อ.กษมาพร เข็มสันเทียะ : กระบวนการสะเต็มศึกษาผ่าน “ข้าวจี่”

เรื่อง: อรชุมา มีวงศ์อุโฆษ

ปั้นข้าวจี่ 


“สะเต็มศึกษา” ไม่ได้เกี่ยวอะไรกับสเต็มเซลล์ แต่เป็นแนวทางการจัดการศึกษาของ สสวท. ที่บูรณาการวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์ อย่างมีคุณภาพ ดังตัวอย่างโครงงาน “ปั้นข้าวจี่ ฝีมือหนู” โดย อาจารย์กษมาพร เข็มสันเทียะ ครูชำนาญการพิเศษ ซึ่งได้นำแนวทางสะเต็มศึกษาไปประยุกต์สอนเด็กปฐมวัย รร.ชุมชนบ้านไผ่ยิ่งยงอุทิศ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ขอนแก่น เขต 2 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

 

สะเต็มศึกษา คืออะไร
สะเต็มศึกษาไม่ใช่เรื่องใหม่ สะเต็มศึกษา (STEM Education: Science Technology Engineering and Mathematics Education) คือการบูรณาการวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์ ผ่านกิจกรรมหรือโครงงานส่งเสริมการเรียนรู้ (Project Based Learning) เพื่อใช้ในการแก้ไขปัญหาในชีวิตจริง รวมทั้งการพัฒนากระบวนการหรือผลผลิตใหม่ที่เป็นประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตของและการทำงานในอนาคต

หลังผ่านการอบรมกับ สสวท. คุณครูเริ่มคิดโครงงานจากสิ่งที่อยู่รอบตัวเด็ก โครงงานแรกคือ “ชีวิตของกบ” ที่เกิดจากความสงสัยของเด็กจากการเห็นกบตามท้องไร่ท้องนาเยอะในช่วงฤดูฝน ต่อมาก็เป็น “ลูกแพะน้อย” “ชีวิตหอยทาก” และ “ปั้นข้าวจี่ ฝีมือหนู” โครงงานต่อไปที่คิดจะทำคือ “มหัศจรรย์ดักแด้” เนื่องจากในพื้นที่ของเราเลี้ยงหม่อนไหม เด็กๆ เลยอยากเรียนรู้ค่ะ

ปั้นข้าวจี่

โครงงาน “ปั้นข้าวจี่ ฝีมือหนู”

ช่วงเดือนสาม ภาคอีสานของเรามีประเพณีบุญข้าวจี่ เราเลยคิดกิจกรรมนี้ขึ้นเพื่อให้เด็กเรียนรู้สิ่งรอบตัวให้ลึกซึ้งขึ้น กิจกรรมนำเข้าสู่โครงงาน ระยะแรกครูได้เชิญคุณตาวิชัย วิทยากรภูมิปัญญาท้องถิ่นมาเล่าตำนานบุญข้าวจี่ให้เด็กฟัง จากนั้นให้เด็กๆ ตั้งคำถามที่อยากรู้เพื่อนำไปทำหัวข้อโครงงาน ระยะสองเป็นกิจกรรมการมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ ครูกระตุ้นให้เด็กวางแผน เรียนรู้ด้วยตัวเอง ให้เด็กๆ แบ่งกลุ่มตามความสนใจ กลุ่มที่หนึ่ง ข้าวจี่ใส่อะไรบ้าง กลุ่มที่สอง ข้าวจี่มีประโยชน์อย่างไร กลุ่มที่สาม ข้าวจี่ทำอย่างไร กิจกรรมระยะสามคือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้สื่อสาร เด็กจะนำเสนอความรู้ที่ค้นพบซึ่งผ่านการลองผิดลองถูกมาหลายครั้ง เช่น ใส่เกลือเยอะไป ใส่ไข่เยอะไปเป็นอย่างไร เขาจะรู้ปัญหาแล้วสามารถแก้ไขปรับปรุงผลงานของเขา การประเมินผล สังเกตจากกิจกรรมที่เด็กทำ การบันทึกคำถาม คำตอบ บันทึกภาพผลงานหรือสิ่งต่างๆ สามารถแสดงบทบาทสมมุติได้ นำเสนอผลงานเป็นนิทรรศการ และได้เชิญผู้ปกครอง เพื่อนๆ มาชิมข้าวจี่ฝีมือเขาเอง

 

บูรณาการหลายศาสตร์
เด็กได้เรียนรู้คณิตศาสตร์จากรูปทรงของข้าวจี่ ปั้นเป็นรูปวงกลม สามเหลี่ยม หัวใจ การออกแบบเป็นศาสตร์ด้านวิศวกรรม ส่วนด้านวิทยาศาสตร์คือกระบวนการทำงานทั้งหมด การตั้งคำถาม การสืบเสาะหาความรู้ การสังเกต การทดลอง การเก็บรวบรวมข้อมูล การนำเสนอผลงาน ด้านเทคโนโลยีเน้นการนำสิ่งใหม่ๆ เข้ามาใช้ เช่น การนำเตาปิ้งไฟฟ้ามาใช้แทนเตาถ่านเพื่อลดเขม่าควันและควบคุมความร้อน นอกจากนั้นคือเรื่องคุณธรรมจริยธรรม เด็กๆ รู้จักแบ่งปันข้าวจี่กับเพื่อนๆ ช่วยเหลือซึ่งกันและกันจากการทำงาน รู้จักแบ่งหน้าที่ ที่สำคัญเราเชื่อมโยงภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่ห้องเรียน

 

ปั้นข้าวจี่

 

การประยุกต์ใช้ “สะเต็มศึกษา” ในระดับปฐมวัย
กระบวนการสะเต็มศึกษา เป็นการสร้างทักษะการดำรงชีวิต การประกอบอาชีพ ทักษะการแก้ปัญหาที่ใช้ได้ทั้งชีวิต ดิฉันประยุกต์ใช้สะเต็มศึกษากับนักเรียนระดับอนุบาล ก็ศึกษาโครงงานดีๆ ของระดับประถมมาก่อน อยากให้เด็กได้เรียนรู้อะไร บ้านเรามีอะไรบ้าง แบบไหนที่ทำได้ แล้ววางแผน จัดสถานการณ์นำเข้าไปสู่โครงงานให้ได้ บางคนคิดว่ายาก เด็กอนุบาลเรียนวิศวกรรมได้เหรอ ดังนั้นครูต้องขยันหาความรู้ ต้องสืบเสาะหาวิธีการ ไม่ใช่แค่รอคำสั่งว่าให้ทำกิจกรรมนู้นกิจกรรมนี้


“บางคนคิดว่ายาก เด็กอนุบาลเรียนวิศวกรรมได้เหรอ ดังนั้นครูต้องขยันหาความรู้ ต้องสืบเสาะหาวิธีการ”
อาจารย์กษมาพร เข็มสันเทียะ  


ศึกษารายละเอียดโครงงาน “ปั้นข้าวจี่ ผีมือหนู” คลิกที่นี่

แหล่งที่มา :

นิตยสาร plook ฉบับที่ 44 เดือนสิงหาคม 2557

#Trending now
Adgang60ข่าวครูสื่อการสอนแผนการสอนเทคนิคการสอนสอบครูข่าวครูปฏิทินสอบเข้า ม.1 2560admissions 60ad60admissionsสอบตรง 60รับตรง 60ข้อสอบรับตรงอาเซียนAECข่าวกิจกรรมข่าวทุนข่าวเด่นเรียนต่อทุนทุนเรียนต่อทุนการศึกษาclearing houseเคลียร์ริ่งเฮ้าส์ค้นหาตัวเองปฎิทินสอบONETGATPATติวติว GATติว PATGAT เชื่อมโยงโครงงานวิทยาศาสตร์โครงงานเรียนต่อต่างประเทศข้อสอบคลังข้อสอบข่าว admissionsแอดมิชชั่นสาระน่ารู้โควตาแนะแนวสามเณรธรรมะว.วชิรเมธีธรรมท่องเที่ยวเก็งข้อสอบติวเข้มสอบเข้าสอบสัมภาษณ์สอบเข้า ม.1สอบเข้า ม.4สอบเข้าเตรียมอุดมฯสอบเข้าสาธิตสอบเข้ามหิดลทดลองวิทย์ฮอร์โมนHormoneจักรยานCU TEPTU GETสามเณรปลูกปัญญาธรรมtruelittlemonkของเล่นวิทยาศาสตร์เพลงชาติไทยวิศวะ จุฬาบัญชี จุฬาสอบทุนSmart ExamsTOEICTOEFLสูตรลัดคณิตศาสตร์วิสาขบูชาหน้าหนาวเชียงใหม่เชียงรายคำราชาศัพท์สุภาษิตเงินเดือนครูครูผู้ช่วยสมัครสอบครูTU starข้อสอบ o-net ป.6สอนศาสตร์quizเกมgameเข้าพรรษาโอลิมปิกในหลวงรัชกาลที่ 99 วิชาสามัญรัชกาลที่ 10สรุปสูตรคณิตศาสตร์เอนทรานซ์ 4.0
กลับด้านบน