ในห้องเรียน
อยากรู้ถามทรูปลูกปัญญา
ติดต่อทรูปลูกปัญญา

เส้นกับแสงเงา

เส้นและแสงเงา
เส้น
     เส้น หมายถึง จุดหลายจุดที่เรียดชิดติดกันเป็นแนวยาว หรือการลากเส้นจากจุดหนึ่งไปยังจุดหนึ่ง ทำให้เกิดเป็นลักษณะต่าง ๆ ในทางศิลปะเส้นมีหลายชนิดด้วยกัน ซึ่งต่างก็ให้ความรู้สึกและความหมายแตกต่างกันไป
     1. เส้นตรง เส้นตรงที่ใช้ในงานศิลปะมีหลายชนิด เช่น เส้นตรงแนวตั้งเส้นตรงแนวนอน เส้นตรงแนวเฉียง เส้นตรงแบบซิกแซ็ก เป็นต้น ซึ่งเส้นเหล่านี้ให้ความรู้สึกต่าง ๆ กัน
                      
     2.  เส้นโค้ง เป็นเส้นที่ถูกลากให้เป็นแนวโค้ง ไม่ตรง ไม่เป็นเหลี่ยม เส้นโค้งถูกนำมาใช้ในงานศิลปะมากมายหลากหลายแบบ ซึ่งแต่ละแบบก็ให้ความรู้สึกที่แตกต่างกันไป
                      
     การฝึกเขียนเส้นตรงและเส้นโค้งในแบบต่าง ๆ เป็นทักษะพื้นฐานในการวาดภาพ ซึ่งควรฝึกเขียนให้คล่องแคล่วและชำนาญ จนสามารถเขียนเส้นแบบต่าง ๆ ให้สวยงาม

วิธีฝึกเขียนเส้นแบบต่าง ๆ ให้ปฏิบัติ ดังนี้
     1.  ฝึกจับดินสอให้ถูกต้อง ซึ่งมี ๒ วิธี คือ การจับดินสอแบบเขียนหนังสือ และการจับดินสอแบบร่างเส้น
     2.  ฝึกเขียนเส้นตรงและเส้นโค้งแบบต่าง ๆ ให้เป็นลักษณะที่ต้องการได้ เช่น ฝึกเขียนเส้นตรงจนสามารถเขียนหรือลากเส้นให้เป็นแนวตรงได้ ไม่คดงอ
                                                      

แสงและเงา
     ภาพและแสงเงา เป็นภาพที่เกิดจากการนำเอาแสงและเงามาประกอบภาพโดยวางตำแหน่งของแสงและเงาให้สมดุลกัน ซึ่งจะช่วยให้เกิดภาพที่สวยงามได้
     1.  แสง แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ
          1)  แสงจากธรรมชาติ เช่น แสงจากดวงอาทิตย์ แสงจากดวงจันทร์ แสงจากหิ่งห้อย เป็นต้น
          2)  แสงที่มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้น เช่น แสงจากหลอดไฟ แสงจากเทียนไข แสงจากไฟฉาย เป็นต้น
     2.  เงา แบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ
          1)  เงาในตัวเอง คือ เงาที่เกิดขึ้นภายในตัววัตถุ
          2)  เงาตกทอด คือ เงาของวัตถุที่เกิดบนพื้นหรือพาดบนวัตถุอื่นที่รองรับ
     การสังเกตแสงและเงาในธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจะช่วยในการเขียนภาพแสงและเงาให้มีความถูกต้องตามความเป็นจริงได้ เช่น ถ้ามีแสงสว่างมากหรือวัตถุอยู่ใกล้แสงมาก เงาจะเข้มหรือดำ แต่ถ้าแสงอ่อนหรือวัตถุอยู่ไกลจากแสงมาก เงาก็จะจางลง เป็นต้น
     ความงดงามของภาพและแสงเงา เกิดจากการจัดวางวัตถุให้ได้รับแสงที่พอเหมาะ และอยู่ห่างจากแหล่งกำเนิดพอสมควร ดังนั้น การเขียนภาพแสงและเงาที่ดี ต้องแสดงน้ำหนักของแสงและเงาให้เหมาะสมได้สัดส่วน
วิธีเขียนภาพแสงและเงาให้สวยงาม มีดังนี้
     1.  วาดภาพลายเส้นของภาพถ่ายหรือภาพต้นแบบ
     2.  เขียนน้ำหนักแสงและเงาตามที่เห็นจากภาพต้นแบบ โดยไล่น้ำหนักจากอ่อนไปเข้ม ดังนี้
          1)  ส่วนที่เป็นแสงสว่างของภาพหรือส่วนที่โดนแสง ให้เขียนเส้นหรือแรงเงาเบาบาง
          2)  ส่วนที่เป็นเงามืดของภาพ ให้เขียนเส้นหรือแรงเงาเข้มตามลำดับ
     3.  เขียนเงาของภาพให้ทอดนอนไปกับพื้นตามแนวการส่องของแสงโดยเงาต้องมีรูปร่างลักษณะเหมือนกับภาพต้นแบบ


ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
เอกรินทร์ สีมหาศาล และคณะ. ศิลปะ ป.5. พิมพ์ครั้งที่ 3.  กรุงเทพฯ : อักษรเจริญทัศน์.

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง