Log in | วันพฤหัสบดีที่ 17 เม.ย. 2557 | 2:05 น.
 
 
แผนการสอน  
 
 

เสียงในภาษาไทยและการสร้างคำ

วิชา : ภาษาไทย   ระดับชั้น : ม.1
โพส : วันที่ 24 พ.ค. 2554
โหวต : | เข้าชม : 20,915 ครั้ง
 
 
 
แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2
 
หน่วยการเรียนรู้ที่ 8 เสียงในภาษาไทยและการสร้างคำ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1
เรื่อง การสร้างคำในภาษาไทย เวลา 5 ชั่วโมง
 
สาระสำคัญ / ความคิดรวบยอด

ภาษาไทยมีการสร้างคำใหม่ๆ ขึ้นมาตลอดเวลา การสร้างคำนี้ทำให้มีคำประสม คำซ้อน และคำซ้ำใช้ในการสื่อสารในชีวิตประจำวันเพิ่มมากขึ้น  ส่วนคำพ้องต้องคำนึงถึงบริบทของการใช้  เพราะเมื่อใดที่คำมีรูปเขียน  เสียง หรือความหมายของคำเหมือนกัน บริบทจะเป็นสิ่งที่บ่งบอกว่าคำนั้นจะอ่านออกเสียงหรือมีความหมายแบบใด

 
ตัวชี้วัด / จุดประสงค์การเรียนรู้

ตัวชี้วัด
   ท 4.1
   ม.1/2   สร้างคำในภาษาไทย

จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายวิธีการสร้างคำในภาษาไทยได้
2. อธิบายการสร้างคำประสม  คำซ้อน และคำซ้ำได้
3. อธิบายลักษณะคำพ้องได้

 
สาระการเรียนรู้

สาระการเรียนรู้แกนกลาง
   การสร้างคำ
 - คำประสม คำซ้ำ  คำซ้อน
 - คำพ้อง

 
สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

ความสามารถในการสื่อสาร
ความสามารถในการคิด
 - ทักษะการคิดวิเคราะห์
 - ทักษะการคิดสร้างสรรค์
ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
 - กระบวนการปฏิบัติ
 - กระบวนการทำงานกลุ่ม

 
คุณลักษณะอันพึงประสงค์

1. มีวินัย
2. ใฝ่เรียนรู้
3. มุ่งมั่นในการทำงาน

 
กิจกรรมการเรียนรู้

(วิธีสอนแบบบรรยาย  วิธีสอนโดยการใช้เกม  และวิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการกลุ่ม)

ชั่วโมงที่ 1-2
1. ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ
2. ให้นักเรียนยกตัวอย่างคำที่นักเรียนแต่ละคนรู้จัก คนละ 1 คำ พร้อมบอกความหมายและบริบทการใช้ของคำพอสังเขป
3. ครูนำของใช้หรือของเล่นจำนวน 10 ชิ้น เป็นสิ่งของที่นักเรียนรู้จักแต่จะให้ตั้งชื่อใหม่ และของที่อาจไม่สามารถกำหนดชื่อเรียกได้ เช่น ของเล่นโบราณบางชิ้น มาให้นักเรียนดู และให้นักเรียน
ตั้งชื่อว่าจะเรียกสิ่งของเหล่านี้ว่าอะไร จากนั้นครูสุ่มเรียกนักเรียนจำนวน 10 คน  ถามว่าสิ่งของ 10 ชิ้น นักเรียนเรียกว่าอะไรบ้าง ทำไมจึงเรียกของสิ่งนั้นว่าอย่างนั้น แล้วมีวิธีการตั้งชื่อเรียกสิ่งของเหล่านั้นอย่างไร เมื่อนักเรียนตอบครบทั้ง 10 คนแล้ว ครูสรุปวิธีการนำคำมาประกอบกันเพื่อใช้เรียกสิ่งของ 10 ชิ้นนั้น เพื่อสรุปถึงวิธีการสร้างคำในภาษาไทย 
4. ครูอธิบายการสร้างคำในภาษาไทยว่ามี 3 วิธี คือ คำประสม คำซ้อน และคำซ้ำ ว่ามีลักษณะและมีวิธีการสร้างคำได้อย่างไร
5. ครูอธิบายเรื่องการสร้างคำแต่ละชนิดเสร็จ  ครูเรียกนักเรียนทีละคนให้ยกตัวอย่างคำแต่ละชนิดเริ่มตั้งแต่ คำประสม  คำซ้อน คำซ้ำ ตามลำดับ โดยนักเรียนห้ามยกตัวอย่างคำซ้ำกัน  ครูควรจะกำหนดวงคำศัพท์เพื่อที่จะช่วยให้นักเรียนนึกคำศัพท์ได้ง่ายมากขึ้น เช่น วงคำศัพท์เครื่องเขียน   อาหารการกิน   สื่อโฆษณา   รายการโทรทัศน์  เป็นต้น  ครูอาจแนะแนวทางนักเรียนคิดคำใหม่ขึ้นมาเองก็ได้ นั่นแสดงให้เห็นว่านักเรียนเข้าใจวิธีการสร้างคำในภาษาไทยแต่ละชนิดแล้ว
6. ให้นักเรียนทั้งชั้นร่วมเล่นเกม ต่อคำต่อเนื่อง โดยนักเรียนต้องนำคำท้ายของแต่ละคำมาเป็นคำต้นของในคำต่อไป ห้ามซ้ำกัน (จับเวลา)  ครูและนักเรียนจดบันทึกคำที่นักเรียนบอกเพื่อเป็นการรวบรวมและตรวจสอบว่าไม่มีคำที่ซ้ำกัน  ตัวอย่าง
      นักเรียนคนที่ 1  เครื่องมือ        
      นักเรียนคนที่ 2  มือกาว    
      นักเรียนคนที่ 3  กาวใจ  
      นักเรียนคนที่ 4  ใจดี  
      นักเรียนคนที่ 5  ดีชั่ว   
    เมื่อนักเรียนต่อคำต่อเนื่องจบ  ให้นักเรียนสรุปว่าเพื่อนในชั้นเรียนพูดคำประสมกี่คำ  คำซ้อนกี่คำและคำซ้ำกี่คำ 
7. ครูยกตัวอย่างข้อความที่มีคำแต่ละชนิดปรากฏอยู่  ข้อความหนึ่งอาจไม่ต้องมีคำทุกชนิดก็ได้ แล้วถามนักเรียนว่าข้อความนี้มีคำใดเป็นคำประสม คำซ้อน และคำซ้ำบ้าง 
8. ครูมอบหมายให้นักเรียนรวบรวมคำประสม  คำซ้อน  และคำซ้ำ จากแหล่งข้อมูลต่างๆ ชนิดละ 5 คำ เพื่อใช้ในการเรียนชั่วโมงต่อไป
9. ครูอธิบายเรื่อง คำพ้อง และสั่งการบ้านให้นักเรียนรวบรวมคำพ้องมาให้ได้มากที่สุด

ชั่วโมงที่ 3
1. ให้นักเรียนร่วมกันทบทวนความรู้เรื่อง การสร้างคำในภาษาไทย
2. ให้นักเรียนแต่ละคนเขียนคำที่รวบรวมมาลงในบัตรบันทึกคำ โดยเขียนบัตรละ 1 คำ เท่านั้น 
3. นักเรียนแบ่งกลุ่ม  กลุ่มละ 5 คน ตามความสมัครใจ เพื่อเล่น เกมจับคู่ให้ฉัน  เป็นเกมทายชนิดของคำ (จับเวลา) มีวิธีการเล่น ดังนี้
    1) ครูรวบรวมบัตรบันทึกคำของนักเรียนแต่ละคน แล้วคัดคำที่ซ้ำออก รอบหนึ่งมี 20 คำ
    2) เกมจะแข่งทีละ 2 กลุ่ม  ครูแจกกระดาษให้แต่ละกลุ่มที่เขียนว่า คำประสม   คำซ้อน  คำซ้ำ
    3) ให้เพื่อนในกลุ่มถือคนละ 1 แผ่น  ให้นักเรียนอีกคนหนึ่งชูบัตรคำขึ้น  และให้นักเรียนแต่ละกลุ่มชูกระดาษว่าคำนั้นตรงกับคำชนิดใด กลุ่มใดตอบถูกและตอบก่อนได้ 3 คะแนน ถ้าตอบช้าได้ 1 คะแนน ตอบผิดได้ 0 คะแนน กลุ่มใดได้คะแนนสูงสุดเป็นผู้ชนะ  ถ้ามีกลุ่มที่ได้คะแนนเท่ากัน ต้องมีการแข่งอีกเพื่อหาผู้ชนะ
4. ครูสรุปการเล่นเกมจับคู่ให้ฉัน  ครูถามนักเรียนเพื่อแยกชนิดของคำให้ถูกต้อง พร้อมทั้งให้นักเรียนแสดงความคิดเห็น (ครูเฉลยและอธิบายคำที่นักเรียนตอบผิด) 
5. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 3 คน คละกันตามความสามารถ และให้แต่ละกลุ่มรวบรวมคำที่มีการนำคำต่างประเทศ เช่น ภาษาอังกฤษ  ภาษาญี่ปุ่น มาเป็นส่วนหนึ่งของคำให้ได้มากที่สุด เพื่อใช้ในการเรียนชั่วโมงต่อไป

