ในห้องเรียน
อยากรู้ถามทรูปลูกปัญญา
ติดต่อทรูปลูกปัญญา

ประโยคและลักษณะของประโยค

ประโยค
ประโยค
คือ การนำคำตั้งเเต่ ๒ คำขึ้นไป มาเรียงต่อกันเเล้วได้ใจความสมบูรณ์ ประโยคประกอบด้วยภาคประธาน และภาคแสดง
๑.  ภาคประธาน ได้แก่ ส่วนที่เป็นผู้กระทำเเละอาจมีส่วนขยายหรือไม่มีก็ได้
๒.  ภาคเเสดง ได้แก่ ส่วนที่บอกอาการ หรือบอกสภาพของประธาน อาจมีส่วนขยายหรือไม่มีก้ได้
๓.  ส่วนขยายของประโยค อาจเป็นคำหรือกลุ่มคำอยู่ในภาคประธาน หรืออยู่ในภาคเเสดง ซึ่งอาจเป็นการขยายกริยา ขยายกรรม หรือขยายส่วนเติมเต็ม

ตัวอย่างประโยค
๑.  น้องเล่นคอมพิวเตอร์อย่างสนุกสนาน 
      น้อง(ภาคประธาน) เล่นคอมพิวเตอร์ (ภาคเเสดง) อย่างสนุกสนาน (ส่วนขยาย)
๒.  พี่ชายของฉันทำงานหนักมาก 
      พี่ชาย (ภาคประธาน) ทำงาน (ภาคแสดง) ของฉัน, หนักมาก (ส่วนขยาย)
๓.  เด็กคนนั้นเดินลัดสนามหญ้า 
      เด็ก (ภาคประธาน) เดินลัด (ภาคเเสดง) คนนั้น,สนามหญ้า (ส่วนขยาย)
๔.  คุณยายหัวเราะจนเห็นเหงือก 
      คุณยาย (ภาคประธาน) หัวเราะ (ภาคแสดง) จนเห็นเหงือก (ส่วนขยาย)
๕  อาจินต์เดินเล่นที่ชายหาดบางแสน 
     อาจินต์ (ภาคประธาน) เดินเล่น (ภาคเเสดง) ที่ชายหาดบางเเสน (ส่วนขยาย)
๖.  เด็กๆ นั่งเล่นอยู่ใต้ต้นไม้ใหญ่ 
      เด็กๆ (ภาคประธาน) นั่งเล่น (ภาคเเสดง) อยู่ใต้ต้นไม้ใหญ่ (ส่วนขยาย)

รูปประโยคที่ใช้สื่อสารในภาษาไทย
๑.  ประโยคที่เน้นผู้กระทำ คือ ประโยคที่มีประธานขึ้นต้นประโยคก่อนภาคเเสดง เช่น 
      ฝน ตกตอนเย็น
      ใคร ซื้อก๋วยเตี๋ยวมา
      เก่ง เล่นฟุตบอล
๒.  ประโยคเน้นผู้ถูกกระทำ คือ ประโยคที่มีกรรมขึ้นต้นประโยคก่อน เพื่อเน้นความสำคัญของกรรม เช่น
      รถยนต์คันนี้ มีคนจองแล้ว
      การบ้าน ฉันลืมส่ง
      ฉัน ถูกเเม่ดุ
๓.  ประโยคเน้นกริยา คือ ประโยคที่มีบทกริยาขึ้นต้นประโยค ต้องการเน้นให้กริยาเด่น และขึ้นต้นประโยคด้วยว่า "เกิด มี ปรากฏ" เช่น
     เกิด ระเบิดในจังหวัดชายเเดนภาคใต้
     ปรากฎ ดาวหางในท้องฟ้า ด้านทิศตะวันตก
๔.  ประโยคคำสั่งหรือขอร้อง คือ ประโยคที่ละประธานไว้ จะขึ้นต้นประโยคด้วยคำกริยาที่ผู้สั่ง หรือขอร้องให้ทำ เช่น
     อย่า เสียงดัง
     โปรด ช่วยกันประหยัดน้ำ
     ปิด แอร์ทุกครั้งหลังใช้งาน
     ดื่ม นมให้หมดแก้ว

ประโยคตามเจตนาของผู้ส่งสาร
ประโยคที่ใช้ในการสื่อสารโดยทั่วไป จำแนกตามเจตนาของผู้ส่งสารได้ตามชนิดของประโยค คือ ประโยคเเจ้งให้ทราบ ถามให้ตอบ บอกให้ทำ

ประโยคเเจ้งให้ทราบ
ลักษณะของประโยค
๑.  เป็นประโยคบอกเล่า ต้องการเเจ้งให้ทราบว่า ใครทำอะไร หรือใครใรสภาพอย่างไร เกิดอะไร ที่ไหน กับใคร เมื่อไร เช่น
      ฉัน นั่งเรือ ไปท่าพระอาทิตย์
      ค่าไฟฟ้าเดือนนี้ เเพงมาก
 ๒.  เป็นประโยคปฏิเสธ รูปประโยคชนิดนี้เหมือนประโยคบอกเล่า แต่เพิ่มคำว่า "ไม่" หรือ "มิได้" หรือ "ไม่ได้" ลงในประโยค เช่น
      แม่ ไม่ ขายที่ดินแปลงนั้น
      ผม ไม่ได้ เล่นเทนนิส

ประโยคถามให้ตอบ 
ลักษณะของประโยค
๑.  ต้องการคำตอบเป็นเนื้อความใหม่จากผู้รับสาร คำแสดงคำถามลักษณะนี้ ได้แก่ ใคร อะไร ไหน ที่ไหน เมื่อไหร่ อย่างไร ทำไม เช่น
      ทำไม เธอไม่ไปเที่ยวทะเลกับพวกเรา
      ใคร เป็นคนเขียนกระดานเล่นเเบบนี้
      วันนี้พี่จะกลับตอน ไหน ครับ
๒.  ต้องการคำตอบยอมรับหรือปฏิเสธ คำแสดงคำถามลักษณะนี้ ได้แก่ รึ หรือไม่ ใช่หรือไม่ หรือเปล่า โดยคำจะอยู่หลังประโยค เช่น
      เขาเป็นดาราเกาหลี รึ
      หนูจะกินข้าวมันไก่ ใช่หรือไม่
      เราจะไปเที่ยวกัน หรือเปล่า
๓.  ต้องการคำตอบ โดยให้เลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง คำแสดงคำถามลักษณะนี้ ได้แก่ หรือ หรือว่า อยู่ในประโยคและคำตอบนั้น จะมีอยู่ในประโยค เช่น
      ลูกจะกินผัดไทย หรือ ราดหน้า
      เราจะไปรถยนต์ หรือ รถไฟ
       พี่จะไปทางซ้าย หรือ ทางขวา
๔.  ไม่ต้องการคำตอบ ลักษณะของประโยคเช่นนี้จะใช้คำที่เป็นคำถาม เช่น ใคร อะไร อย่างไร ฯลฯ โดยถามเพื่อเร้าความสนใจ ไม่ให้ประโยคห้วนเกินไป หรือเพื่อเริ่มการสนทนา หรือเพื่อเเสดงความรู้สึกไม่พอใจ เช่น
      นี่รู้ อะไร ไหม โจ้จะย้ายบ้านเเล้วนะ
      เดี๋ยวนี้ ใครๆ  เขาก็ฟังเอ็มพีสามกันหมดเเล้ว

บอกให้ทำ
ลักษณะของประโยค
๑.  เป็นประโยคคำสั่งที่มีเฉพาะภาคเเสดง เช่น
     หยิบเสื้อให้ด้วย
     ห้ามทิ้งขยะ
๒.  เป็นประโยคขอร้อง จะมีคำว่า โปรด กรุณา อย่า อยู่ในประโยค เช่น
     โปรด ช่วยกันรักษาสิ่งเเวดล้อม
     กรุณา ฝากข้อความหลังได้ยินสัญญาณ
     อย่า กลับบ้านดึกนักนะ
      
ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
เอกรินทร์ สี่มหาศาล และคณะ. ภาษาไทย ป.๖. พิมพ์ครั้งที่ ๑. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง
#Trending now
admission 58admissionAd58AdGang58อาเซียนaecเกมเกมส์คิดเลขเกมคณิตศาสตร์วาตภัยภัยธรรมชาติพายุฟิลเลอร์กลูต้ากลูต้าไธโอนกลูต้าผิวขาวผลเสียกลูต้าผลเสียฟิลเลอร์ข่าวข่าวเด่นเรียนต่อทุนทุนเรียนต่อทุนการศึกษาclearing houseเคลียร์ริ่งเฮ้าส์ค้นหาตัวเองปฎิทินสอบสพฐศธเปิดเทอมunseen Thailand travel amazingประกาศผลONETGAT PATติวติวGATเชื่อมโยงภาษาญี่ปุ่นความถนัดภาษาจีนรายงานเกษตรห้องเรียนกลับทางเกมส์การเรียนรู้โรงเรียนพ่อแม่ข่าวการศึกษาเรียนต่อต่างประเทศข้อสอบคลังข้อสอบข่าวadmissionสอบตรงสอบตรง58แอดมิชชั่นข่าวกิจกรรมสาระน่ารู้รับตรงรับตรง58โควตาวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์สังคมภาษาไทยแนะแนวกลอนสามเณร ถ่ายทอดธรรมะว วชิระเมธีดูย้อนหลังไฮไลท์liveธรรมบรรพชาวันพระวันโกนฝนฤดูฝนสุขภาพหน้าฝนเข้าพรรษาตักบาตรฮา ๆ น่ารัก ท่องเที่ยวคลิปเด็ดคลิปรวมคลิปเด็ดeco tripเที่ยวต่างประเทศติวเข้มสอบเข้าสัมภาษณ์สอบเข้า ม.1สอบเข้า เตรียมสอบเข้าสาธิตสอบเข้ามหิดลสอบเข้าสวนกุหลาบทดลองวิทย์โทษข่มขืนประหารชีวิตสืบ นาคะเสถียรปิยะมหาราชเก่งอังกฤษฮอร์โมนcar free dayจักรยานcu tepรับน้องชิงรางวัลrising sunทัวร์ถูกสอบเข้า ม.1อีโบล่าตึกถล่มpage9เพจ 9kaoplookpanyaสามเณรปลูกปัญญาธรรมtruelittlemonk 
กลับด้านบน