การจัดระเบียบทางสังคม

การจัดระเบียบทางสังคม
การจัดระเบียบทางสังคม  หมายถึง  วิธีการที่คนในสังคมกำหนดขึ้นมาเพื่อให้คนที่มาอยู่รวมกันประพฤติปฎิบัติตาม  รวมทั้งทำให้สังคมมีความมั่นคงและสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย  หรืออาจกล่าวได้ว่า  การจัดระเบียบสังคมได้รับการสร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นแนวทางให้สมาชิกของสังคมได้ยึดถือปฎิบัติต่อกัน
องค์ประกอบของการจัดระเบียบสังคม



องค์ประกอบการจัดระเบียบสังคมเป็นสิ่งที่คนในสังคมสร้างขึ้นและเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรม องค์ประกอบของการจัดระเบียบสังคม  ได้แก่
1. บรรทัดฐานทางสังคม  เกิดขึ้นเนื่องจากมนุษย์ต้องอยู่รวมกัน ซึ่งโดยปกติมนุษย์มักจะทำอะไรตามใจตัวเอง  ดังนั้น สังคมจึงกำหนดกฎระเบียบแบบแผนขึ้นมาเพื่อให้สมาชิกในสังคมได้ประพฤติปฎิบัติ  ซึ่งจะทำให้เกิดความเป็นระเบียบเรียบร้อยขึ้นในสังคม  โดยสมารถแบ่งออกได้ สามประเภท คือ 
1.1 วิธีชาวบ้านหรือวิถีประชา  หมายถึงแนวทางการประพฤติปฎิบัติต่างๆ  ที่กระทำอยู่เป็นประจำจนเกิดความเคยชิน เช่น  การกล่าวทักทาย แสดงความเคารพกับผู้ใหญ่ เป็นต้น
1.2 จารีต  หมายถึง  แนวทางการประพฤติปฎิบัติของสมาชิกในสังคมที่เกี่ยวกับระบบศีลธรรมและสวัสดิภาพของสังคม  ถ้าบุคคลใดละเมิดหรือไม่ปฎิบัติตามจะได้รับการดูถูกเหยียดหยามจากสังคม  หรือถูกติเตียนอย่างรุนแรง
1.3 กฎหมาย  หมายถึง  ระเบียบ  กฎเกณฑ์  ข้อบังคับของรัฐที่ตราขึ้น  โดยมีผู้มีอำนาจรัฐหรือตราขึ้นจากเจตนารมณ์ของคนในรัฐ  ถ้าใครไม่ปฎิบัติตามจะถูกลงโทษ เช่น ปรับ  จำคุก
กักขัง ริบทรัพย์  ประหารชีวิต
2. สถานภาพ ในแต่ละสังคมที่เราพบเห็นนั้น  เมื่อดูผิวเผินก็จะพบคนและกลุ่มคนมากมาย  ซึ่งต่างก็มีการกระทำโต้ตอบกัน  ทั้งโดยทางตรงและทางอ้อมตามตำแหน่งและหน้าที่ที่สังคมกำหนดไว้ โดยสถานภาพแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท
2.1 สถานภาพที่ติดตัวเรามาตั้งแต่กำเนิด  (Ascribed  Status) เป็นสภาพที่ได้มาโดยสังคมเป็นผู้กำหนด หรือเป็นสถานภาพที่ไมาทางเงื่อนไขทางชีวภาพ เช่น  สถานภาพทางวงศาดนาญาติ    สถานภาพทางเพศ    สถานภาพทางอายุ   สถานภาพทางเชื้อชาติ  สถานภาพทางถิ่นกำเนิด  สถานภาพทางชนชั้นทางสังคม
2.2 สถานภาพที่ได้รับมาภายหลัง  (Achieved  Status) เป็นสถานภาพที่บุคคลนั้นได้รับมาภายหลังจากการกระทำ  แสวงหาหรือทำงานตามความสามารถของตน เช่น สถานภาพการสมรส     สถานภาพทางการศึกษา    สถานภาพทางอาชีพ   สถานภาพทางการเมือง
3.บทบาท  คือ การแสดงพฤติกรรม หรือการกระทำตามสถานภาพที่สังคมกำหนด สถานภาพและบทบาทจะมีความเกี่ยงข้องกันเมื่อพูดถึงสถานภาพก็จะพูดถึงบทบาทไปด้วย อาจกล่าวได้ว่าบทบาท  คือ   ตำแหน่ง  สิทธิ และ หน้าที่ของบุคคลแต่ละคน

 


ที่มาและได้รับอนุญาตจาก:
ผศ.วิชัย ภู่โยธิน และคณะ.หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรมและการดำเนินชีวิตในสังคม ม.4-ม.6 .พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพ : อักษรเจริญทัศน์

 

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง