วิชา
Log in | วันพฤหัสบดีที่ 2 ต.ค. 2557
 

ยีนคืออะไร (What are Genes?)

โพสโดย 23andMe
 
กรุณารอสักครู่นะครับ
 

พันธุศาสตร์เบื้องต้น: ยีนคืออะไร (Genetics 101: What Are Genes?)

ร่างกายของคุณประกอบขึ้นจากเซลล์ 50 ล้านล้านเซลล์ ซึ่ง “เซลล์” (Cell) แบ่งออกเป็นหลายประเภท แต่ละประเภทก็มีบทบาทหน้าที่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม ภายในเซลล์เกือบทุกประเภทนั้นมี “นิวเคลียส” (Nucleus) อยู่ ภายในนิวเคลียสจะบรรจุยีน 99.9 เปอร์เซ็นต์ของยีนทั้งหมดของคุณไว้ ส่วนยีนที่เหลืออีกเล็กน้อยก็จะอยู่ใน “ไมโทคอนเดรีย” (Mitochondria) ซึ่งอยู่ภายในเซลล์เช่นกัน ทั้งหมดนี้หมายความว่า คุณมียีนประมาณ 20,000 ยีนในร่างกาย

ยีน (Genes) ของคุณนั้นเป็นเพียงส่วนเล็กๆ ในโมเลกุลสายยาวที่เรียกกันว่า “ดีเอ็นเอ” (DNA) ซึ่งย่อมาจาก “กรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก” (Deoxyribonucleic Acid) หากนำดีเอ็นเอทั้งหมดที่บรรจุยีนทั้งหมดของคุณมาวางเรียงกัน มันจะมีความยาวถึงหกฟุต แต่ดีเอ็นเอนั้นถูกขดไว้แน่นมาก ขนาดที่มันเล็กพอจะอยู่ในนิวเคลียสของเซลล์หนึ่งเซลล์ได้

ดีเอ็นเอเป็นโมเลกุลที่มีลักษณะเป็นเกลียวคู่ (Double-Stranded Molecule) ซึ่งประกอบไปด้วย น้ำตาล (Sugar) ฟอสเฟต (Phosphate) และเบส (หรือด่าง) สี่ชนิด คือ “อะดีนีน” (Adenine) “ไทมีน” (Thymine) “ไซโทซีน” (Cytosine) และ “กัวนีน” (Guanine) และเบสสี่ตัวนี้จะผสมผสานกันเกิดเป็นภาษาที่เราเรียกว่า “รหัสพันธุกรรม” (Genetic Code) นั่นเอง

จำนวนและลำดับที่แตกต่างกันของเบสสี่ชนิดนี้เป็นตัวกำหนดว่าคุณจะเป็นสิ่งมีชีวิตประเภทไหน จะเป็นลิงชิมแปนซี เป็นวัว เป็นกล้วย หรือเป็นมนุษย์ ยีนส่วนใหญ่เป็นเหมือนสูตรในการสร้างโปรตีนแต่ละชนิด ซึ่งสูตรนี้จะถูกถ่ายทอดจากพ่อแม่สู่ลูก จากรุ่นหนึ่งสู่อีกรุ่นหนึ่ง

เวลาที่มีคนพูดว่า “คุณได้เส้นผมของพ่อมา” ความหมายจริงๆก็คือ “ดูเหมือนว่าคุณจะได้รับการถ่ายทอดยีนบางตัวมาจากพ่อ ซึ่งยีนนี้สร้างโปรตีนที่ออกคำสั่งให้เซลล์รากผม (Hair Follicle Cell) ของคุณผลิตเส้นผมลักษณะหยักศกเหมือนผมของพ่อคุณ” เพียงแต่พวกเขามักจะละไว้ในฐานที่เข้าใจ และพูดในแบบที่สั้นกว่าเท่านั้นเอง

ยีนทำหน้าที่บอกเซลล์ว่าพวกมันต้องทำหน้าที่ (Function) อะไร และบอกด้วยว่าควรแสดงลักษณะเฉพาะ (Trait) แบบไหน พูดให้เจาะจงกว่าก็คือ ตัวควบคุมยีนจะสั่งยีนแต่ละตัวที่อยู่ในเซลล์นั้นๆให้ทำงานหรือไม่ทำงาน เพื่อกำหนดหน้าที่ของเซลล์นั่นเอง

