โรคที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน
โรคที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน
     ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายมนุษย์ทั้งที่ได้รับการถ่ายทอดทางพันธุกรรมจากพ่อแม่ และระบบภูมิคุ้มกันที่ได้รับหรือเกิดขึ้นภายหลัง จะมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ในส่วนของการต้านทานต่อเชื้อโรคและสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ แต่ในบางกรณีร่างกายของมนุษย์จะมีการตอบสนองที่ผิดพลาดได้ หรือมีความผิดปกติที่เกิดขึ้นจากสภาวะที่ไม่เหมาะสม เช่น การรับแอนติเจนที่ก่อให้เกิดความผิดปกติต่อระบบภูมิคุ้มกัน จนเกิดเป็นโรคระบบภูมิคุ้มกัน เช่น โรคภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง โรคภูมิแพ้ โรคแพ้ภูมิคุ้มกันตนเอง เป็นต้น
     1.  โรคภูมิแพ้ (allergy, atopy)
     โรคภูมิแพ้ คือ โรคที่เกิดจากปฏิกิริยาตอบสนองที่มีปฏิกิริยาภูมิไวเกินกว่าปกติของร่างกายต่อสิ่งแปลกปลอมที่จำเพาะ เช่น ผู้เป็นโรคภูมิแพ้ที่มีปฏิกิริยาภูมิไวต่อฝุ่น ไรฝุ่น เชื้อราในอากาศ อาหาร ขนสัตว์ และเกสรดอกไม้ เป็นต้น เราเรียกสารต่าง ๆ ที่ก่อให้เกิดปฏิกิริยาภูมิไวเกินกว่าปกตินี้ว่า สารก่อภูมิแพ้ โดยโรคภูมิแพ้จะสามารถแบ่งตามอวัยวะที่เกิดโรคได้เป็น 4 โรค คือ
          -โรคโพรงจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ หรือเรียกว่า โรคแพ้อากาศ ซึ่งเป็นโรคภูมิแพ้ที่เกิดขึ้นบริเวณโพรงจมูก
          -โรคตาอักเสบจากภูมิแพ้ ซึ่งเป็นโรคภูมิแพ้ที่เกิดบริเวณดวงตา
          -โรคหอบหืด ซึ่งเป็นโรคภูมิแพ้ที่เกิดขึ้นบริเวณหลอดลม
          -โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง ซึ่งเป็นโรคภูมิแพ้ที่เกิดขึ้นบริเวณผิวหนัง
     โรคภูมิแพ้เป็นโรคที่มีการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ซึ่งพบว่ามีโอกาสถ่ายทอดไปยังลูกได้ประมาณ 25-66% โดยปกติแล้วโรคภูมิแพ้จะไม่แสดงอาการหากไม่ได้สัมผัสกับสารก่อภูมแพ้ ดังนั้นหากผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้ไม่ได้สัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้ในปริมาณมากและเป็นระยะเวลานานเพียงพอ ก็จะไม่ทำให้เกิดอาการของโรคภูมิแพ้ นอกจากนี้โรคภูมิแพ้อาจจะหายเองได้ ถ้าหากร่างกายมีภูมิคุ้มกันที่สูงขึ้นเมื่อเติบโตเป็นผู้ใหญ่
     2.  โรคภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือโรคเอดส์ (acquired immunodeficiency syndrome; AIDS)
     โรคภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือโรคเอดส์ เกิดจากการติดเชื้อไวรัสเอชไอวี (Human immunodeficiency virus; HIV) ไวรัส    เอชไอวีจะมีเป้าหมายเข้าโจมตีเซลล์ที่มีตัวรับเป็น ซีดี 4 (CD4) เช่น แมคโครฟลาสต์ และเซลล์ที ซึ่งเมื่อเซลล์ทีถูกบุกรุกจะทำให้ไม่สามารถไปกระตุ้นเซลล์บีให้สร้างแอนติบอดีได้ จึงทำให้ร่างกายไม่มีความต้านทานต่อเชื้อโรค จึงเกิดการติดเชื้อโรคต่าง ๆ ได้ง่าย และทำให้ตายได้ในที่สุด
     เมื่อเชื้อไวรัสนี้เข้าสู่กกระแสเลือดจะเข้าไปจับกับเซลล์ของมนุษย์ จากนั้นจะมีการส่งสารพันธุกรรมที่เป็นอาร์เอ็นเอจากไวรัสเข้าสู่เซลล์ ซึ่งอาร์เอ็นเอของไวรัสนี้จะมีกระบวนการเปลี่ยนแปลงไปเป็นดีเอ็นเอเพื่อแทรกตัวเข้าไปรวมตัวกับสารพันธุกรรมของเซลล์มนุษย์ในนิวเคลียสและเมื่อมีการจำลองสายพันธุกรรมของเซลล์เกิดขึ้น ก็จะทำให้มีการสังเคราะห์โปรตีนที่เป็นองค์ประกอบของไวรัสด้วย
     สารพันธุกรรมของไวรัสที่แทรกตัวอยู่ในสารพันธุกรรมของมนุษย์นี้ จะเกิดการถอดรหัสเพื่อสร้างโปรตีนที่เป็นองค์ประกอบของไวรัส และมีการจำลองตัวเองเพื่อสร้างแยกตัวออกจากเซลล์มนุษย์ จะใช้ส่วนของเยื่อหุ้มเซลล์มนุษย์และโปรตีนต่าง ๆ ที่ถูกสังเคราะห์ขึ้นสร้างเปลือกหุ้มสารพันธุกรรม (capsid) และทำให้เซลล์แตกออกเป็นไวรัสที่ถูกสร้างขึ้นจำนวนมาก จากนั้นไวรัสที่เกิดขึ้นใหม่ก็จะบุกรุกเข้าสู่เซลล์ข้างเคียงต่อไป
     3.  โรคแพ้ภุมิค้มกันตนเองหรือโรคลูปัส (systemic lupus erythematosus; SLE) 
     โรคแพ้ภูมิคุ้มกันตนเอง หรือโรคลูปัส เป็นโรคในกลุ่มออโตอิมมูน (autoimmune disease) ที่มีการเปลี่ยนแปลงของระบบภูมิคุ้มกันจากการทำหน้าที่ต่อต้านสิ่งแปลกปลอมหรือเชื้อโรคที่เข้าสู่ร่างกาย ไปเป็นการต่อต้านและทำลายเซลล์และอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกาย จึงก่อให้เกิดการอักเสบตามอวัยวะต่าง ๆ 
     โรคนี้จะแสดงอาการในระบบและอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกายได้ทุกระบบ เช่น ผิวหนัง ข้อต่อ ไต ระบบเลือดและระบบประสาท เป็นต้น การอักเสบที่เกิดขึ้นจะเป็นแบบเรื้อรังต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน จนอาจทำให้ถึงแก่การเสียชีวิตได้ โรคภูมิแพ้ภูมิคุ้มกันตนเองมีสาเหตุจากความผิดปกติหลายประการ เช่น สาเหตุจากพันธุกรรมที่มียีนผิดปกติ การรับยาหรือสารเคมีที่กระตุ้นให้เกิดความผิดปกติของเอนไซม์ เป็นต้น โดยสาเหตุเหล่านี้จะมีผลทำให้เอนไซม์ต่าง ๆ ในเซลล์เปลี่ยนแปลงไปจึงทำให้เซลล์เกิดการทำงานที่ผิดปกติได้
     หากพิจารณาถึงอาการที่เกี่ยวข้องกับโรคนี้ โดยใช้เกณฑ์พิจารณาตามข้อกำหนดของสมาคมโรคข้อแห่งสหรัฐอเมริกา ผู้ป่วยจะต้องมีอาการอย่างน้อย 4 ข้อ ใน 11 ข้อ จึงจะแสดงว่าเป็นโรคแพ้ภูมิคุ้มกันตนเองซึ่งทั้ง 11 ข้อ มีดังนี้
          1.  ผื่นแดงที่ใบหน้า โหนกแก้ม และสันจมูกรูปผีเสื้อ ที่เรียกว่า ผื่นผีเสื้อ (malar rash) 
          2.  ผื่นเป็นวง (discoid rash)
