ระบบอวัยวะภายใน

1. ระบบหมุนเวียนของเลือด
     ศึกษาเกี่ยวกับหัวใจ, ปอด
     ระบบหมุนเวียนของเลือด มีหน้าที่ลำเลียงออกซิเจนและอาหารไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายประกอบด้วย  หัวใจ ปอด หลอดเลือด เลือด

          หัวใจ  เป็นอวัยวะที่ประกอบไปด้วยกล้ามเนื้อที่ไม่อยู่ในอำนาจบังคับของสมอง มีหน้าที่สูบฉีดเลือด ให้ไหลไปตามหลอดเลือด เพื่อไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย

          ปอด  เป็นอวัยวะที่สำคัญที่สุดในระบบหายใจ โดยแยกเป็นปอดซ้ายและปอดขวา มีลักษณะคล้ายฟองน้ำขนาดใหญ่ ทำหน้าที่เปลี่ยนก๊าซคาร์บอนไดออกไซค์ เป็นก๊าซออกจิเจน

          การไหลของเลือด  ขณะที่เรามีชีวิตอยู่ หัวใจจะสูบฉีดโลหิต อยู่ตลอดเวลา โดยหัวใจจะส่งเลือดดำไปยังปอด ปอดจะส่งเลือดแดงไปยังหัวใจ หัวใจส่งเลือดแดงไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย

2. ระบบย่อยอาหาร
     ศึกษาเกี่ยวกับกระเพาะ,หลอดอาหาร

     ระบบย่อยอาหาร มีหน้าที่ย่อยอาหารให้ละเอียด และดูดซึมสารอาหารผ่านเข้าสู่กระแสเลือดเพื่อไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ระบบย่อยอาหารประกอบด้วยอวัยวะที่สำคัญคือ
          2.1 ปาก

               ปาก และอวัยวะภายในช่องปาก เมื่อรับประทานอาหารเข้าไปในช่องปาก ฟันจะบดเคี้ยวอาหารให้มีขนาดเล็ก
          2.2 หลอดอาหาร
          2.3 กระเพาะอาหาร

               กระเพาะอาหาร  เมื่ออาหารเข้าสู่กระเพาะอาหารผนังกระเพาะจะขับน้ำย่อยออกมาเพื่อย่อยอาหารพร้อมกับบีบรัดตัวให้อาหารผสมคลุกเคล้าผสมกับน้ำย่อย แล้วส่งต่อไปให้ลำไส้เล็ก
          2.4 ลำไส้เล็ก

               ลำไส้เล็ก  เป็นอวัยวะอยู่ต่อจากกระเพาะอาหารมีความยาว 6-8 เมตรผนังลำไส้ยืดหดได้ บีบรัดอาหารให้คลุกเคล้ากับน้ำย่อย ทำให้อาหารถูกย่อยจนมีขนาดเล็กมากและสามารถดูดซึมเข้ากระแสเลือด เพื่อนำไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย
          2.5 ลำไส้ใหญ่

               ลำไส้ใหญ่ อาหารที่ผ่นเข้าสู่ลำไส้ใหญ่ส่วนมากจะอยู่ในรูปของกากอาหาร ในลำไส้ใหญ่จะไม่มีการย่อยอาหารอีก แต่จะมีการดูดซึมน้ำจากกากอาหารเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ต่อร่างกาย ลำไส้ใหญ่ทำหน้าที่ขับกากอาหารออกจากร่างกายผ่านทางทวารหนัก

     การป้องกันและบำรุงรักษาอวัยวะในระบบย่อยอาหาร
          1. รับประทานอาหารให้ตรงเวลา
          2. รับประทานอาหารที่สะอาด สุกใหม่ ๆ มีประโยชน์และรสไม่จัด
          3. เคี้ยวอาหารให้ละเอยด
          4. ไม่ขบเคี้ยวหรือกัดอาหารที่แข็งเกินไป
          5. หลังรับประทานอาหารควรทำความสะอาดปากและฟัน
          6. ไม่ออกกำลังกายหลังรับประทานอาหารเสร็จใหม่ ๆ ถ่ายอุจาระให้เป็นเวลา
          7. ทำจิตใจให้ร่าเริงเบิกบาน ไม่เคร่งเครียดจนเกินไป
          8. ถ่ายอุจาระให้เป็นเวลา

3. ระบบขับถ่าย
     ศึกษาเกี่ยวกับลำไส้ใหญ่ ไต ทวารหนัก

     ระบบขับถ่าย เป็นระบบที่ทำหน้าที่ขับถ่ายของเสี่ยออกนอกร่างกาย คนเราจะขับถ่ายของเสียออกมานอกร่างกายใน 3 รูปแบบ ดังนี้
          1. การขับถ่ายของเสียในรูปของแข็ง
          2. การขับถ่ายของเสียในรูปของเหลว
          3. การขับถ่ายของเสียในรูปก๊าซ
     การขับถ่ายของเสียในรูปของแข็ง  ระบบขับถ่ายอุจจาระ ทำหน้าที่ขับกากอาหารที่เหลือจากการย่อยออจากร่างกาย ในรูปอุจจาระ อวัยวะสำคัญในระบบคือ
          1. ลำไส้ใหญ่
          2. ทวารหนัก

     การขับถ่ายของเสียในรูปของเหลว ร่างกายของคนเราสามารถขับถ่ายของเสียในรูปเหลวได้ 2 ทาง คือ
          1. เหงื่อ
          2. ปัสสาวะ

     ระบบขับถ่ายเหงื่อ  ระบบขับถ่ายเหงื่อ ทำหน้าที่สกัดน้ำและเกลือแร่ที่ร่างกายไม่ต้องการ ออกจากร่างกายในรูปของเหงื่อ มีอวัยวะที่สำคัญคือ
          1. ผิวหนัง
          2. ต่อมเหงื่อ

     ระบบขับถ่ายของเสียในรูปก๊าซ  การหายใจของคนเรา เป็นการเผาผลาญอาหารเพื่อให้เกิดพลังงานซึ่งผลที่ได้รับจากการเผาผลาญคือก๊าซคาร์บอนไดออกไซค์ ซึ่งร่างกายไม่ต้องการ ร่างกายจึงขับก๊าซนี้ออกมาทางลมหายใจ อวัยวะที่สำคัญ คือ ปอด

     การป้องกันและดูแลรักษาอวัยวะในระบบขับถ่าย
          1. ดื่มน้ำสะอาดวันละมาก ๆ
          2. ไม่กลั้นอุจจาระและปัสสาวะนาน ๆ
          3. รับประทานอาหารที่สุกใหม่ ๆ และรสไม่จัด
          4. ควรอาบน้ำชำระร่างกายทุกวัน
          5. ออกกำลังกายอย่างเหมาะสมทุกวัน

4. ระบบหายใจ
     ศึกษาเกี่ยวกับจมูก หลอดลม ปอด กระบังลม

     ระบบหายใจ เป็นระบบแลกเปลี่ยนก๊าซคาร์บอนไดออกไซค์ที่ร่างกาย ไม่ต้องการก๊าซออกซิเจนที่อยู่นอกร่างกาย ซึ่งมีความสำคัญและจำเป็น
     ระบบหายใจประกอบด้วย
          1. จมูก เป็นทางผ่านของอากาศที่เข้าสู่ร่างกายขณะหายใจ มีขนจมูกไว้ช่วยกรองฝุ่นละอองจากอากาศที่ผ่านเข้าไป
          2. หลอดลม คอหอย กล่องเสียง 

               เมื่ออากาศเข้าจมูก จะผ่านคอหอย กล่องเสียงและหลอดลมตามลำดับ อวัยวะเหล่านี้เป็นเพียงทางผ่านของลมหายใจไปยังส่วนอื่น ๆ
          3. ปอด ขั้วปอด ถุงลม อวัยวะเหล่านี้เป็นเพียงทางผ่านของลมหายใจไปยังส่วนอื่น ๆ

          4. กระบังลงและซี่โครง เป็นกลไกสำคัญในการหายใจ ทำให้กระบังลมหดตัวและซี่โครงเคลื่อนตัวสูงขึ้น ทำให้เกิดการหายใจเข้า ขณะที่กระบังลมขยายตัว ความดันอากาศในช่องท้องสูง ทำให้เกิดการหายใจออก

     การป้องกันและบำรุงรักษาอวัยวะในระบบหายใจ
          1. พยายามหายใจเอาอากาศบริสุทธิ์เข้าไปในร่างกาย
          2. ไม่หายใจเอาฝุ่นละออง ควัน เขม่า เข้าไปสู่ร่างกาย
          3. ไม่คลุกคลีกับผู้ป่วยที่เป็นโรคเกี่ยวกับทางเดินหายใจ
          4. นั่งหรือยืนตัวตรงเสมอจะช่วยให้ปอดทำงานได้สะดวก
          5. ไม่สูบบุหรี่
          6. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้ปอดแข็งแรง

ที่มา : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง