Log in | วันศุกร์ที่ 1 ส.ค. 2557 | 23:01 น.
 
 
แผนการสอน  
 
 

หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ

วิชา : สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม   ระดับชั้น : มัธยมปลาย
โพส : วันที่ 23 ม.ค. 2556
โหวต : | เข้าชม : 3,660 ครั้ง
 
 
 
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1
 
หน่วยการเรียนรู้ที่ 9 หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ ชั้นมัธยมปลาย
เรื่อง หน้าที่ชาวพุทธ เวลา 4 ชั่วโมง
 
สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด

ศาสนิกชนควรปฏิบัติต่อสาวกด้วยความเคารพ ปฏิบัติตนในการเข้าร่วมศาสนพิธีหรือพิธีกรรมของศาสนาที่ตนนับถืออย่างเหมาะสม

 
ตัวชี้วัด / จุดประสงค์การเรียนรู้

ตัวชี้วัด
   ส 1.2   ม.4-6/1   ปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดีต่อสาวก สมาชิกในครอบครัว และคนรอบข้าง
              ม.4-6/2   ปฏิบัติตนถูกต้องตามศาสนพิธี พิธีกรรมตามหลักศาสนาที่ตนนับถือ
              ม.4-6/3   แสดงตนเป็นพุทธมามกะหรือแสดงตนเป็นศาสนิกชนของศาสนาที่ตนนับถือ
              ม.4-6/4   วิเคราะห์หลักธรรม คติธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับวันสำคัญทางศาสนาและเทศกาลที่สำคัญของศาสนาที่ตนนับถือ และปฏิบัติตนได้ถูกต้อง

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. เข้าใจกิจของสงฆ์ และปฏิบัติตนอย่างเหมาะสมต่อพระสงฆ์หรือสาวกของศาสนาที่ตนนับถือ
2. ปฏิบัติตนเป็นพุทธมามกะหรือแสดงตนเป็นศาสนิกชนของศาสนาที่ตนนับถือได้อย่างเหมาะสม

 
สาระการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้แกนกลาง
1. ปฏิบัติตนเป็นชาวพุทธที่ดีต่อพระภิกษุ
    - การเข้าใจในกิจของพระภิกษุ เช่น การศึกษา การปฏิบัติธรรม และการเป็นนักบวชที่ดี
    - คุณสมบัติทายกและปฏิคาหก
    - หน้าที่และบทบาทของพระภิกษุในฐานะพระนักเทศน์ พระธรรมทูต พระธรรมจาริก พระวิทยากร พระวิปัสสนาจารย์ และพระนักพัฒนา
    - การปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนาของพุทธบริษัทในสังคมไทย
    - การปฏิบัติตนต่อพระภิกษุทางกาย วาจา และใจ ที่ประกอบด้วยเมตตา
    - การปฏิสันถารที่เหมาะสมต่อพระภิกษุในโอกาสต่างๆ
2. ปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัวและสังคม
    - การรักษาศีล 8
    - การเข้าร่วมกิจกรรมและเป็นสมาชิกขององค์กรชาวพุทธ
    - การเป็นชาวพุทธที่ดีตามหลักทิศเบื้องบนในทิศ 6
    - การปฏิบัติตนที่เหมาะสมในฐานะผู้ปกครองและผู้อยู่ในปกครอง ตามหลักทิศเบื้องล่างในทิศ 6
    - การปฏิสันถารตามหลักปฏิสันถาร 2
    - หน้าที่และบทบาทของอุบาสก อุบาสิกาที่มีต่อสังคมไทยในปัจจุบัน
    - การปฏิบัติตนเป็นสมาชิกที่ดี ของครอบครัว ตามหลักทิศเบื้องหลังในทิศ 6
    - การบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ต่อครอบครัว ชุมชน ประเทศชาติ และโลก
3. ประเภทของศาสนพิธีในพระพุทธศาสนา 
    - ศาสนพิธีเนื่องด้วยพุทธบัญญัติ เช่น พิธีแสดงตนเป็นพุทธมามกะ พิธีเวียนเทียน ถวายสังฆทาน ถวายผ้าอาบน้ำฝน พิธีทอดกฐิน พิธีปวารณา
    - ศาสนพิธีที่นำพระพุทธศาสนาเข้าไปเกี่ยวเนื่อง เช่น การทำบุญเลี้ยงพระในโอกาสต่างๆ
4. ความหมาย ความสำคัญ คติธรรม ในพิธีกรรม บทสวดมนต์ของนักเรียน งานพิธี คุณค่าและประโยชน์
5. พิธีบรรพชาอุปสมบท คุณสมบัติของผู้ขอบรรพชาอุปสมบท เครื่องอัฏฐบริขาร ประโยชน์ของการบรรพชาอุปสมบท
6. บุญพิธี ทานพิธี กุศลพิธี
7. คุณค่าและประโยชน์ของศาสนพิธี
8. การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ
    - ขั้นเตรียมการ
    - ขั้นพิธีการ
9. หลักธรรม คติธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับวันสำคัญและเทศกาลที่สำคัญในพระพุทธศาสนาหรือศาสนาอื่น
10. การปฏิบัติตนที่ถูกต้องในวันสำคัญและเทศกาลที่สำคัญในพระพุทธศาสนาหรือศาสนาอื่น

 
สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

ความสามารถในการสื่อสาร
ความสามารถในการคิด
 - ทักษะการคิดวิเคราะห์
 - ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ
ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
 -
กระบวนการปฏิบัติ
 - กระบวนการทำงานกลุ่ม

 
คุณลักษณะอันพึงประสงค์

1. มีวินัย
2. ใฝ่เรียนรู้
3. มีความรับผิดชอบ
4. มุ่งมั่นในการทำงาน

 
กิจกรรมการเรียนรู้

(วิธีสอนโดยการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ : เทคนิคคู่คิด วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ)
นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 9

ชั่วโมงที่ 1
1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 6 คน คละกันตามความสามารถ ให้แต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายว่าหน้าที่ชาวพุทธที่ดี มีอะไรบ้าง โดยครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายอย่างกว้างขวาง เพื่อนำเข้าสู่บทเรียน
2. ครูสุ่มเรียกนักเรียน 2-3 กลุ่ม ออกมานำเสนอผลการอภิปรายที่หน้าชั้นเรียน แล้วให้กลุ่มอื่นออกมานำเสนอเพิ่มเติมในส่วนที่แตกต่างกันออกไป โดยนักเรียนที่เป็นผู้ฟังสรุปสาระสำคัญจดลงในสมุด
3. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม แบ่งกลุ่มย่อย กลุ่มละ 3 คน แล้วให้แต่ละกลุ่มศึกษาความรู้ตามหัวข้อที่กำหนดให้ ดังนี้
    - กลุ่มที่ 1    ศึกษาความรู้เรื่อง      การเป็นชาวพุทธที่ดีตามหลักทิศ 6 และการรักษาศีล 8 
    - กลุ่มที่ 2    ศึกษาความรู้เรื่อง      การเข้าร่วมกิจกรรมและเป็นสมาชิกองค์กรชาวพุทธ การปลูกจิตสำนึก และการมีส่วนร่วมในสังคมพุทธ และการเข้าร่วมพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา
4. นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาความรู้ในเรื่องที่กำหนดจากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติมตามความเหมาะสม แล้วร่วมกันอภิปรายและสรุปสาระสำคัญ
5. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำความรู้ที่ได้จากการศึกษามาเล่าให้เพื่อนในกลุ่มฟัง แล้วร่วมกันอภิปรายสรุปสาระสำคัญที่ได้จากการศึกษาเป็นองค์ความรู้ของกลุ่ม แล้วส่งตัวแทนออกมานำเสนอผลงานที่หน้าชั้นเรียน โดยครูคอยอธิบายเพิ่มเติมเพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจมากยิ่งขึ้น
6. นักเรียนกลุ่มเดิมร่วมกันศึกษาความรู้ เรื่อง การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ จากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติมตามความเหมาะสม
7. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม ฝึกปฏิบัติการแสดงตนเป็นพุทธมามกะ โดยฝึกการกล่าวคำประกาศตนเป็นพุทธมามกะ และปฏิบัติตามขั้นตอนที่ถูกต้อง
8. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันฝึกปฏิบัติการแสดงตนเป็นพุทธมามกะ โดยให้สมาชิกในกลุ่มช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง หากพบข้อบกพร่องให้ช่วยกันแก้ไขให้ถูกต้อง
9. ครูสุ่มเรียกนักเรียน 2-3 กลุ่ม ออกมาสาธิตการแสดงตนเป็นพุทธมามกะให้เพื่อนดูที่หน้าชั้นเรียนโดยครูและเพื่อนนักเรียนร่วมกันตรวจสอบความถูกต้อง และให้ข้อเสนอแนะเพื่อให้นักเรียนนำไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง
10. นักเรียนทำใบงานที่ 1.1  เรื่อง การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ เสร็จแล้วนำส่งครูผู้สอน

ชั่วโมงที่ 2-3
1. ครูถามนักเรียนว่า กิจวัตรในแต่ละวันของพระสงฆ์ มีอะไรบ้าง โดยครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการตอบคำถาม
2. ครูให้นักเรียนศึกษาความรู้เรื่อง การเข้าใจในกิจของพระภิกษุ จากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติมตามความเหมาะสม
3. ครูให้นักเรียนศึกษาความรู้เรื่อง คุณสมบัติของทายกและปฏิคาหก จากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติมตามความเหมาะสม แล้วสรุปสาระสำคัญจดลงในสมุด
4. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายว่า การให้ที่ดี ประกอบด้วยอะไรบ้าง แล้วครูสุ่มเรียกบางกลุ่มออกมานำเสนอผลการอภิปรายที่หน้าชั้นเรียน เพื่อตรวจสอบความรู้ความเข้าใจของนักเรียน แล้วครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจว่า การให้ที่ดี จะต้องให้แก่ผู้ที่ควรให้ ให้ในสิ่งที่ควรให้ และให้ด้วยเจตนาที่บริสุทธิ์
5. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง คุณสมบัติของทายกและปฏิคาหก
6. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาความรู้เรื่อง หน้าที่และบทบาทของพระภิกษุในฐานะพระนักเทศน์ พระธรรมทูต พระธรรมจาริก พระวิทยากร พระวิปัสสนาจารย์ และพระนักพัฒนา จากหนังสือเรียนหรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติมตามความเหมาะสม
7. ครูให้นักเรียนช่วยกันยกตัวอย่างพระสงฆ์ที่มีบทบาทหน้าที่ในด้านต่างๆ ที่นักเรียนรู้จัก เช่น
    - พระนักเทศน์   ได้แก่  พระมหาสมปอง ตาลปุตโต
    - พระวิทยากร   ได้แก่  พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี
    - พระนักพัฒนา  ได้แก่  พระอลงกต ติกฺปัญโญ เจ้าอาวาสวัดพระบาทน้ำพุ
8. นักเรียนแต่ละกลุ่มทำใบงานที่ 1.2 เรื่อง หน้าที่และบทบาทของพระภิกษุในฐานะต่างๆ
9. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและเพื่อนนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะ
10. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง หน้าที่และบทบาทของพระภิกษุในฐานะต่างๆ  

ชั่วโมงที่ 4
1. ครูสุ่มเรียกนักเรียน 2-3 คน เพื่อตอบคำถามว่า หน้าที่และบทบาทของอุบาสก อุบาสิกาที่มีต่อสังคมไทยในปัจจุบัน มีอะไรบ้าง เพื่อตรวจสอบความรู้ความเข้าใจของนักเรียน
2. ครูให้นักเรียนศึกษาความรู้เรื่อง หน้าที่และบทบาทของอุบาสก อุบาสิกาที่มีต่อสังคมไทยในปัจจุบันจากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ตามความเหมาะสม
3. นักเรียนทำใบงานที่ 1.3 เรื่อง อุบาสก อุบาสิกา เสร็จแล้วนำส่งครูผู้สอน
4. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง หน้าที่และบทบาทของอุบาสก อุบาสิกาที่มีต่อสังคมไทยในปัจจุบัน
5. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษาความรู้เรื่อง การปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนาของพุทธบริษัทในสังคมไทย จากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ตามความเหมาะสม แล้วสรุปสาระสำคัญจดลงในสมุด
6. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสัมมนาในหัวข้อ การปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนาโดยให้ครอบคลุมประเด็นที่กำหนดให้ ดังนี้ 
      1) การบอกความสำคัญของการปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนา 
      2) การเสนอแนวทางในการปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนา
      3) การมีส่วนร่วมของนักเรียนในการปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนา 
      เมื่อนักเรียนร่วมกันสัมมนาเสร็จแล้ว ให้บันทึกข้อมูล
7. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานที่หน้าชั้นเรียน โดยครูและเพื่อนนักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะ
8. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนาของพุทธบริษัทในสังคมไทย

 
การวัดผลและประเมินผล
 

วิธีการ 

เครื่องมือ 

เกณฑ์ 

ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน

แบบทดสอบก่อนเรียน

ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

ตรวจใบงานที่ 1.1

ใบงานที่ 1.1

ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

ตรวจใบงานที่ 1.2

ใบงานที่ 1.2

ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

ตรวจใบงานที่ 1.3

ใบงานที่ 1.3

ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

ประเมินการสัมมนาเรื่อง การปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนา

แบบประเมินการสัมมนาเรื่อง การปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนา

ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

ประเมินการนำเสนอผลงาน

แบบประเมินการนำเสนอผลงาน

ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์

สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์


 
สื่อ / แหล่งการเรียนรู้

สื่อการเรียนรู้
1. หนังสือเรียน พระพุทธศาสนา ม.4-ม.6
2. ใบงานที่ 1.1 เรื่อง การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ
3. ใบงานที่ 1.2 เรื่อง หน้าที่และบทบาทของพระภิกษุในฐานะต่างๆ
4. ใบงานที่ 1.3 เรื่อง อุบาสก อุบาสิกา

แหล่งการเรียนรู้
1. ห้องสมุด
2. ห้องจริยธรรม หรือห้องพุทธศาสน์
3. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
    - buddhist.igetweb.com/index.php?mo=3&art=180831
    - www.trueplookpanya.com/true/knowledge_detail.php?mul_content

 
เอกสารแนบ

ไฟล์ใบงาน:

ไฟล์แบบทดสอบ:

 
 
ขอขอบคุณเนื้อหาจาก : บริษัท อักษรเจริญทัศน์ อจท. จำกัด
คะแนนโหวต :
ชื่นชอบเนื้อหานี้
 
 
   
 ระดับปฐมวัย
 ระดับประถมและมัธยมศึกษา