โมเลกุลสายยาว หรือ ดีเอ็นเอ ซึ่งบรรจุยีนของคุณไว้นั้นจะถูกรวบรวมไว้เป็นส่วนๆที่เรียกว่า “โครโมโซม” (Chromosomes) สิ่งมีชีวิตต่างสายพันธุ์กันก็จะมีจำนวนโครโมโซมที่แตกต่างกันออกไป โดยปรกติแล้ว มนุษย์จะมีโครโมโซม 46 โครโมโซม หรือแบ่งเป็นโครโมโซม 23 โครโมโซม จำนวนสองชุด หรือ 23 คู่ ส่วนลิงชิมแปนซีจะมีโครโมโซม 24 คู่ ลิงวอกมีโครโมโซม 21 คู่ วัวมีโครโมโซม 30 คู่ ไก่มีโครโมโซม 39 คู่ แมลงวันมี 4 คู่ และกล้วยมี 11 คู่

แล้วดีเอ็นเอในโครโมโซมของคุณเหมือนกับสัตว์สายพันธุ์อื่นสักกี่เปอร์เซ็นต์ล่ะ คุณมีดีเอ็นเอที่เหมือนกับลิงวอกอยู่ 93 เปอร์เซ็นต์ และเหมือนลิงชิมแปนซีเพื่อนของเราอยู่ถึง 98.5 เปอร์เซ็นต์ แล้วถ้าเทียบกับมนุษย์คนอื่นๆล่ะ เหมือนกันถึง 99.5 เปอร์เซ็นต์เลยล่ะ แล้วอะไรคือสิ่งที่ทำให้พวกเราแตกต่างกันงั้นเหรอ ก็สนิปส์ (SNPs) ไงล่ะ

เรื่อง : ยีนคืออะไร (What are Genes?)
ชื่อเจ้าของคลิป : 23andMe
URL : http://www.youtube.com/watch?v=eOvMNOMRRm8
 
ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง
โพส : 24 ก.ย. 2556
เข้าชม : 9,714 ครั้ง
ผู้สร้าง : Noo_Wow
โพส : 17 มิ.ย. 2553
เข้าชม : 317,387 ครั้ง
ผู้สร้าง : ON_LEE
โพส : 28 ก.ย. 2552
เข้าชม : 14,614 ครั้ง
ผู้สร้าง : ทีมงานทรูปลูกปัญญา
โพส : 13 พ.ย. 2556
เข้าชม : 20,662 ครั้ง
ผู้สร้าง : Noo_Wow
โพส : 9 มิ.ย. 2553
เข้าชม : 87,706 ครั้ง
ผู้สร้าง : ON_LEE
โพส : 28 ม.ค. 2553
เข้าชม : 11,785 ครั้ง
ผู้สร้าง : Noo_Wow
 
ความรู้ที่เกี่ยวข้อง
การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม ตอน 1
โพส : 21 พ.ค. 2557
เข้าชม : 828 ครั้ง
โพสโดย : ทีมงานทรูปลูกปัญญา
การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม ตอน 2
โพส : 21 พ.ค. 2557
เข้าชม : 228 ครั้ง
โพสโดย : ทีมงานทรูปลูกปัญญา
การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม ตอน 3
โพส : 21 พ.ค. 2557
เข้าชม : 230 ครั้ง
โพสโดย : ทีมงานทรูปลูกปัญญา
ชีววิทยา โอลิมปิก ม.ต้น ปี2551 ข้อ 64
โพส : 31 มี.ค. 2557
เข้าชม : 137 ครั้ง
โพสโดย : ทีมงานทรูปลูกปัญญา
 

พันธุศาสตร์เบื้องต้น: ยีนคืออะไร (Genetics 101: What Are Genes?)

ร่างกายของคุณประกอบขึ้นจากเซลล์ 50 ล้านล้านเซลล์ ซึ่ง “เซลล์” (Cell) แบ่งออกเป็นหลายประเภท แต่ละประเภทก็มีบทบาทหน้าที่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม ภายในเซลล์เกือบทุกประเภทนั้นมี “นิวเคลียส” (Nucleus) อยู่ ภายในนิวเคลียสจะบรรจุยีน 99.9 เปอร์เซ็นต์ของยีนทั้งหมดของคุณไว้ ส่วนยีนที่เหลืออีกเล็กน้อยก็จะอยู่ใน “ไมโทคอนเดรีย” (Mitochondria) ซึ่งอยู่ภายในเซลล์เช่นกัน ทั้งหมดนี้หมายความว่า คุณมียีนประมาณ 20,000 ยีนในร่างกาย

ยีน (Genes) ของคุณนั้นเป็นเพียงส่วนเล็กๆ ในโมเลกุลสายยาวที่เรียกกันว่า “ดีเอ็นเอ” (DNA) ซึ่งย่อมาจาก “กรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก” (Deoxyribonucleic Acid) หากนำดีเอ็นเอทั้งหมดที่บรรจุยีนทั้งหมดของคุณมาวางเรียงกัน มันจะมีความยาวถึงหกฟุต แต่ดีเอ็นเอนั้นถูกขดไว้แน่นมาก ขนาดที่มันเล็กพอจะอยู่ในนิวเคลียสของเซลล์หนึ่งเซลล์ได้

ดีเอ็นเอเป็นโมเลกุลที่มีลักษณะเป็นเกลียวคู่ (Double-Stranded Molecule) ซึ่งประกอบไปด้วย น้ำตาล (Sugar) ฟอสเฟต (Phosphate) และเบส (หรือด่าง) สี่ชนิด คือ “อะดีนีน” (Adenine) “ไทมีน” (Thymine) “ไซโทซีน” (Cytosine) และ “กัวนีน” (Guanine) และเบสสี่ตัวนี้จะผสมผสานกันเกิดเป็นภาษาที่เราเรียกว่า “รหัสพันธุกรรม” (Genetic Code) นั่นเอง

จำนวนและลำดับที่แตกต่างกันของเบสสี่ชนิดนี้เป็นตัวกำหนดว่าคุณจะเป็นสิ่งมีชีวิตประเภทไหน จะเป็นลิงชิมแปนซี เป็นวัว เป็นกล้วย หรือเป็นมนุษย์ ยีนส่วนใหญ่เป็นเหมือนสูตรในการสร้างโปรตีนแต่ละชนิด ซึ่งสูตรนี้จะถูกถ่ายทอดจากพ่อแม่สู่ลูก จากรุ่นหนึ่งสู่อีกรุ่นหนึ่ง

เวลาที่มีคนพูดว่า “คุณได้เส้นผมของพ่อมา” ความหมายจริงๆก็คือ “ดูเหมือนว่าคุณจะได้รับการถ่ายทอดยีนบางตัวมาจากพ่อ ซึ่งยีนนี้สร้างโปรตีนที่ออกคำสั่งให้เซลล์รากผม (Hair Follicle Cell) ของคุณผลิตเส้นผมลักษณะหยักศกเหมือนผมของพ่อคุณ” เพียงแต่พวกเขามักจะละไว้ในฐานที่เข้าใจ และพูดในแบบที่สั้นกว่าเท่านั้นเอง

ยีนทำหน้าที่บอกเซลล์ว่าพวกมันต้องทำหน้าที่ (Function) อะไร และบอกด้วยว่าควรแสดงลักษณะเฉพาะ (Trait) แบบไหน พูดให้เจาะจงกว่าก็คือ ตัวควบคุมยีนจะสั่งยีนแต่ละตัวที่อยู่ในเซลล์นั้นๆให้ทำงานหรือไม่ทำงาน เพื่อกำหนดหน้าที่ของเซลล์นั่นเอง

โมเลกุลสายยาว หรือ ดีเอ็นเอ ซึ่งบรรจุยีนของคุณไว้นั้นจะถูกรวบรวมไว้เป็นส่วนๆที่เรียกว่า “โครโมโซม” (Chromosomes) สิ่งมีชีวิตต่างสายพันธุ์กันก็จะมีจำนวนโครโมโซมที่แตกต่างกันออกไป โดยปรกติแล้ว มนุษย์จะมีโครโมโซม 46 โครโมโซม หรือแบ่งเป็นโครโมโซม 23 โครโมโซม จำนวนสองชุด หรือ 23 คู่ ส่วนลิงชิมแปนซีจะมีโครโมโซม 24 คู่ ลิงวอกมีโครโมโซม 21 คู่ วัวมีโครโมโซม 30 คู่ ไก่มีโครโมโซม 39 คู่ แมลงวันมี 4 คู่ และกล้วยมี 11 คู่

แล้วดีเอ็นเอในโครโมโซมของคุณเหมือนกับสัตว์สายพันธุ์อื่นสักกี่เปอร์เซ็นต์ล่ะ คุณมีดีเอ็นเอที่เหมือนกับลิงวอกอยู่ 93 เปอร์เซ็นต์ และเหมือนลิงชิมแปนซีเพื่อนของเราอยู่ถึง 98.5 เปอร์เซ็นต์ แล้วถ้าเทียบกับมนุษย์คนอื่นๆล่ะ เหมือนกันถึง 99.5 เปอร์เซ็นต์เลยล่ะ แล้วอะไรคือสิ่งที่ทำให้พวกเราแตกต่างกันงั้นเหรอ ก็สนิปส์ (SNPs) ไงล่ะ

 
วิดีโอที่เกี่ยวข้องจาก
 
แบ่งปันให้เพื่อน
อีเมล์เพื่อน (แยกแต่ละอีเมล์ด้วย semi-colon ;)
ส่ิิงโดย
ข้อความ
 
 
   
 ระดับปฐมวัย
 ระดับประถมและมัธยมศึกษา