ไดนาโม

ไดนาโม

     ไดนาโม เป็นอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่เปลี่ยนพลังงานกลให้เป็นพลังงานไฟฟ้า มีส่วนประกอบสำคัญ ได้แก่ 
          1. ขดลวดที่พันอยู่รอบแกน เรียกว่า อาเมเจอร์ (armature) 
          2. แม่เหล็ก 2 แท่ง หันขั้วต่างกันเข้าหากัน เพื่อให้เกิดสนามแม่เหล็กโดยจะมีเส้นแรงแม่เหล็กพุ่งจากขั้วเหนือไปยังขั้วใต้ และบริเวณขั้วจะมีความเข้มของสนามแม่เหล็กมากกว่าบริเวณอื่น

หลักการเหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้า
     หลักการเหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้าจากไดนาโม อาจทำได้ดังนี้ 
          การหมุนขดลวดตัดสนามแม่เหล็ก จะทำให้สนามแม่เหล็กเปลี่ยนแปลง จึงเกิดกระแสไฟฟ้าขึ้น ไมเคิล ฟาราเดย์ (Michael Faraday) นักวิทยาศาสตร์ชาวอังกฤษ (พ.ศ. 2334-2410) เป็นผู้ค้นพบหลักการที่ว่า “กระแสไฟฟ้าเหนี่ยวนำเกิดจากการเปลี่ยนแปลงสนามแม่เหล็กที่ผ่านขดลวด” 
          ถ้าต้องการสร้างไดนาโมให้สามารถผลิตกระแสไฟฟ้าได้มากขึ้น สามารถทำได้ดังนี้ 
               1. เพิ่มจำนวนรอบของขดลวด 
               2. หมุนขดลวดให้เร็วขึ้น 
               3. เพิ่มแรงขั้วแม่เหล็ก

ไดนาโมไฟฟ้ากระแสสลับ
     ประกอบด้วยแท่งแม่เหล็ก 2 แท่ง ขดลวด และแหวนลื่นโดยแหวนลื่น 2 วงสัมผัสกับแปรงตัวนำไฟฟ้าซึ่งจะรับกระแสไฟฟ้าจากขดลวดออกสู่วงจรภายนอก
         
               ภาพที่ 1 รูปไดนาโมไฟฟ้ากระแสสลับ
ที่มา : รัตนาภรณ์ อิทธิไพสิฐพันธุ์ และคณะ . สมุดเสริมความรู้ ทักษะปฏิบัติ และแบบทดสอบตามจุดประสงค์ วิทยาศาสตร์ ว 306 ชั้นมัธยมศึกษาปี่ที่ 3. 2543. หน้า 139.

ไดนาโมไฟฟ้ากระแสตรง
     ประกอบด้วยแท่งแม่เหล็ก 2 แท่ง ขดลวด และแหวนแยกโดยแหวนแยกแต่ละอันสัมผัสกับแปรงตัวนำไฟฟ้าซึ่งจะรับ
กระแสไฟฟ้าจากขดลวดออกสู่วงจรภายนอก 
         
                                      ภาพที่ 2 รูปไดนาโมไฟฟ้ากระแสตรง
ที่มา : รัตนาภรณ์ อิทธิไพสิฐพันธุ์ และคณะ . สมุดเสริมความรู้ ทักษะปฏิบัติ และแบบทดสอบตามจุดประสงค์ วิทยาศาสตร์ ว 306 ชั้นมัธยมศึกษาปี่ที่ 3. 2543. หน้า 139. 

     กระแสไฟฟ้าที่ได้จากโรงไฟฟ้าซึ่งใช้กันตามบ้านเรือนเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ กระแสไฟฟ้าที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมีหรือไดนาโมชนิดที่มีแหวนแยกเป็นไฟฟ้ากระแสตรง 
     เมื่อนำเครื่องใช้ไฟฟ้าต่อเข้ากับวงจรไฟฟ้าในบ้าน กระแสไฟฟ้าจะไหลเข้าสู่เครื่องใช้ไฟฟ้า ได้เพราะมีความต่างศักย์ระหว่างแหล่งกำเนิดไฟฟ้ากับเครื่องใช้ไฟฟ้า
ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง