การพัฒนาการฟังและดูให้มีประสิทธิภาพ
          การดูการฟังเป็นการรับสารที่มีความสำคัญในการติดต่อสื่อสารในชีวิตประจำวัน  การฟังและการดูโดยทั่วไป  มี 2 ระดับ  คือ
                    1.  การฟังและดูตามปกติ  เป็นการรับสารที่ได้ฟังได้ดู  ใช้สมาธิรับรู้สิ่งที่เห็นและได้ยิน  ใช้สติปัญญาทำความเข้าใจเรื่องจับประเด็นสำคัญของเรื่อง  สรุปย่อเรื่องได้  บรรยายสิ่งที่ดูและฟังได้

                    2.  การฟังและดูอย่างมีวิจารณญาณ  ผู้ฟังและดูต้องสามารถวิเคราะห์เรื่องที่ฟัง  โดยแยกแยะข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็นได้  ใคร่ครวญหาเหตุผล  ความน่าเชื่อถือของข้อความ  แล้ววินิจสาร  ตีความหมายเรื่องว่า  ผู้เขียนต้องการส่งสารใดถึงผู้ฟังหรือผู้ดู  สาระสำคัญคืออะไร  สารรองลงมาคืออะไร  สุดท้ายประเมินค่าคือการตัดสินใจเรื่องที่ดูหรือฟังว่าดีหรือไม่  เพียงใด  เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ต่อไป

          ขั้นพื้นฐาน          การฟังและการดูตามปกติ  ได้แก่  ได้ดู  ได้ฟัง  รับรู้  เข้าใจ
          ขั้นสูง                การฟังและดูอย่างมีวิจารณญาณ  ได้แก่  วิเคราะห์  ใคร่ครวญ  วินิจสาร  ประเมินค่า  นำไปใช้ให้เกิดประโยชน์

ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
บุญลักษณ์  เอี่ยมสำอางค์  เกื้อกมล  พฤกษประมูล และโสภิต  พิทักษ์. ภาษาไทย  หลักการใช้ภาษาและการใช้ภาษา ม.4. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : อักษรเจริญทัศน์.