ความสัมพันธ์ของโลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์

โลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ มีความสัมพันธ์กันและทำให้ให้เกิดปรากฏการณ์ทางธรรมชาติต่างๆ และส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของมนุษย์ การศึกษาเรื่อง โลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ จะทำให้เราเข้าใจ ความเป็นไปของปรากฏการณ์ต่างๆ บนโลก และสามารถเตรียมพร้อมกับสิ่งที่อาจจะเกิดขึ้นได้

ตัวชี้วัด
   ส 5.1  ป.2/3  อธิบายความสัมพันธ์ของปรากฏการณ์ระหว่างโลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์
   ส 5.2  ป.2/3  อธิบายความสัมพันธ์ของฤดูกาลกับการดำเนินชีวิตของมนุษย์

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายความสัมพันธ์ของปรากฏการณ์ระหว่างโลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ได้
2. อธิบายความสัมพันธ์ของฤดูกาลกับการดำเนินชีวิตของมนุษย์ได้

สาระการเรียนรู้แกนกลาง
1. ความสัมพันธ์ของปรากฏการณ์ระหว่างโลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ เช่น  ข้างขึ้น ข้างแรม ฤดูกาลต่างๆ
2. ความสัมพันธ์ของฤดูกาลกับการดำเนินชีวิตของมนุษย์

ความสามารถในการสื่อสาร
ความสามารถในการคิด
 - ทักษะการคิดวิเคราะห์
 - ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ
ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
 - กระบวนการสังเกต
 - กระบวนการทำงานกลุ่ม

1. มีวินัย
2. ใฝ่เรียนรู้
3. มีความรับผิดชอบ

(วิธีสอนแบบธรรมสากัจฉา  วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการกลุ่ม)

ชั่วโมงที่ 1
1. ครูสนทนาเกี่ยวกับกิจกรรมต่างๆ ในการดำเนินชีวิตประจำวันของนักเรียน  แล้วให้นักเรียนบอกความแตกต่างของการทำกิจกรรมในช่วงเวลากลางวันและกลางคืนโดยครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการตอบคำถาม เพื่อนำเข้าสู่บทเรียน
2. ครูอธิบายให้นักเรียนทราบว่า การเกิดกลางวัน-กลางคืน เป็นผลมาจากโลกเคลื่อนที่รอบดวงอาทิตย์  ทำให้ซีกโลกหนึ่งได้รับแสงอาทิตย์จะสว่าง เป็นเวลากลางวัน ส่วนอีกซีกโลกหนึ่งที่ไม่ได้รับแสงอาทิตย์จะมืด เป็นเวลากลางคืน  ซึ่งสิ่งนี้เป็นส่วนหนึ่งของปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดขึ้นจากความสัมพันธ์กันของโลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์
3. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน  คละกันตามความสามารถ ให้แต่ละกลุ่มศึกษาเรื่อง การเกิดกลางวัน-กลางคืน จากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติมตามความเหมาะสม แล้วสรุปสาระสำคัญจดลงในสมุด
4. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มสรุปประเด็นความรู้ และหาคำตอบจากประเด็นคำถามที่ครูกำหนด  ดังนี้
    - การโคจรรอบดวงอาทิตย์ของโลก โคจรอย่างไร
    - การโคจรรอบดวงอาทิตย์ของโลก ทำให้เกิดอะไร
5. ครูอธิบายเพิ่มเติมในส่วนที่บกพร่องของประเด็นคำตอบ และเปิดโอกาสให้นักเรียนแต่ละกลุ่มตั้งประเด็นคำถาม  กลุ่มละ 1 ประเด็น  เพื่อให้ครูช่วยอธิบายข้อสงสัย
6. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายในประเด็นที่กำหนด  และบันทึกผลการอภิปรายของกลุ่ม  ดังนี้
    - กลางวันและกลางคืน  เกิดจากสาเหตุใด
    - กลางวันและกลางคืนมีผลต่อการดำเนินชีวิตของคนหรือไม่  อย่างไร
7. ตัวแทนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการอภิปรายที่หน้าชั้นเรียน เมื่อครบทุกกลุ่มแล้วครูสรุปความรู้จากผลการอภิปราย

