Log in | วันเสาร์ที่ 2 ส.ค. 2557 | 9:30 น.
 
 
แผนการสอน  
 
 

วิธีการทางประวัติศาสตร์

วิชา : สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม   ระดับชั้น : ม.1
โพส : วันที่ 14 ต.ค. 2553
โหวต : | เข้าชม : 15,042 ครั้ง
 
 
 
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1
 
หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 วิธีการทางประวัติศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
เรื่อง วิธีการทางประวัติศาสตร์ (1) เวลา 4 ชั่วโมง
 
สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด

วิธีการทางประวัติศาสตร์มีความสำคัญต่อการศึกษาประวัติศาสตร์ โดยจะต้องระบุขั้นตอน  อธิบายลักษณะ ประเภท   และแหล่งที่มาของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่น่าเชื่อถือ

 
ตัวชี้วัด / จุดประสงค์การเรียนรู้

ตัวชี้วัด
   ส 4.1 
ม.1/3  นำวิธีการทางประวัติศาสตร์มาใช้ศึกษาเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. บอกความหมายและความสำคัญของประวัติศาสตร์ได้
2. ระบุขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์ได้อย่างถูกต้อง
3. อธิบายลักษณะ   ประเภท   และแหล่งที่มาของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ได้

 
สาระการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้แกนกลาง
1. ความหมายและความสำคัญของประวัติศาสตร์ และวิธีการทางประวัติศาสตร์ที่มีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกัน
2. ตัวอย่างหลักฐานในการศึกษาประวัติศาสตร์ไทยสมัยสุโขทัย  ทั้งหลักฐานชั้นต้นและหลักฐานชั้นรอง  เช่น ข้อความในศิลาจารึกสุโขทัย
3. นำวิธีการทางประวัติศาสตร์มาใช้ศึกษาเรื่องราวของประวัติศาสตร์ไทยที่มีอยู่ในท้องถิ่นของตนเองในสมัยใดก็ได้ (สมัยก่อนประวัติศาสตร์ สมัยก่อนสุโขทัย  สมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา  สมัยธนบุรี  สมัยรัตนโกสินทร์)  และเหตุการณ์สำคัญสมัยสุโขทัย

 
สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

ความสามารถในการสื่อสาร
ความสามารถในการคิด
 - ทักษะการคิดวิเคราะห์
 - ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ
ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
 - กระบวนการสืบค้นข้อมูล
 - กระบวนการปฏิบัติ
 - กระบวนการทำงานกลุ่ม

 
คุณลักษณะอันพึงประสงค์
 

1. มีวินัย

 

 

2. ใฝ่เรียนรู้

 

 

3. มุ่งมั่นในการทำงาน

 

 

4. มีจิตสาธารณะ

 

 

 
กิจกรรมการเรียนรู้

(วิธีสอนโดยการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ: เทคนิคคู่คิด)
นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน  หน่วยการเรียนรู้ที่ 2

ชั่วโมงที่ 1
1. ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ
2. ครูนำรูปภาพบุคคลสำคัญทางประวัติศาสตร์มาแสดงให้นักเรียนดู  แล้วให้นักเรียนบอกว่า เป็นรูปภาพของใคร  และมีความสำคัญอย่างไร
      รูปที่  1  เฮโรโดตุส  บิดาวิชาประวัติศาสตร์ของโลกตะวันตก
      รูปที่ 2  ซือหม่า  เซียน  บิดาวิชาประวัติศาสตร์ของโลกตะวันออก
      รูปที่ 3  สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ  บิดาวิชาประวัติศาสตร์ไทย
3. ให้นักเรียนศึกษาความสำคัญของประวัติศาสตร์  จากหนังสือเรียน
4. นักเรียนและครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับความสำคัญของประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน
5. ครูตั้งประเด็นคำถามนำ  เช่น  ถ้าเราต้องการรู้ว่าท้องถิ่นหรือชุมชนของเราในอดีตเป็นอย่างไร  เราศึกษาได้จากอะไร  มีขั้นตอนในการศึกษาอย่างไร
6. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสดงความคิดเห็น และชี้แนะให้นักเรียนเข้าใจว่า  ถ้าเราต้องการรู้ว่าท้องถิ่นหรือชุมชนของเราในอดีตมีลักษณะอย่างไร  เราจะต้องศึกษาจากร่องรอยหรือหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่มีอยู่  เช่น  ศึกษาจากอาคารสถานที่  สถาปัตยกรรมต่าง ๆ  วิถีการดำเนินชีวิตขนบธรรมเนียมประเพณี  บันทึก  หรือจากหนังสือ  สิ่งตีพิมพ์ต่าง ๆ  ซึ่งที่กล่าวมาทั้งหมดนี้เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์   ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการศึกษาเรื่องราวทางประวัติศาสตร์
7. ครูให้นักเรียนศึกษาเกี่ยวกับวิธีการทางประวัติศาสตร์ จากหนังสือเรียน 

