Log in | วันพฤหัสบดีที่ 28 ส.ค. 2557 | 12:11 น.
 
 
แผนการสอน  
 
 

การบริหารจิตและเจริญปัญญา

วิชา : สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม   ระดับชั้น : มัธยมปลาย
โพส : วันที่ 21 ม.ค. 2556
โหวต : | เข้าชม : 4,001 ครั้ง
 
 
 
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2
 
หน่วยการเรียนรู้ที่ 7 การบริหารจิตและเจริญปัญญา ชั้นมัธยมปลาย
เรื่อง การเจริญปัญญาตามหลักโยนิโสมนสิการ เวลา 2 ชั่วโมง
 
สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด

การเจริญปัญญาโดยใช้วิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการ  ย่อมมีผลต่อการพัฒนาคุณภาพจิตให้มีการดำเนินชีวิตอย่างถูกต้อง

 
ตัวชี้วัด / จุดประสงค์การเรียนรู้

ตัวชี้วัด
   ส 1.1   ม.4-6/19   เห็นคุณค่า เชื่อมั่น และมุ่งมั่นพัฒนาชีวิตด้วยการพัฒนาจิตและพัฒนาการเรียนรู้ ด้วยวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการ หรือการพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่ตนนับถือ

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. วิเคราะห์การกระทำที่สอดคล้องกับวิธีคิดแบบแยกแยะส่วนประกอบ วิธีคิดแบบสามัญลักษณะวิธีคิดแบบเป็นอยู่ในปัจจุบัน  และวิธีคิดแบบวิภัชชวาท  และสามารถนำไปปฏิบัติได้
2. วิเคราะห์คุณค่าและความสำคัญของการนำวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการไปใช้ในการดำเนินชีวิตได้

 
สาระการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้แกนกลาง
   พัฒนาการเรียนรู้ด้วยวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการ 10 วิธี (เน้นวิธีคิดแบบแยกแยะส่วนประกอบ วิธีคิดแบบสามัญลักษณะ วิธีคิดแบบเป็นอยู่ในขณะปัจจุบัน และวิธีคิดแบบวิภัชชวาท)

 
สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

ความสามารถในการสื่อสาร
ความสามารถในการคิด 
 - วิธีคิดแบบแยกแยะส่วนประกอบ
 - วิธีคิดแบบสามัญญลักษณะ
 - วิธีคิดแบบเป็นอยู่ในขณะปัจจุบัน
 - วิธีคิดแบบวิภัชชวาท
ความสามารถในใช้ทักษะชีวิต
 - กระบวนการปฏิบัติ
 - กระบวนการทำงานกลุ่ม

 
คุณลักษณะอันพึงประสงค์

1. ซื่อสัตย์สุจริต
2. มีวินัย
3. มุ่งมั่นในการทำงาน

 
กิจกรรมการเรียนรู้

(วิธีสอนแบบบรรยาย วิธีสอนตามแนวพุทธ วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการกลุ่ม)
นักเรียนสวดมนต์บูชาพระรัตนตรัย  และทำสมาธิก่อนเรียนทุกชั่วโมง

ชั่วโมงที่ 1
1. ครูนำข่าวเหตุการณ์ต่างๆ มาเล่าให้นักเรียนฟัง  เช่น
    - ข่าวคนนำสิ่งของไปบริจาคผู้ประสบภัย  แผ่นดินไหว
    - ข่าวคนชุมนุมประท้วงรัฐบาล  ปิดถนน  และปาระเบิดเข้าไปยังสถานที่ราชการ
    - ข่าวเยาวชนไทยร่วมกิจกรรมสืบสานวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 
    - ข่าวเหตุการณ์ความไม่สงบในภาคใต้
2. ให้นักเรียนนำความรู้เรื่อง  วิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการ ซึ่งนักเรียนเคยเรียนไปแล้วในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3  มาเป็นหลักในการคิด ในประเด็นต่อไปนี้
      1) ข่าวใดที่ทำให้เกิดปัญหาต่อความเป็นอยู่ของประชาชน
      2) สาเหตุของปัญหาคืออะไร
      3) มีวิธีการแก้ไขอย่างไร
      4) ข่าวใดเป็นการกระทำที่แสดงถึงคุณประโยชน์ต่อสังคม  และเป็นประโยชน์อย่างไร
      5) ข่าวใดที่นักเรียนควรมีส่วนร่วมในกิจกรรมหรือเป็นเรื่องที่นักเรียนปฏิบัติตาม  อธิบายเหตุผล
3. นักเรียนสามารถนำวิธีคิดแบบสืบสาวเหตุปัจจัย  วิธีคิดแบบแยกแยะส่วนประกอบ  วิธีคิดแบบอริยสัจ  วิธีคิดแบบอุบายปลุกเร้าคุณธรรม มาเป็นแนวทางในการตอบปัญหา  ซึ่งนักเรียนสามารถตอบได้อย่างหลากหลาย
4. ครูอธิบายเชื่อมโยงให้นักเรียนเข้าใจว่า  ถ้าทุกคนนำวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการมาใช้ในการปฏิบัติตนย่อมส่งผลดีต่อการดำรงชีวิตของตนเอง  และมีประโยชน์ต่อสังคมส่วนรวม
5. นักเรียนแบ่งกลุ่ม  กลุ่มละ 8 คน  ตามความสมัครใจ ให้แต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง วิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการ  ซึ่งนักเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายจะต้องเรียนรู้มี 4 วิธี  คือ  วิธีคิดแบบสามัญญลักษณะ วิธีคิดแบบเป็นอยู่ในขณะปัจจุบัน  วิธีคิดแบบแยกแยะส่วนประกอบ วิธีคิดแบบวิภัชชวาท
6. นักเรียนในแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายถึงลักษณะสำคัญของวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการตามที่ได้ศึกษา  พร้อมช่วยกันยกตัวอย่างประกอบ
7. นักเรียนในแต่ละกลุ่มจับคู่กันเป็น 4 คู่ ช่วยกันทำใบงาน  ดังนี้
    - คู่ที่ 1  ทำใบงานที่ 2.1  เรื่อง  วิธีคิดแบบแยกแยะส่วนประกอบ
    - คู่ที่ 2  ทำใบงานที่ 2.2  เรื่อง  วิธีคิดแบบสามัญญลักษณะ
    - คู่ที่ 3  ทำใบงานที่ 2.3  เรื่อง  วิธีคิดแบบเป็นอยู่ในขณะปัจจุบัน
    - คู่ที่ 4  ทำใบงานที่ 2.4  เรื่อง  วิธีคิดแบบวิภัชชวาท

ชั่วโมงที่ 2
1. ครูซักถามนักเรียนแต่ละกลุ่มถึงการทำงานตามใบงานที่ 2.1- 2.4 ว่าใครสงสัยหรือมีปัญหาอะไร  ครูช่วยอธิบายสร้างความเข้าใจให้กับนักเรียนเกี่ยวกับวิธีคิดในแบบต่างๆ
2. นักเรียนแต่ละคู่ของแต่ละกลุ่มผลัดกันเล่าผลงานจากการทำใบงานเรียงตามลำดับจากใบงานที่ 2.1-2.4 สมาชิกในกลุ่มผลัดกันซักถามจนมีความเข้าใจชัดเจน
3. ครูสุ่มเรียกตัวแทนกลุ่มออกมาเฉลยคำตอบในใบงาน กลุ่มละ 1 เรื่อง หรือตามความเหมาะสม และให้กลุ่มอื่นที่มีความคิดเห็นหรือผลงานมีความแตกต่างออกมานำเสนอเพิ่มเติม โดยมีครูเป็นผู้ตรวจสอบความถูกต้อง และให้ข้อเสนอแนะ
4. ครูและนักเรียนช่วยกันสรุปประเด็นสำคัญของวิธีคิดแบบสามัญญลักษณะ วิธีคิดแบบเป็นอยู่ในขณะปัจจุบัน วิธีคิดแบบแยกแยะส่วนประกอบ วิธีคิดแบบวิภัชชวาท
5. ครูมอบหมายให้นักเรียนปฏิบัติตนตามหลักการบริหารจิตและเจริญปัญญา  แล้วบันทึกผลการปฏิบัติให้อยู่ในขอบข่าย  ดังนี้
      1) การรายงานการบริหารจิต
      2) การวิเคราะห์ผลของการบริหารจิต
      3) รายงานการปฏิบัติตนในการเจริญปัญญา
      4) การวิเคราะห์ผลของการเจริญปัญญา
    ครูและนักเรียนร่วมกันกำหนดระยะเวลาในการส่งแบบบันทึก

นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน  หน่วยการเรียนรู้ที่ 7

 
การวัดผลและประเมินผล
 

วิธีการ 

เครื่องมือ 

เกณฑ์ 

 ตรวจใบงานที่ 2.1

 ใบงานที่ 2.1 

 ร้อยละ 60  ผ่านเกณฑ์

 ตรวจใบงานที่ 2.2

 ใบงานที่ 2.2

 ร้อยละ 60  ผ่านเกณฑ์

 ตรวจใบงานที่ 2.3

 ใบงานที่ 2.3

 ร้อยละ 60  ผ่านเกณฑ์

 ตรวจใบงานที่ 2.4

 ใบงานที่ 2.4

 ร้อยละ 60  ผ่านเกณฑ์

 ประเมินบันทึกการปฏิบัติตนในการ
 บริหารจิตและเจริญปัญญา

 แบบประเมินบันทึกการปฏิบัติตนในการบริหาร
 จิตและเจริญปัญญา

 ระดับคุณภาพ  2  ผ่านเกณฑ์

 สังเกตพฤติกรรมการทำงานราย
 บุคคล

 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานรายบุคคล

 ระดับคุณภาพ  2  ผ่านเกณฑ์

 สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

 ระดับคุณภาพ  2  ผ่านเกณฑ์

 ตรวจแบบทดสอบหลังเรียน

 แบบทดสอบหลังเรียน

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์


 
สื่อ / แหล่งการเรียนรู้

สื่อการเรียนรู้
1. หนังสือเรียน พระพุทธศาสนา ม.4-ม.6
2. หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม
      (1) เชอเกียม  ตรุงประ.  การฝึกจิตและการบ่มเพาะความเมตตา . กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มูลนิธิโกมลคีมทอง, 2551.
      (2) เสฐียรพงษ์ วรรณปก.  คิดเป็นทำเป็นตามแนวพุทธธรรม. กรุงเทพมหานคร : บริษัทอัมรินทร์พริ้นติ้ง แอนดี พับลิซซิ่ง จำกัด, 2541.
3. ตัวอย่างข่าว
4. เอกสารความรู้เพิ่มเติม เรื่อง วิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการ
5. ใบงานที่ 2.1 เรื่อง วิธีคิดแบบแยกแยะส่วนประกอบ
6. ใบงานที่ 2.2 เรื่อง วิธีคิดแบบสามัญญลักษณะ
7. ใบงานที่ 2.3 เรื่อง วิธีคิดแบบเป็นอยู่ในขณะปัจจุบัน
8. ใบงานที่ 2.4 เรื่อง วิธีคิดแบบวิภัชชวาท

แหล่งการเรียนรู้
1. ห้องสมุด
2. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
    - http://www.oknation.net/blog/Duplex/2008/12/29/entry-2
    - http://www.trueplookpanya.com/true/knowledge_detail.php?mul_content_id=2122

 
เอกสารแนบ

ไฟล์ใบงาน:

ไฟล์แบบทดสอบ:

 
 
ขอขอบคุณเนื้อหาจาก : บริษัท อักษรเจริญทัศน์ อจท. จำกัด
คะแนนโหวต :
ชื่นชอบเนื้อหานี้
 
 
   
 ระดับปฐมวัย
 ระดับประถมและมัธยมศึกษา