ชั่วโมงที่ 2-3
1. ครูให้นักเรียนยกตัวอย่างสถานที่ท่องเที่ยวให้เหมาะสมกับฤดูกาลต่างๆ ตามที่นักเรียนเข้าใจ และมีประสบการณ์ในการท่องเที่ยวในสถานที่นั้นๆ  เช่น ฤดูร้อนไปเที่ยวหัวหิน ฤดูหนาวไปเที่ยวเชียงใหม่ เป็นต้น
2. ครูให้ข้อสังเกตเกี่ยวกับการยกตัวอย่างสถานที่ท่องเที่ยวในแต่ละฤดูกาล และอธิบายให้นักเรียนตระหนักถึงความเหมาะสมในการเลือกสถานที่ท่องเที่ยวให้สัมพันธ์กับฤดูกาลต่างๆ
3. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาความรู้เรื่อง การเกิดฤดูกาล จากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติมตามความเหมาะสม แล้วสรุปสาระสำคัญจดลงในสมุด
4. ครูตั้งประเด็นคำถาม ถามนักเรียน ดังนี้
    - ประเทศไทยมีกี่ฤดู
    - ในแต่ละฤดูเราควรแต่งกายอย่างไร
    - ในแต่ละฤดูควรรับประทานอาหารชนิดใดบ้าง
    โดยครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการตอบคำถาม เพื่อตรวจสอบความรู้ความเข้าใจของนักเรียน
5. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายความรู้เรื่อง ความสัมพันธ์ของฤดูกาลกับการดำเนินชีวิตของคน แล้วสรุปสาระสำคัญจดลงในสมุด
6. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมานำเสนอผลการอภิปรายที่หน้าชั้นเรียน โดยครูคอยอธิบายเพิ่มเติมและให้ข้อเสนอแนะ

ชั่วโมงที่ 4
1. ครูเล่าความเป็นมาของประเพณีลอยกระทงให้นักเรียนฟัง แล้วสุ่มเรียกนักเรียน 2-3 คน ออกมาเล่าบรรยากาศและความประทับใจในวันลอยกระทง ให้เพื่อนฟังที่หน้าชั้นเรียน
2. ครูให้นักเรียนร้องเพลง ลอยกระทง พร้อมกัน แล้วให้นักเรียนบอกสาระสำคัญของเพลงลอยกระทง
3. ครูอธิบายให้นักเรียนทราบว่า  วันเพ็ญ เดือนสิบสอง เป็นวันคืนพระจันทร์เต็มดวง ท้องฟ้ามีความสว่างสดใสสวยงามมาก ทั้งนี้เป็นผลมาจากปรากฏการณ์ข้างขึ้น-ข้างแรม
4. ครูให้นักเรียนศึกษาความรู้เรื่อง การเกิดข้างขึ้น-ข้างแรม จากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติมตามความเหมาะสม แล้วสรุปสาระสำคัญจดลงในสมุด
5. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายเรื่อง ปรากฏการณ์การมองเห็นดวงจันทร์จากโลก แล้วสรุปความรู้และสรุปสาระสำคัญลงในสมุด
6. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม สังเกตลักษณะของดวงจันทร์ติดต่อกันเป็นเวลา 1 เดือน แล้ววาดภาพดวงจันทร์ที่สังเกตเห็นลงในใบงานที่ 2.1 เรื่อง ตามรอยพระจันทร์ 
7. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มนำข้อมูลที่ได้จากใบงาน มาทำเป็นปฏิทินดวงจันทร์ พร้อมระบายสีตกแต่งให้สวยงาม
8. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและเพื่อนนักเรียนเป็นผู้ตรวจสอบความถูกต้อง และให้ข้อเสนอแนะ

ชั่วโมงที่ 5
1. ครูให้นักเรียนทบทวนความรู้เกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติที่ได้ศึกษา แล้วครูอธิบายเพิ่มเติมให้นักเรียนทราบว่า ปรากฏการณ์น้ำขึ้น-น้ำลงก็เป็นปรากฏการณ์หนึ่งที่มีความเกี่ยวข้องกับโลก  ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ เช่นเดียวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติอื่นที่นักเรียนได้ศึกษา
2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง การเกิดน้ำขึ้น-น้ำลง จากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติมตามความเหมาะสม
3. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายและสรุปความรู้ที่ได้จากการศึกษา แล้วสรุปสาระสำคัญจดลงในสมุด

ชั่วโมงที่ 6
1. ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามหากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับเรื่องที่ได้เรียนมาทั้งหมด แล้วครูคอยอธิบายเพิ่มเติมเพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจมากยิ่งขึ้น
2. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มรายงาน เรื่อง ความสัมพันธ์ของโลก ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ โดยศึกษาค้นคว้าข้อมูลตามประเด็นที่กำหนดให้ ดังนี้
    1) การเกิดกลางวัน-กลางคืน
    2) การเกิดฤดูกาล
    3) การเกิดข้างขึ้น-ข้างแรม
    4) การเกิดน้ำขึ้น-น้ำลง
    5) ความสัมพันธ์ของฤดูกาลกับการดำเนินชีวิตของมนุษย์
3. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและเพื่อนนักเรียนเป็นผู้ตรวจสอบความถูกต้อง
4. ครูและนักเรียนช่วยกันคัดเลือกผลงานที่ดีที่สุด 3 อันดับ เพื่อนำมาจัดป้ายนิเทศแสดงผลงานของนักเรียน

นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 10

สื่อการเรียนรู้
1. หนังสือเรียน สังคมศึกษาฯ ป.2
2. ใบงานที่ 2.1 เรื่อง ตามรอยพระจันทร์

แหล่งการเรียนรู้
1. ห้องสมุด
2. ห้องเทคโนโลยีสารสนเทศ

ไฟล์ใบงาน:

ไฟล์แบบทดสอบ: