Log in | วันพฤหัสบดีที่ 27 พ.ย. 2557 | 18:43 น.
 
 
แผนการสอน  
 
 

สมบัติของสารและการจำแนกสาร

วิชา : วิทยาศาสตร์   ระดับชั้น : ม.1
โพส : วันที่ 28 ก.พ. 2555
โหวต : | เข้าชม : 10,772 ครั้ง
 
 
 
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2
 
หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 สมบัติของสารและการจำแนกสาร ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
เรื่อง สารเนื้อเดียว เวลา 3 ชั่วโมง
 
สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด

สารเนื้อเดียว หมายถึง  สารที่อาจมีเพียงชนิดเดียว หรืออาจมีมากกว่า 2 ชนิดขึ้นไปผสมกันอยู่อย่างกลมกลืน มองเห็นเป็นเนื้อเดียวกันตลอด และจะแสดงสมบัติเหมือนกันทุกประการ สารเนื้อเดียวอาจมีหลายสถานะ  โดยสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ สารบริสุทธิ์และสารละลาย

สารบริสุทธิ์  คือ  สารเนื้อเดียวที่ประกอบไปด้วยสารเพียงชนิดเดียว  แบ่งออกเป็น  ธาตุและสารประกอบ  สารบริสุทธิ์มีสมบัติ คือ มีจุดหลอมเหลวและจุดเดือดคงที่ 

สารละลาย คือ สารเนื้อเดียวที่เกิดจากสารบริสุทธิ์สองชนิดขึ้นไปผสมกัน โดยไม่เกิดปฏิกิริยาเคมี  ทำให้จุดเดือดและจุดหลอมเหลวไม่คงที่ 

 
ตัวชี้วัด / จุดประสงค์การเรียนรู้

ตัวชี้วัด      
   ว 3.2 
ม. 1/1  ทดลองและอธิบายวิธีเตรียมสารละลายที่มีความเข้มข้นเป็นร้อยละ และอภิปรายการนำความรู้เกี่ยวกับสารละลายไปใช้ประโยชน์   
             ม. 1/2  ทดลองและอธิบายการเปลี่ยนแปลงสมบัติ มวล และพลังงานของสาร เมื่อสารเปลี่ยนสถานะและเกิดการละลาย
             ม. 1/3  ทดลองและอธิบายปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนสถานะและการละลายของสาร 

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. บอกความหมายของสารเนื้อเดียว สารบริสุทธิ์ และสารละลายได้
2. อธิบายสมบัติและบ่งชี้ชนิดของสารเนื้อเดียว สารบริสุทธิ์ และสารละลายได้

 
สาระการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้แกนกลาง
1. สารบริสุทธิ์ (ธาตุ และสารประกอบ)
2. สารละลาย
3. การเตรียมสารละลาย

 
สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

ความสามารถในการสื่อสาร
ความสามารถในการคิด
 -
ทักษะการคิดสร้างสรรค์
ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
 - กระบวนการปฏิบัติ
 - กระบวนการทำงานกลุ่ม

 
คุณลักษณะอันพึงประสงค์

1. มีวินัย
2. ใฝ่เรียนรู้
3. มุ่งมั่นในการทำงาน 

 
กิจกรรมการเรียนรู้

(วิธีสอนแบบศูนย์การเรียน / วิธีสอนแบบ Learning Together)

ชั่วโมงที่ 1
1. นักเรียนและครูร่วมกันทบทวนความรู้ เรื่อง สาร โดยการตอบคำถามในประเด็นต่อไปนี้
    - สาร คือ อะไร เหมือนหรือแตกต่างกับสสารอย่างไร
    - เกณฑ์ในการจำแนกสารที่นิยมมากที่สุด คือ การใช้สิ่งใดเป็นเกณฑ์ และจำแนกได้อย่างไร โดยจากคำตอบของผู้เรียน ครูเขียนสรุปเป็นแผนภาพต้นไม้  ดังนี้
                 