ชั่วโมงที่ 2-3
1. ครูยกตัวอย่างหลักฐานทางประวัติศาสตร์ และให้นักเรียนช่วยกันตอบว่า เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ประเภทใด  เช่น
    - ตำนานพญาคันคาก   ตำนานพระแก้วมรกต  พงศาวดารกรุงศรีอยุธยา   จดหมายเหตุลาลูแบร์ แนวพระราชวังเก่า  ภาพเขียนสมัยกรุงธนบุรี   ลวดลายศิลปกรรมพระที่นั่งพุทไธสวรรย์    
2. ครูเล่าตำนานพญาคันคาก (เอกสารประกอบการสอน) ซึ่งเป็นตำนานแสดงความเชื่อของชาวอีสานให้นักเรียนฟัง 
3. ให้นักเรียนช่วยกันวิเคราะห์จากประเด็นที่ครูกำหนดให้   เช่น
    - นักเรียนคิดว่า ตำนานพญาคันคากน่าเชื่อถือหรือไม่   เพราะเหตุใด
4. ครูให้นักเรียนจับคู่วิเคราะห์  พร้อมทั้งแสดงเหตุผลเป็นประเด็น ๆ  และสรุปลงในกระดาษที่ครูแจกให้   (กระดาษ  A4  )  ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนแสดงความคิดเห็น
5. ให้ตัวแทนนักเรียนคู่ที่แสดงความคิดเห็นว่า น่าเชื่อถือออกมาร่วมแสดงความคิดเห็น ครูสรุปประเด็นสำคัญ แล้วจึงให้ตัวแทนนักเรียนคู่ที่แสดงความคิดเห็นว่า ไม่น่าเชื่อถือออกมาร่วมแสดงความคิดเห็น 
6. ครูสรุปสาระสำคัญจากที่นักเรียนแสดงความคิดเห็น  และอธิบายให้นักเรียนเข้าใจว่าการวิเคราะห์เรื่องราวของตำนานพญาคันคากที่เกิดขึ้นมาแล้วว่า  เป็นจริงมากแค่ไหน  จะต้องใช้วิธีการที่น่าเชื่อถือ ซึ่งเรียกว่า วิธีการทางประวัติศาสตร์  ซึ่งตำนานพญาคันคาก  เป็นตำนานแสดงความเชื่อของชาวอีสานและชุมชนสองฝั่งโขงเกี่ยวกับสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ในพิธีกรรมสำคัญ
7. ให้นักเรียนศึกษาขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์ จากหนังสือเรียน แล้วครูอธิบายขยายความเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการทางประวัติศาสตร์  ตามลำดับ  ดังนี้
    - การตั้งประเด็นที่จะศึกษา
    - การรวบรวมหลักฐาน
    - การประเมินคุณค่าของหลักฐาน
    - การเลือกสรรและจัดความสัมพันธ์ของข้อมูล
    - การนำเสนอข้อมูล หรือการสังเคราะห์ข้อมูล
8. ให้นักเรียนเปรียบเทียบและอภิปรายวิธีการทางประวัติศาสตร์  กับวิธีการทางวิทยาศาสตร์ว่ามีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร   โดยเปิดโอกาสให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นได้อย่างอิสระและสร้างสรรค์

ชั่วโมงที่ 4
1. ให้นักเรียนเล่นเกมโดยแจกบัตรคำตามจำนวนนักเรียน  เช่น ก้อนหิน อิฐ ใบลาน ศิลาจารึก หอก ดาบ  มีด  โครงกระดูก  จดหมายเหตุ  สายสร้อย  แหวน  ถ้วยชาม  เป็นต้น
2. ให้นักเรียนรวมกันเป็น 2  กลุ่ม  ดังนี้
      กลุ่มที่ 1 หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่เป็นลายลักษณ์อักษร
      กลุ่มที่ 2 หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร
3. ครูให้ตัวแทนกลุ่มบันทึกรายชื่อคำต่างๆ ที่จัดอยู่ในกลุ่มของตน เมื่อแต่ละกลุ่มทำเสร็จครูเฉลยคำตอบ   และให้นักเรียนสรุปประโยชน์จากการปฏิบัติกิจกรรม
4. ครูมอบหมายให้นักเรียนศึกษาความรู้เกี่ยวกับประเภทของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทย  จากหนังสือเรียน
5. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้   และทำใบงานที่  3.1  เรื่อง   หลักฐานทางประวัติศาสตร์ 

 
การวัดผลและประเมินผล
 

วิธีการ

เครื่องมือ

เกณฑ์

 นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน

 แบบทดสอบก่อนเรียน

 ร้อยละ 50 ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนทำใบงานที่ 3.1

 ใบงานที่ 3.1

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

 สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

 ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์


 
สื่อ / แหล่งการเรียนรู้

สื่อการเรียนรู้
1. หนังสือเรียน  ประวัติศาสตร์   ม.1  
2. รูปภาพบุคคลสำคัญ
3. บัตรคำที่ใช้ในการเล่นเกม
4. เอกสารประกอบการสอน  พญาคันคาก
5. ใบงานที่ 3.1 เรื่อง   หลักฐานทางประวัติศาสตร์ 

แหล่งการเรียนรู้
1. ห้องสมุด / สำนักหอสมุดแห่งชาติ
2. สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ
3. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
    - http://www.culture.go.th/  (สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ)
    - http://nanbud.com/nanasara/na3.doc  (รวบรวมความรู้เกี่ยวกับตำนานศักราช)
    - http://www.ketalanna.com/images/lannacorner/story/substory/story8.htm (รวบรวมความรู้เกี่ยวกับการนับศักราชแบบไทย)

 
เอกสารแนบ

ไฟล์ใบงาน:

ไฟล์แบบทดสอบ:

 
 
ขอขอบคุณเนื้อหาจาก : บริษัท อักษรเจริญทัศน์ อจท. จำกัด
คะแนนโหวต :
ชื่นชอบเนื้อหานี้
 
 
   
 ระดับปฐมวัย
 ระดับประถมและมัธยมศึกษา