแสงผ่านเลนส์  โดยให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้
    1) ให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 4-5 คน แล้วเตรียมอุปกรณ์ต่างๆ ดังนี้
         - เลนส์นูน
         - เลนส์เว้า
         - กระดาษสีดำ
    2) ให้แต่ละกลุ่มทำการทดลองกลางแจ้ง โดยนำกระดาษสีดำวางบนพื้น แล้วยกเลนส์นูนรับแสงอาทิตย์ โดยให้แนวลำแสงผ่านเลนส์ลงบนกระดาษสีดำ แล้วสังเกตแนวลำแสงบนกระดาษ
    3) ปฏิบัติเหมือนข้อ 2) แต่เปลี่ยนเป็นเลนส์เว้า แล้วบันทึกผลลงในใบงาน โดยการวาดภาพแนวลำแสงที่สังเกตเห็น
4. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานที่หน้าชั้น
5. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายในหัวข้อต่อไปนี้
    - เมื่อนำเลนส์นูนรับแสงอาทิตย์ ลำแสงที่ปรากฏบนกระดาษสีดำมีลักษณะเป็นอย่างไร
    - เมื่อนำเลนส์เว้ารับแสงอาทิตย์  ลำแสงที่ปรากฏบนกระดาษสีดำมีลักษณะเป็นอย่างไร
    - แนวลำแสงเมื่อผ่านเลนส์นูนและเลนส์เว้า มีลักษณะเหมือนหรือต่างกันอย่างไร
6. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรมมหัวข้อที่กำหนดชน ซึ่งทำหน้

ชั่วโมงที่ 6
1. ครูให้นักเรียนทำชิ้นงาน/ภาระงานที่ 6.2 คนเก่งลองทำ โดยให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้
    1) เขียนชื่อและวาดภาพแหล่งกำเนิดแสงที่เกิดจากธรรมชาติ 3 ชื่อ และแสงที่มนุษย์สร้างขึ้น 3 ชื่อ
    2) เขียนแผนผังความคิดแสดงสมบัติของแสง
    3) ดูภาพ แล้วตอบคำถามที่กำหนด
2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานที่หน้าชั้น
3. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากการทำกิจกรรมมหัวข้อที่กำหนดชน ซึ่งทำหน้

ชั่วโมงที่ 7
1. ครูให้นักเรียนช่วยกันพูดสรุปเกี่ยวกับสมบัติของแสงที่นักเรียนเรียนผ่านมาในบทเรียนนี้ทั้งหมดจากนั้นบันทึกลงในสมุด
2. ครูให้นักเรียนหาภาพอุปกรณ์เครื่องใช้ต่างๆ ที่ใช้ประโยชน์จากสมบัติของแสงมาติด แล้วบันทึกข้อมูล ดังนี้
    - เป็นภาพอุปกรณ์เครื่องใช้อะไร ใช้ทำอะไร
    - ใช้ประโยชน์จากสมบัติของแสงในด้านใด
3. ครูให้นักเรียนทำใบงานที่ 2.6  ฝึกคิด พิชิตคำถาม เพื่อทบทวนความรู้ที่เรียนผ่านมา เสร็จแล้วครูและนักเรียนร่วมกันเฉลย

นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน  หน่วยการเรียนรู้ที่  6

 
การวัดผลและประเมินผล
 

วิธีการวัด

เครื่องมือ

เกณฑ์

 นักเรียนทำใบงานที่ 2.1

 ใบงานที่ 2.1

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนทำใบงานที่ 2.2

 ใบงานที่ 2.2

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนทำใบงานที่ 2.3

 ใบงานที่ 2.3

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนทำใบงานที่ 2.4

 ใบงานที่ 2.4

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนทำใบงานที่ 2.5

 ใบงานที่ 2.5

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนทำใบงานที่ 2.6

 ใบงานที่ 2.6

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

 สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

 ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนทำชิ้นงาน/ภาระงานที่ 6.2

 แบบประเมินชิ้นงาน/ภาระงานที่ 6.2 เรื่อง สมบัติ
 ของแสง

 ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน

 แบบทดสอบหลังเรียน

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์


 
สื่อ / แหล่งการเรียนรู้

 สื่อการเรียนรู้
1. หนังสือเรียน  วิทยาศาสตร์  ป.4
2. ใบงานที่ 2.1  การสะท้อนของแสงกับผิววัตถุ
3. ใบงานที่ 2.2  การสะท้อนของแสง   
4. ใบงานที่ 2.3  การหักเหของแสง   
5. ใบงานที่ 2.4  เหรียญแสนกล
6. ใบงานที่ 2.5  การหักเหของแสงผ่านเลนส์
7. ใบงานที่ 2.6  ฝึกคิด พิชิตคำถาม
8. บัตรภาพการหักเหของแสง

แหล่งการเรียนรู้
1. ห้องสมุด
2. อินเทอร์เน็ต

 
เอกสารแนบ

ไฟล์ใบงาน:

ไฟล์แบบทดสอบ:

 
 
ขอขอบคุณเนื้อหาจาก : บริษัท อักษรเจริญทัศน์ อจท. จำกัด
คะแนนโหวต :
ชื่นชอบเนื้อหานี้
 
 
   
 ระดับปฐมวัย
 ระดับประถมและมัธยมศึกษา