อ.วิภา เกตุเทพา : ครูแนะแนว ครูผู้ช่วยชีวิต

เรื่องและภาพ: ศภิสรา เข็มทอง

ชั่วโมงแนะแนวคือช่วงเวลาสำคัญของการเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษา มีคำถามมากมายที่ต้องการคำตอบทั้งเรื่องชีวิตและการเรียน โดยเฉพาะในช่วงรอยต่อของชั้น ม.3 และ ม.6 ที่เด็กๆ ต้องการคำปรึกษาจากผู้ที่รู้จริง วางใจได้ และเข้าใจเขามากที่สุด งานสำคัญของครูแนะแนวคือการเตรียมข้อมูลเพื่อประกอบการตัดสินใจให้กับเด็กๆ อ.วิภา เกตุเทพา จากโรงเรียนสตรีวิทยา 2 ร่วมแบ่งปันประสบการณ์ทางวิชาชีพและวิชาชีวิต

             

แนะแนวความคิดและการเรียน
ชื่อของวิชาแนะแนวเต็มๆ คือวิชากิจกรรมแนะแนว ซึ่งไม่ใช่การสอน กิจกรรมแนะแนวจะไม่เน้นการสอนแต่จะเน้นการให้สาระความรู้ผ่านกระบวนการจัดกิจกรรมที่เด็กจะได้เรียนรู้แล้วเกิดความเข้าใจด้วยตัวเอง

อันดับแรกเลยคือเราต้องเข้าใจผู้เรียน เด็กสมัยนี้ไม่เหมือนสมัยก่อน เด็กสมัยนี้ไม่ชอบฟัง ถ้ามีใครสักคนมายืนพูดให้เขาฟังหรือบอกให้เขาทำ เขาจะรู้สึกว่าเราเป็นคนแก่ขี้บ่น เด็กสมัยนี้มีอิสระทางความคิดมากขึ้น ชอบดู ชอบลงมือทำ ชอบคิด ชอบการมีตัวตน เพราะฉะนั้นเราจะใช้วิธีเก่าๆ สอนเขาไม่ได้แน่ๆ การจะทำให้เด็กสนใจต้องเริ่มตั้งแต่ทำให้เขาอยากรู้ว่าวันนี้อาจารย์มีอะไรแปลกใหม่มาให้เรียนรู้บ้าง มีเรื่องอะไรมาสอนแล้วสัมผัสถึงใจหรือใกล้ตัวเขาบ้าง หน้าที่ของเราคือคิดค้นหาสื่อที่สามารถดึงดูดความสนใจของเด็กๆ ได้ซึ่งเป็นงานที่ต้องอาศัยเวลาและความตั้งใจอย่างสูง ถ้านับสัดส่วนของการทำงานแล้วอาจกินเวลาถึงร้อยละ 80 เลยทีเดียว และเวลานำไปสอนก็ต้องกระชับฉับไวและมีแรงส่งมากพอ

การสอนเด็กที่มีพื้นความรู้ต่างกัน ต้องใช้เทคนิคอย่างไรบ้าง
เริ่มแรกต้องหาเรื่องที่เป็นประโยชน์กับชีวิตและใกล้ตัวเด็ก อย่าสอนเรื่องไกลตัว เพราะถ้าเด็กรู้สึกว่าเป็นประโยชน์ สมาธิเขาจะอยู่กับเรา สำหรับครูแนะแนวนั้น เด็กทุกคนก็คือเด็ก เราจะไม่แบ่งแยกว่านี่เด็กเรียนเก่ง เด็กเรียนอ่อน นี่เด็กจน เด็กรวย เราจะเข้าไปในห้องด้วยความรู้สึกว่าเด็กทุกคนจะได้รับการพัฒนาโดยเท่าเทียมกัน จากประสบการณ์ที่สอนมา ถ้าเราผ่านจุดนี้ไปได้ เด็กจะให้ใจและอยู่กับเราตลอด ถ้าเด็กคนไหนที่ตั้งใจก็จะให้กำลังใจและสร้างแรงส่งให้เขา ให้เขารู้สึกว่าเป็นฮีโร่ แม้ในวิชาอื่นเขาจะเรียนสู้คนอื่นไม่ได้

การให้คำแนะนำเรื่องเรียนต่อและเลือกสิ่งที่เหมาะสมกับตัวเอง
ก่อนตัดสินใจจะไปไหน เราจะต้องบอกเด็กทั้งหมดก่อนว่าเส้นทางสำหรับเด็กที่จบชั้นม.3 และม.6 มีเส้นทางอะไรบ้าง โดยเราจะบอกเด็กว่าเส้นทางในชีวิตไม่ได้มีแค่เส้นเดียว แต่คนฉลาดต้องอย่าเลือกตามค่านิยมหรือตามเพื่อน คนฉลาดจะต้องตัดสินใจบนข้อมูลที่รอบด้านและเพียงพอ ตัดสินใจจากข้อมูลที่ตนเองมีและข้อมูลที่ครูให้ แล้วเลือกว่าอะไรที่ตรงกับความชอบ ความถนัด และความสนใจของเรา เช่น ทำไมเลือกเรียนต่อ ม.4 สายวิทย์-คณิต ก็เพราะว่ามีเป้าหมายอยากเรียนแพทย์ เลือกเรียนสายอื่นไม่ได้เพราะทำให้ไม่ได้เรียนวิชาพื้นฐานสำหรับการเป็นแพทย์อย่างเข้มข้นเพียงพอ ทั้งนี้ ครูต้องให้ทัศนคติที่ดีต่อการเรียนสายอื่นๆ ด้วย เช่น เราจะไม่มองว่าอาชีวะเป็นการศึกษาชั้นรอง แต่ที่ไม่ถูกเลือกเพราะไม่ตรงกับเป้าหมายที่เขาวางเอาไว้ รวมถึงคนที่จะเรียนอาชีวะก็ต้องเลือกด้วยความเหมาะสม เลือกเพราะเขาจะได้ฝึกทักษะและวิชาชีพมากกว่าทฤษฎี ไม่ใช่เพราะฉันเก่งน้อยกว่าใคร หรือโรงเรียนอื่นไม่ต้อนรับฉัน

คำถามที่ครูแนะแนวพบบ่อย
เด็กแต่ละช่วงวัยจะมีคำถามแตกต่างกัน แต่คำถามกลางๆ ที่ทุกคนจะถามเสมอคือ “เขาจะไปถึงเป้าหมายได้อย่างไร” “เป้าหมายที่วางไว้เหมาะกับเขาไหม” อยากจะบอกกับครูแนะแนวทุกคนว่าอย่าหลงกล แล้วตอบไปว่าเธอไปเรียนนั่นเรียนนี่จะเหมาะกับเธอ เพราะไม่ใช่หน้าที่ของครูแนะแนว ครูแนะแนวไม่ใช่ผู้ตัดสินชีวิตใคร คำตอบของครูอาจจะทำให้เด็กไปผิดทิศผิดทาง ถ้าวันหนึ่งข้างหน้ามันสมใจเขา เขาก็จะขอบคุณเรา แต่ถ้ามันไม่ใช่ เขาอาจจะบอกว่าเพราะอาจารย์นั่นแหละ สิ่งสำคัญที่เราควรทำคือชวนให้เขาคิด ให้ข้อมูลที่เหมาะสม เปิดทางให้เขาได้เรียนรู้มากขึ้น และตัดสินใจด้วยตัวเอง

แนะแนววิชาชีวิตนอกห้องเรียน
เด็กหลายคนมีแรงกดดันจากครอบครัวเรื่องการสอบเข้าเรียนต่อ เราต้องสอนให้เขามองปัญหาอย่างเข้าใจและมีทางออกในการแก้ปัญหา รวมถึงการจัดการกับตัวเองให้มีความสุขในสถานการณ์ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ สิ่งเหล่านี้ควรเป็นหนึ่งหมวดหมู่การสอนในเรื่อง “ปัญหาแก้ไขได้”  

                    “ชวนให้เขาคิด ให้ข้อมูลที่เหมาะสม เปิดทางให้เขาได้เรียนรู้มากขึ้น และตัดสินใจด้วยตัวเอง” 
                                                                                                         อ.วิภา เกตุเทพา

กิจกรรมแนะแนว : การแก้ปัญหาชีวิต
กิจกรรมแนะแนว : เปลี่ยน...วิธีคิดเชิงบวก 

#Trending now
Adgang60ข่าวครูสื่อการสอนแผนการสอนเทคนิคการสอนสอบครูข่าวครูปฏิทินสอบเข้า ม.1 2560admissions 60ad60admissionsสอบตรง 60รับตรง 60ข้อสอบรับตรงอาเซียนAECข่าวกิจกรรมข่าวทุนข่าวเด่นเรียนต่อทุนทุนเรียนต่อทุนการศึกษาclearing houseเคลียร์ริ่งเฮ้าส์ค้นหาตัวเองปฎิทินสอบONETGATPATติวติว GATติว PATGAT เชื่อมโยงโครงงานวิทยาศาสตร์โครงงานเรียนต่อต่างประเทศข้อสอบคลังข้อสอบข่าว admissionsแอดมิชชั่นสาระน่ารู้โควตาแนะแนวสามเณรธรรมะว.วชิรเมธีธรรมท่องเที่ยวเก็งข้อสอบติวเข้มสอบเข้าสอบสัมภาษณ์สอบเข้า ม.1สอบเข้า ม.4สอบเข้าเตรียมอุดมฯสอบเข้าสาธิตสอบเข้ามหิดลทดลองวิทย์ฮอร์โมนHormoneจักรยานCU TEPTU GETสามเณรปลูกปัญญาธรรมtruelittlemonkของเล่นวิทยาศาสตร์เพลงชาติไทยวิศวะ จุฬาบัญชี จุฬาสอบทุนSmart ExamsTOEICTOEFLสูตรลัดคณิตศาสตร์วิสาขบูชาหน้าหนาวเชียงใหม่เชียงรายคำราชาศัพท์สุภาษิตเงินเดือนครูครูผู้ช่วยสมัครสอบครูTU starข้อสอบ o-net ป.6สอนศาสตร์quizเกมgameเข้าพรรษาโอลิมปิกในหลวงรัชกาลที่ 99 วิชาสามัญรัชกาลที่ 10สรุปสูตรคณิตศาสตร์เอนทรานซ์ 4.0
กลับด้านบน