ชั่วโมงที่ 4-5
1. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอคำที่ตนเองรวบรวมมาและให้เพื่อนในชั้นเรียนจดบันทึก
2. ให้นักเรียนจดคำที่เพื่อนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน จากนั้นร่วมกันสรุปว่า การสร้างคำแต่ละชนิดนั้นคำประสม  คำซ้อน คำซ้ำ คำชนิดใดที่นักเรียนสามารถรวบรวมมาได้มากที่สุด และภาษาต่างประเทศภาษาใดที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างคำมากที่สุด ตัวอย่างคำ  งานมัลติมิเดีย    ฟองเบียร์    ซุปหัวหอม   เคเบิลใยแก้ว    ห้องคาราโอเกะ
3. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มนำคำที่นักเรียนบันทึกเตรียมแต่งคำให้เป็นเรื่อง โดยครูเป็นผู้กำหนดลำดับที่ของนักเรียนแต่ละกลุ่ม จากนั้นให้นักเรียนกลุ่มแรกเป็นกลุ่มเริ่มเรื่อง (ความยาวประมาณ 3 บรรทัด) เมื่อนักเรียนกลุ่มแรกแต่งเสร็จ นักเรียนกลุ่มต่อมาก็แต่งเรื่องต่อไปเรื่อยๆ จนครบทุกกลุ่ม เพื่อให้เห็นการสร้างคำในภาษาไทยที่ใช้เพื่อให้เกิดประโยชน์ในการสื่อสาร
4. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปเรื่อง การสร้างคำในภาษาไทย
5. นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน ตามความสมัครใจ (ตั้งชื่อกลุ่มหรือชื่อกล่องบัตรคำ) ร่วมกันทำกล่องบัตรคำเรื่อง เสียงในภาษาไทยและการสร้างคำ  1 กล่องมีจำนวน 10 บัตรคำ  และ1 บัตรคำมีข้อความหนึ่งข้อความสั้น ๆ  โดยหนึ่งข้อความนี้ต้องตอบเรื่องเสียงในภาษาไทยและการสร้างคำได้  นักเรียนต้องมีเฉลยอยู่ด้านหลังบัตรคำแต่ละบัตรด้วย นักเรียนนำกล่องบัตรคำมาส่งครู (เป็นงานที่ประมวลความรู้เรื่องที่เรียนมาทั้งหมด )

นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน   หน่วยการเรียนรู้ที่ 8

 
การวัดผลและประเมินผล
 

วิธีการ 

เครื่องมือ 

เกณฑ์ 

 นักเรียนร่วมกันทำบัตรคำ

 แบบประเมินการทำบัตรคำ

 ระดับคุณภาพ  2  ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนนำเสนอผลงาน

 แบบประเมินการนำเสนอผลงาน

 ระดับคุณภาพ  2  ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม

 แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม

 ระดับคุณภาพ  2  ผ่านเกณฑ์

 นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน

 แบบทดสอบหลังเรียน

 ร้อยละ 60  ผ่านเกณฑ์


 
สื่อ / แหล่งการเรียนรู้

สื่อการเรียนรู้
1. หนังสือเรียน  ภาษาไทย : หลักภาษาและการใช้ภาษา  ม.1
2. หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม
   1) กาญจนา นาคสกุล. ระบบเสียงภาษาไทย. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการคณะอักษรศาสตร์, 2551.
   2) สถาบันภาษาไทย. หนังสือชุดอุเทศภาษาไทย ชุด บรรทัดฐานภาษาไทย เล่ม 1 : ระบบเสียง อักษรไทย การอ่านและการเขียนสะกดคำ. กรุงเทพฯ : สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, 2545.
   3) สถาบันภาษาไทย. หนังสือชุดอุเทศภาษาไทย ชุด บรรทัดฐานภาษาไทย เล่ม 2 : คำ การสร้างคำ และการยืมคำ. กรุงเทพฯ : สถาบันภาษาไทย กรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ, 2549.

แหล่งการเรียนรู้
1. ห้องสมุด

 
เอกสารแนบ

ไฟล์ใบงาน:

ไฟล์แบบทดสอบ:

 
 
ขอขอบคุณเนื้อหาจาก : บริษัท อักษรเจริญทัศน์ อจท. จำกัด
คะแนนโหวต :
ชื่นชอบเนื้อหานี้
 
 
   
 ระดับปฐมวัย
 ระดับประถมและมัธยมศึกษา