ความลงตัวของศิลปะและเทคโนโลยี

เรื่อง: ศรินทร เอี่ยมแฟง  ภาพ: กัลยาณี แนวเล็ก

                                 

ศิลปะช่วยเสริมสร้างจินตนาการ ขณะที่เทคโนโลยีมีส่วนทำให้จินตนาการและความคิดสร้างสรรค์เกิดขึ้นได้จริงยิ่งขึ้น อ.รณชิต นราพันธ์ ใช้ประโยชน์จากความเชี่ยวชาญด้านศิลปะและเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ของตนในการออกแบบการเรียนการสอนวิชาศิลปะและวิชาคอมพิวเตอร์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษา รร.วัดดงมูลเหล็ก กรุงเทพฯ โดยให้ความสำคัญกับการเสริมสร้างจินตนาการ กล้าคิดกล้าแสดงออก บนพื้นฐานความเข้าใจทางศิลปะที่ถูกต้อง ผ่านการใช้สื่อการสอนรูปแบบใหม่ ที่อาจารย์ยืนยันว่าสามารถสร้างความสุขให้กับเด็กๆ ได้ตลอดทุกหนึ่งชั่วโมงของการเรียน

อยากให้อาจารย์แนะนำตัว และแนะนำชั้นเรียนที่รับผิดชอบดูแลค่ะ
ผมเรียนจบปริญญาตรีสาขาศิลปศึกษา จากสถาบันราชภัฏบุรีรัมย์ และจบปริญญาโท เทคโนโลยีทางการศึกษา ม.มหาสารคาม ขณะนี้ดูแลการเรียนการสอนวิชาศิลปะและคอมพิวเตอร์ทุกระดับตั้งแต่ ป.1- ป.6 ที่โรงเรียนวัดดงมูลเหล็ก ซึ่งเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก สำหรับวิชาศิลปะเราจะเน้นภาคปฏิบัติ หมายถึงฝึกให้เด็กใช้จินตนาการ ให้ทักษะด้านศิลปะเพื่อพัฒนาทางจิตใจ และยังใช้เทคโนโลยีในเชิงเนื้อหา ส่วนวิชาคอมพิวเตอร์จะเน้นพื้นฐานการใช้ การรู้จักอุปกรณ์ ส่วนระดับชั้น ป.6 เน้นการใช้ระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตในการแสวงหาความรู้ การค้นคว้า

หัวใจสำคัญของการเรียนการสอนวิชาศิลปะคืออะไร
ศิลปะเป็นตัวช่วยอย่างยิ่งในการคิดริเริ่มสิ่งใหม่ ความคิดสร้างสรรค์ การเรียนศิลปะช่วยพัฒนาความคิด ทำอย่างไรเขาจะใช้จินตนาการที่มีอยู่แสดงออกมาหรือสื่อสารออกมาเป็นผลงาน สิ่งสำคัญที่อยากจะเน้นคือ ศิลปะไม่ควรเป็นวิชาที่เรียนแค่ 1 ชั่วโมง ถึงจะไม่ได้เน้นทักษะแต่ต้องเน้นความคิด ผมเชื่อว่าอาจารย์สอนศิลปะทุกท่านเข้าใจดีว่า เราไม่ควรสอนให้ตึงเครียดแต่สอนให้ผ่อนคลาย ให้เด็กรู้สึกมีความสุขเมื่อได้เรียน ยิ่งไปบวกกับวิชาคอมพิวเตอร์เด็กยิ่งสนุก ถ้าผมตั้งโจทย์ให้เขาทำอะไรเองหนึ่งเรื่อง เขาจะคิดอะไรก็ไม่มีผิด จะวาดทรงไหนก็ได้ เราจะไม่พูดว่าเขาผิดเลย แต่ถ้าเป็นวิชาอื่นจะมีผิดและมีถูก เพียงแต่ให้เด็กได้แสดงความคิดอย่างเต็มที่โดยที่เราไม่ไปปิดกั้น สมมติว่างานประกวดวาดภาพ ต้องวาดอย่างโน้นอย่างนี้จึงจะได้รางวัล แล้วไปกำหนดกรอบให้เขา บอกตรงๆ ว่าผมไม่เคยได้รางวัลจากงานประกวดเลย เพราะอยากให้เด็กๆ ได้แสดงผลงานเต็มที่ เราแค่แนะนำเรื่ององค์ประกอบศิลป์

               

ทำไมจึงให้ความสำคัญกับเรื่ององค์ประกอบศิลป์
ความรู้เรื่ององค์ประกอบศิลป์เป็นตัวชี้วัดของนักเรียนในระดับ ป.4 ต้องรู้จักพื้นฐาน รูปร่าง รูปทรง เส้น สี พื้นฐานการวางที่ว่าง แต่ที่สำคัญคือก่อนจะสร้างงานศิลปะต้องเข้าพื้นฐานเรื่องเส้น จุด สีสัน พื้นผิว ผมสอนเด็กระดับประถม ต้องทำอะไรที่เข้าใจง่าย ชักจูงได้ง่าย จึงนำเรื่องนี้มาทำเป็นคลิปวิดีโอ “นิทานทัศนศิลป์ หมู่บ้านทัศนธาตุ” (ได้รับรางวัลที่ 3 ในโครงการประกวด “สร้างคลังความรู้กับทรูปลูกปัญญาดอทคอม” ครั้งที่ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิชาศิลปะ ดนตรี นาฏศิลป์)

มีเทคนิคในการนำคอมพิวเตอร์มาช่วยในการสอนศิลปะอย่างไร
ส่วนใหญ่เด็กมีพื้นฐานทางคอมพิวเตอร์มาแล้ว เราให้ใช้โปรแกรม Paint ซึ่งเป็นโปรแกรมธรรมดาในการออกแบบ สร้างสรรค์ก่อนออกมาเป็นผลงาน ไม่ต้องมานั่งผสมสีเอง ในระดับ ม.ต้น ม.ปลาย อาจต้องเน้นเรื่องทักษะทางฝีมือ แต่สำหรับระดับประถมแค่ให้เด็กแสดงศักยภาพทางความคิดและการแสดงออก รู้จักเครื่องมืออุปกรณ์หลายๆ แบบ รู้จักพื้นฐานของงานศิลป์ก็พอ เพียงแต่ครูต้องมีระบบการจัดการเรื่องเวลาเพราะศิลปะต้องใช้เวลาในการสร้างผลงาน

               

การมีเว็บไซต์ที่รวบรวมความรู้มีประโยชน์ต่อการพัฒนาทักษะทางอาชีพครูอย่างไรบ้างคะ
เว็บไซต์จะเป็นสื่อกลางที่มีประโยชน์ เป็นสื่อออนไลน์ที่ครูทุกท่านสามารถเข้ามาค้นคว้าศึกษาเทคนิคและวิธีการในสอน สร้างโอกาสให้คุณครู นักเรียน หรือคนในวงการการศึกษามีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น ที่ดีมากก็คือ เป็นการถ่ายทอดผลงานของตัวเองออกไปยังวงการการศึกษา วิพากษ์วิจารณ์กันอย่างตรงไปตรงมา เราจะได้มาปรับวิธีการสอนและการใช้สื่อให้มีคุณภาพมากยิ่งขึ้น

              "ศิลปะเป็นตัวช่วยอย่างยิ่งในการคิดริเริ่มสิ่งใหม่ ความคิดสร้างสรรค์ การเรียนศิลปะช่วยพัฒนาความคิด"
                                                                                                                   รณชิต นราพันธ์

เรียนรู้เรื่องงานทัศนศิลป์จากคลิปวิดีโอเรื่อง “นิทานทัศนศิลป์ หมู่บ้านทัศนธาตุ”