2. นักเรียนศึกษาข้อมูล เรื่อง สารบริสุทธิ์ ในหนังสือเรียน จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันสรุปลักษณะของธาตุ และพูดคุยถึงปริมาณธาตุที่มีในธรรมชาติ  พร้อมทั้งครูฉายภาพตารางธาตุ หรืออาจใช้แผนภูมิตารางธาตุตามความเหมาะสม เพื่อให้นักเรียนเห็นว่า ธาตุมีการจำแนกเป็น 3 กลุ่ม  คือ โลหะ อโลหะ และกึ่งโลหะ
3. นักเรียนทำกิจกรรมฐานการเรียนรู้ เรื่อง การจำแนกธาตุ  โดยนักเรียนแบ่งกลุ่มเป็น 6 กลุ่ม เท่าๆ กัน จากนั้นให้แต่ละกลุ่มเข้าศึกษาข้อมูลและสังเกตลักษณะภายนอกของสารตัวอย่าง พร้อมทั้งทดสอบคุณสมบัติการนำไฟฟ้าตามฐาน ดังนี้
    - กลุ่มที่ 1 และ 2  ทำกิจกรรมฐานการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง ธาตุโลหะ
    - กลุ่มที่ 3 และ 4  ทำกิจกรรมฐานการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง ธาตุอโลหะ
    - กลุ่มที่ 5 และ 6  ทำกิจกรรมฐานการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง ธาตุกึ่งโลหะ
    โดยให้เวลาในการศึกษาเรียนรู้ฐานละ 7 นาที จากนั้นเวียนไปทุกฐานจนครบ  พร้อมทำใบงานที่ 15.1 กิจกรรมฐานการเรียนรู้ เรื่อง ธาตุ
4. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปเรื่อง ธาตุและสารประกอบ

ชั่วโมงที่ 2
1. นักเรียนและครูร่วมกันทบทวนความรู้ เรื่อง สารละลาย โดยการตอบคำถามในประเด็นต่อไปนี้
        -   สารละลาย คืออะไร เหมือนหรือแตกต่างกับสารบริสุทธิ์อย่างไร
        -   ตัวอย่างสารละลายในชีวิตประจำวันมีอะไรบ้าง ยกตัวอย่าง
2. นักเรียนแบ่งกลุ่ม 6 กลุ่ม ทำกิจกรรมพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ที่ 5.2 การทดลองที่ 1 เรื่อง การละลาย  โดยนักเรียนแต่ละกลุ่มลงมือทำการทดลอง  จากนั้นร่วมกันอภิปราย และเพื่อนำไปสู่การทดสอบข้อความรู้ที่ว่า ตัวทำละลายยังมีสารอื่นๆ นอกจากน้ำ  โดยตัวทำละลายแบ่งเป็น 2 ชนิด คือ  ตัวทำละลายอินทรีย์ และตัวทำละลายอนินทรีย์
3. ครูสร้างสถานการณ์ว่า ครูต้องการละลายก้อนสารส้มที่มีมวล 250 กรัม ลงในน้ำเพื่อทำผลึกสารส้ม  จากนั้นให้แต่ละกลุ่มช่วยกันระบุวิธีที่คาดว่าจะทำให้ก้อนสารส้มละลายในน้ำได้เร็วขึ้น พร้อมระบุเหตุผล 
    แนวคำตอบ    วิธีที่คาดว่าจะทำให้ก้อนสารส้มละลายในน้ำได้เร็วขึ้น คือ การบดให้ก้อนสารส้ม
                      มีขนาดเล็กลง  การตั้งไฟ  การเขย่าภาชนะที่ใส่สารละลาย 
    นักเรียนและครูร่วมลงความเห็นและทดสอบสมมติฐานที่ตั้งไว้  โดยขออาสาสมัครนักเรียนออกมาทำการสาธิตการหาปัจจัยที่มีผลต่อการละลายของสาร  จากนั้นร่วมกันสรุป และนักเรียนศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากในหนังสือเรียน

ชั่วโมงที่ 3
1. นักเรียนสังเกตน้ำ 2 แก้ว ซึ่งครูเตรียมไว้ ดังนี้
    - แก้วที่ 1 น้ำผสมน้ำตาลที่ความเข้มข้น 5% โดยปริมาตร
    - แก้วที่ 2 น้ำผสมน้ำตาลที่ความเข้มข้น 20% โดยปริมาตร
    โดยครูให้ข้อมูลว่า น้ำดังกล่าวนักเรียนสามารถดื่มได้  แต่ข้อควรระวังที่ครูควรชี้แนะนักเรียนคือ  การใช้ลิ้นในการสังเกตสาร ควรทำเมื่อมั่นใจว่าสารนั้นปลอดภัยต่อร่างกายเท่านั้น    จากนั้นให้นักเรียนบอกความแตกต่างของน้ำทั้ง 2 แก้วพร้อมให้นักเรียนคาดการณ์ว่า เพราะเหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น 
     แนวคำตอบ     น้ำในแก้วใบที่ 2 มีความหวานมากกว่าน้ำในแก้วใบที่หนึ่งเหตุที่เป็นเช่นนั้น อาจเป็นเพราะว่า น้ำใบที่ 2 
                        มีน้ำตาลละลายอยู่มากกว่า
2. ครูอธิบายเรื่อง ความเข้มข้นของสารละลาย โดยครูและนักเรียนร่วมกันพูดคุยถึงความเข้มข้นของสารในชีวิตประจำวันว่ามีความเข้มข้นแตกต่างกันไปตามความต้องการ  โดยในการทำสารละลาย ต้องรู้จักการเตรียมสารละลาย  จากนั้นครูอธิบาย พร้อมแสดงวิธีการคำนวณหาปริมาณของสารละลาย ตามความเข้มข้นที่ต้องการ  และการคำนวณหาเปอร์เซ็นต์ความเข้มข้นของสารละลาย
3. นักเรียนฝึกคำนวณหาปริมาณสารละลายที่ต้องเตรียม  และคำนวณหาความเข้มข้นของสารละลาย โดยทำลงในใบงานที่ 15.2 การเตรียมสารละลาย         

 
การวัดผลและประเมินผล
 

วิธีการ

เครื่องมือ

เกณฑ์

 นักเรียนทำใบงานที่ 15.1

 ใบงานที่ 15.1

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนทำใบงานที่ 15.2

 ใบงานที่ 15.2

 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

 ประเมินการทำงานกลุ่ม

 แบบประเมินการทำงานกลุ่ม

 ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์


 
สื่อ / แหล่งการเรียนรู้

สื่อการเรียนรู้
1. หนังสือเรียน วิทยาศาสตร์  ม.1 เล่ม 1
2. ตารางธาตุ หรือ แผนภูมิตารางธาตุ
3. ใบงานที่ 15.1 กิจกรรมฐานการเรียนรู้ เรื่อง ธาตุ
4. ใบงานที่ 15.2 การเตรียมสารละลาย
5. วัสดุ- อุปกรณ์การทดลอง ตามกิจกรรมพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ที่ 5.2 กิจกรรมที่ 1  
6. ตัวอย่างสารตามกิจกรรมฐานการเรียนรู้

แหล่งการเรียนรู้
1. ห้องสมุด
2. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ

 
เอกสารแนบ

ไฟล์ใบงาน:

ไฟล์แบบทดสอบ:

 
 
ขอขอบคุณเนื้อหาจาก : บริษัท อักษรเจริญทัศน์ อจท. จำกัด
คะแนนโหวต :
ชื่นชอบเนื้อหานี้
 
 
   
 ระดับปฐมวัย
 ระดับประถมและมัธยมศึกษา