ปัจจัยที่มีผลต่อการสถาปนาอาณาจักรไทย

ปัจจัยที่มีผลต่อการสถาปนาอาณาจักรไทย
          การสถาปนาอาณาจักรไทยทั้งกรุงสุโขทัย  กรุงศรีอยุธยา  กรุงธนบุรี  และกรุงรัตนโกสินทร์  ล้วนเกิดจากปัจจัยที่แตกต่างกัน  โดยปัจจัยหลัก ๆ ได้แก่  ปัจจัยทางภูมิศาสตร์  ปัจจัยทางการเมือง  และประวัติศาสตร์

          1.  กรุงสุโขทัย  (พ.ศ. 1792 - 2006)
                    ปัจจัยที่มีผลต่อการสถาปนากรุงสุโขทัย  ได้แก่
                    1)  ปัจจัยทางภูมิศาสตร์  การเลือกที่ตั้งเมืองหลวงในอดีตส่วนใหญ่มักใกล้แม่น้ำ  แต่เมืองสุโขทัยไม่ได้ตั้งอยู่ริมน้ำเพราะแม่น้ำยมอยู่ห่างจากตัวเมืองสุโขทัยไปประมาณ 13 กิโลเมตร  การเลือกตั้งเมืองหลวงที่สุโขทัยคงเป็นเพราะสุโขทัยเป็นเมืองสำคัญมาแต่เดิม
                    นอกจากนี้  การที่สุโขทัยยังตั้งอยูท่ามกลางเทือกเขาถนนธงชัย  เทือกเขาตะนาวศรี  และเทือกเขาเพชรบูรณ์  ทำให้อากาศไม่ร้อนมากจนเกินไป  และมีลมมรสุมพัดผ่าน  จึงทำให้มีฝนตกชุก  รวมทั้งมีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์

                    2)  ปัจจัยทางการเมืองและประวัติศาสตร์  ก่อนการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยนั้น  ในเขตสุโขทัยและศรีสัชนาลัยมีชุมชนที่มีผู้นำไทยอยู่ก่อนแล้ว  เช่น  พ่อขุนศรีนาวนำถุม  เจ้าเมืองเชลียง  พ่อขุนผาเมือง  เจ้าเมืองราด  โอรสของพ่อขุนศรีนาวนำถุม  และพ่อขุนบางกลางหาว  เจ้าเมืองบางยาง  (ต่อมาคือพ่อขุนศรีอินทราทิตย์)
                    ต่อมาเมื่อพ่อขุนศรีนาวนำถุมสิ้นพระชนม์ลง  ขอมสบาดโขลญลำพงซึ่งอาจเป็นขุนนางเขมรได้เข้ายึดเมืองศรีสัชนาลัย  สุโขทัย  พ่อขุนผาเมืองและพ่อขุนบางกลางหาวได้ทรงช่วยกันต่อสู้ขับไล่ขอมสบาดโขลญลำพง  และพ่อขุนศรีอินทราทิตย์สถาปนาอาณาจักรสุโขทัยขึ้นมา  กล่าวได้ว่าบริเวณสุโขทัยมีพัฒนาการทางการเมืองมานานแล้วก่อนมีการสถาปนาอาณาจักร  ดังพบโบราณสถานที่มีอิทธิพลเขมร  ซึ่งสร้างก่อนตั้งกรุงสุโขทัย  เช่น  ศาลตาผาแดง  พระปรางค์วัดศรีสวายและวัดพระพายหลวง  เป็นต้น

          2.  กรุงศรีอยุธยา  (พ.ศ. 1893 - 2310)
                    ปัจจัยที่มีผลต่อการสถาปนากรุงศรีอยุธยา  ได้แก่
                    1)  ปัจจัยทางภูมิศาสตร์  กรุงศรีอยุธยามีสภาพภูมิศาสตร์ที่เหมาะสมต่อการสถาปนาอาณาจักร  เนื่องจากตั้งอยู่บริเวณที่ราบลุ่มกล้างใหญ่  มีแม่น้ำลำคลองหนองบึงมากและมีความอุดมสมบูรณ์  ทำให้การเกษตรกรรมได้ผลดี  รวมทั้งมีแม่น้ำสำคัญหลายสายไหลผ่าน  คือ  แม่น้ำลพบุรีทางเหนือ  แม่น้ำป่าสักทางตะวันออก  แม่น้ำเจ้าพระยาทางตะวันตกและทางใต้  กรุงศรีอยุธยาจึงติดต่อกับหัวเมืองต่าง ๆ ได้สะดวก  รวมทั้งตั้งอยู่ไม่ไกลจากอ่าวไทย  ทำให้กรุงศรีอยุธยาพัฒนาเป็นเมืองท่าที่สำคัญของภูมิภาค  มีการติดต่อค้าขายกับดินแดนต่าง ๆ ทั้งที่อยู่ใกล้เคียง  เช่น  เขมร  มอญ  และดินแดนที่อยู่ห่างไกล  เช่น  อินเดีย  จีน  อาหรับ  และชาติตะวันตก  ทำให้ได้รับวัฒนธรรมต่างชาติมาผสมผสานกัน
                    2)  ปัจจัยทางการเมืองและประวัติศาสตร์  กรุงศรีอยุธยามีพัฒนาการมาจากอาณาจักรละโว้และสุพรรณบุรี  เมื่อพระเจ้าอู่ทองมาตั้งเมืองที่กรุงศรีอยุธยาได้ทรงสร้างวังที่บริเวณเวียงเหล็กก่อน  ต่อมาทรงเห็นว่าบริเวณหนองโสนหรือบึงพระรามในปัจจุบันมีความเหมาะสมมากกว่า  จึงทรงย้ายวังไปบริเวณหนองโสน  จะเห็นได้ว่าการสถาปนากรุงศรีอยุธยาได้มีการพิจารณาทั้งในด้านภูมิศาสตร์และมีพัฒนาการทางการเมืองการปกครองมาก่อน  ทำให้กรุงศรีอยุธยามีความพร้อมในการตั้งเป็นอาณาจักร
          
          3.  กรุงธนบุรี  (พ.ศ. 2310 - 2325)
                    ปัจจัยที่มีผลต่อการสถาปนากรุงธนบุรี  ได้แก่
                    1)  ปัจจัยทางภูมิศาสตร์  เมื่อสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชสถาปนาราชธานีแห่งใหม่ยังเป็นช่วงที่บ้านไม่มั่นคง  การเลือกตั้งเมืองที่กรุงธนบุรีจึงคำนึงถึงปัจจัยทางด้านความมั่นคงเป็นหลัก  กรุงธนบุรีอยู่ในจุดยุทธศาสตร์ที่ดี  เพราะอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาและอยู่ไม่ไกลจากอ่าวไทย  หากข้าศึกยกทัพมาแล้วสู้ไม่ได้ก็สามารถหนีออกทางทะเลได้
                    2)  ปัจจัยทางการเมือง  เมื่อกรุงศรีอยุธยาล่มสลาย  สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้เป็นผู้นำในการขับไล่กองทัพพม่าและสถาปนาตนขึ้นเป็นกษัตริย์  ตั้งราชธานีใหม่ที่กรุงธนบุรี  เพราะกรุงศรีอยุธยาเสียหายจนยากจะฟื้นคืนดังเดิม

          4.  กรุงรัตนโกสินทร์  (พ.ศ. 2325 - ปัจจุบัน)
                    ปัจจัยที่มีผลต่อการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์  ได้แก่
                    1)  ปัจจัยทางการเมือง  ในช่วงปลายสมัยธนบุรีเกิดความไม่สงบขึ้นในบ้านเมืองและเกิดกบฎพระยาสรรค์  หลังจากปราบกบฎพระยาสรรค์แล้ว  สมเด็จพระยามหากษัตริย์ศึกได้สถาปนาราชวงศ์จักรีและกรุงรัตนโกสินทร์  พร้อมกับสำเร็จโทษสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชตามธรรมเนียมการเมืองในอดีต
                    2)  ปัจจัยทางภูมิศาสตร์  กรุงรัตนโกสินทร์ถูกตั้งขึ้นบนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา  ตรงข้ามกับกรุงธนบุรี  การย้ายเมืองหลวงมายังที่ใหม่หรือฝั่งกรุงเทพ ฯ  เพราะมีพื้นที่กว้างขวางกว่ากรุงธนบุรีซึ่งเหมาะแก่การขยายบ้านเมืองต่อไปในอนาคต  นอกจากนี้  กรุงเทพ ฯ  ยังมีที่ตั้งที่ดีในการติดต่อค้าขายกับต่างชาติเพราะอยู่ใกล้ปากอ่าวไทย

 

ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
ศิริพร ดาบเพชร  คมคาย มากบัว และประจักษ์ แป๊ะสกุล.ประวัติศาสตร์ไทย ม.4-ม.6. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : อักษรเจริญทัศน์.

 

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง
#Trending now
AdGang59 ,Adgang60 ,ข่าวครู ,สื่อการสอน ,แผนการสอน ,เทคนิคการสอน ,สอบครู ,ข่าวครู ,admissions 59 ,admissions 60 ,ad59 ,ad60 ,admissions ,สอบตรง 59 ,รับตรง 59 ,สอบตรง 60 ,รับตรง 60 ,ข้อสอบรับตรง ,อาเซียน ,AEC ,ข่าวกิจกรรม ,ข่าวทุน ,ข่าวเด่น ,เรียนต่อ ,ทุน ,ทุนเรียนต่อ ,ทุนการศึกษา ,clearing house ,เคลียร์ริ่งเฮ้าส์ ,ค้นหาตัวเอง ,ปฎิทินสอบ ,ONET ,GAT ,PAT ,ติว ,ติว GAT ,ติว PAT ,GAT เชื่อมโยง ,โครงงานวิทยาศาสตร์ ,โครงงาน ,เรียนต่อต่างประเทศ ,ข้อสอบ ,คลังข้อสอบ ,ข่าว admissions ,แอดมิชชั่น ,สาระน่ารู้ ,โควตา ,แนะแนว ,สามเณร ,ธรรมะ ,ว.วชิรเมธี ,ธรรม ,ท่องเที่ยว ,คลิปเด็ด ,รวมคลิปเด็ด ,คลิปเด็ดแปลไทย ,ติวเข้ม ,สอบเข้า ,สอบสัมภาษณ์ ,สอบเข้า ม.1 ,สอบเข้า ม.4 ,สอบเข้าเตรียมอุดมฯ ,สอบเข้าสาธิต ,สอบเข้ามหิดล ,ทดลองวิทย์ ,ฮอร์โมน ,Hormone ,จักรยาน ,CU TEP ,TU GET ,สามเณรปลูกปัญญาธรรม ,truelittlemonk ,ของเล่นวิทยาศาสตร์ ,เพลงชาติไทย ,วิศวะ จุฬา ,บัญชี จุฬา ,สอบทุน ,Smart Exams ,TOEIC ,TOEFL ,สูตรลัดคณิตศาสตร์ ,วิสาขบูชา ,หน้าหนาว ,เชียงใหม่ ,เชียงราย ,เงินเดือนครู ,ครูผู้ช่วย ,สมัครสอบครู ,ข้อสอบ o-net ป.6 
กลับด้านบน