          3.  ข้ออักเสบชนิดหลายข้อ และมักจะเกิดกับข้อต่อทั้งสองข้างเหมือนกันและมักจะเกิดกับข้อต่อทั้งสองข้างเหมือนกัน (symmetrical polyarthritis)
          4.  แผลในปาก
          5.  อาการแพ้แสง
          6.  การอักเสบของเยื่อบุต่าง ๆ เช่น เยื่อหุ้มปอดอักเสบ เยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ เป็นต้น
          7.  อาการที่แสดงออกในระบบเลือด เช่น อาการซีดเนื่องจากเม็ดเลือดแดงแตก เม็ดเลือดขาวต่ำ และเกล็ดเลือดต่ำ
          8.  อาการที่แสดงออกในระบบประสาท เช่น ชัก ซึม
          9.  อาการที่แสดงออกในระบบไต เช่น ลักษณะความผิดปกติของปัสสาวะ มีโปรตีนในปัสสาวะ เป็นต้น
        10.  การตรวจเลือดให้ผลบวกต่อแอนติบอดีด้านนิวเคลียส (antinuclear antibody)
        11.  การตรวจเลือดให้ผลบวกต่อสารต้านดีเอ็นเอเซลล์แอลอี และสารต้านเอสเอ็ม อย่างใดอย่างหนึ่ง
      การรักษาโรคนี้จะต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ จะพิจารณาการรักษาตามความรุนแรงของอาการ และหลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสารหรือสิ่งแวดล้อมที่อาจกระตุ้นความรุนแรงของโรคได้ เช่น ยาสเตรียรอยด์ แสงแดด เป็นต้น


ที่มาและได้รับอนุญาตจาก : 
ดร.ฤทธิ์ วัฒนชัยยิ่งเจริญ . ชีวิตกับสิ่งแวดล้อมสิ่งมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต . พิมพ์ครั้งที่ 1 . กรุงเทพ ฯ : อักษรเจริญทัศน์ .
ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง
#Trending now
admission 58admissionAd58AdGang58อาเซียนaecเกมเกมส์คิดเลขเกมคณิตศาสตร์วาตภัยภัยธรรมชาติพายุฟิลเลอร์กลูต้ากลูต้าไธโอนกลูต้าผิวขาวผลเสียกลูต้าผลเสียฟิลเลอร์ข่าวข่าวเด่นเรียนต่อทุนทุนเรียนต่อทุนการศึกษาclearing houseเคลียร์ริ่งเฮ้าส์ค้นหาตัวเองปฎิทินสอบสพฐศธเปิดเทอมunseen Thailand travel amazingประกาศผลONETGAT PATติวติวGATเชื่อมโยงภาษาญี่ปุ่นความถนัดภาษาจีนรายงานเกษตรห้องเรียนกลับทางเกมส์การเรียนรู้โรงเรียนพ่อแม่ข่าวการศึกษาเรียนต่อต่างประเทศข้อสอบคลังข้อสอบข่าวadmissionสอบตรงสอบตรง58แอดมิชชั่นข่าวกิจกรรมสาระน่ารู้รับตรงรับตรง58โควตาวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์สังคมภาษาไทยแนะแนวกลอนสามเณร ถ่ายทอดธรรมะว วชิระเมธีดูย้อนหลังไฮไลท์liveธรรมบรรพชาวันพระวันโกนฝนฤดูฝนสุขภาพหน้าฝนเข้าพรรษาตักบาตรฮา ๆ น่ารัก ท่องเที่ยวคลิปเด็ดคลิปรวมคลิปเด็ดeco tripเที่ยวต่างประเทศติวเข้มสอบเข้าสัมภาษณ์สอบเข้า ม.1สอบเข้า เตรียมสอบเข้าสาธิตสอบเข้ามหิดลสอบเข้าสวนกุหลาบทดลองวิทย์โทษข่มขืนประหารชีวิตสืบ นาคะเสถียรปิยะมหาราชเก่งอังกฤษฮอร์โมนcar free dayจักรยานcu tepรับน้องชิงรางวัลrising sunทัวร์ถูกสอบเข้า ม.1อีโบล่าตึกถล่มpage9เพจ 9kaoplookpanyaสามเณรปลูกปัญญาธรรมtruelittlemonk 
กลับด้านบน