พุทธศาสนสุภาษิต

พุทธศาสนสุภาษิต
   หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาประกอบด้วยพุทธศาสนสุภาษิตสอนใจมากมาย  ดังนั้นในฐานะที่นักเรียนเป็นพุทธศาสนิกชนจึงควรศึกษาพระพุทธศาสนสุภาษิต  เพื่อจะได้เข้าใจหลักธรรมและเนื้อหาของพระพุทธศาสนาได้ง่ายยิ่งขึ้นและจะได้เลือกสรรพุทธศาสนสุภาษิตมาเป็นแง่คิดเตือนใจในการดำเนินชีวิต

๑) ความหมายของพุทธศาสนสุภาษิต
   พุทธศาสนสุภาษิต  เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าซึ่งกล่าวไว้ในรูปของข้อความขนาดสั้นแต่มีเนื้อหาและสาระอันลึกซึ้ง  สามารถนำไปเป็นข้อคิดในการดำเนินชีวิตได้เป็นอย่างดี

๒)พุทธศาสนสุภาษิตที่ควรรู้
   ยํ  เว  เสวติ  ตาทิโส  :  คบคนเช่นใดย่อมเป็นเช่นนั้น
          มนุษย์ย่อมอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม  จึงมีการคบค้าสมาคม  ซึ่งหมายถึง  การอยู่ร่วมกันกินร่วมกัน  ทำงานร่วมกัน  และเที่ยวหรือเล่นร่วมกัน  เป็นต้น
          ดังนั้นพระพุทธศาสนาจึงมีคำสอนเรื่องการระมัดระวังในการอยู่ร่วมกันหรือการคบคน  เช่น  การคบเพื่อน  เพราะถือว่าอิทธิพลของเพื่อนจะส่งผลและหล่อหลอมให้เรามีพฤติกรรมต่างๆ  เช่น  การติดยาเสพติด  มักจะได้ยินอยู่เสมอว่าเป็นเพราะเสพตามเพื่อน  การคบคนจึงได้เปรียบกับการนำใบไม้ไปห่อปลาเน่า  ใบไม้ย่อมมีกลิ่นเหม็นเพราะปลาไปด้วย  เช่นเดียวกับการคบคน  เมื่อเราคบคนที่เป็นอย่างไร  เราอาจเป็นเช่นเดียวกับคนที่เราคบด้วยได้

   อตฺตนา  โจทยตฺตานํ  :  จงเตือนตนด้วยตนเอง
          มนุษย์โดยทั่วไปย่อมมีเวลาที่จะตกอยู่ในความประมาท  หลงผิด  เข้าใจผิด และพลั้งเผลอไปบ้างเป็นธรรมดา หรือบางครั้งอาจถลำตัวลงสู่หายนะหรือความชั่วได้  แต่ทั้งนี้บางคนอาจโชคดีที่มีผู้ปรารถนาดีคอยตักเตือน  ชี้แนะแนวทางที่ถูกที่ควร เช่น บิดามารดา  ครูอาจารย์  ญาติ หรือเพื่อน เป็นต้น อย่างไรก็ตามย่อมไม่มีใครจะสามารถอยู่ใก้ชิดและตักเตือนเราได้ตลอดเวลาในขณะที่ความประมาท  ความลุ่มหลงมัวเมา  หรือความรู้เท่าไม่ถึงการณ์สามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา
          พระพุทธศาสนาจึงมีการสอนให้พุทธศาสนิกชนรู้จักฝึกฝนตนเอง  หัดสำรวมและพิจารณาพฤติกรรมของตนเองด้วยใจเป็นกลาง  ปราศจากอคติหรือความเอนเอียง  อันอาจจะเห็นความบกพร่องและพฤติกรรมที่ควรปรับปรุงแก้ไขให้ดียิ่งขึ้น
          แม้การฝึกเตือนตนเองจะเป็นการกระทำที่ยาก  แต่ก็ต้องฝึกทำให้ได้ดีที่สุด  โดยเริ่มเตือนตนเองจากเรื่องเล็กๆ น้อยๆ เช่น เมื่อใช้จ่ายเงินต้องหยุดคิดเสมอว่า  กำลังใช้จ่ายอย่างสุรุ่ยสุร่ายหรือไม่  เกินกำลังฐานะหรือรายได้ของตนหรือไม่  บุคคลที่เตือนตนเองได้ในเรื่องเล็กๆ น้อยๆ แม้ภายหลังจะประสบปัญหาหรือเหตุการณ์สำคัญ  ย่อมจะเตือนตนเองได้เสมอ

   นิสมฺม  กรณํ  เสยฺโย  :  การใคร่ครวญก่อนแล้วจึงทำดีกว่า
          มนุษย์มักถูกมองว่าเป็นสัตว์ที่ประเสริฐกว่าสัตว์อื่นใดในโลก  เนื่องด้วยมนุษย์มีความสามารถในการคิด  การใช้สติปัญญา  แม้ว่าในความเป็นจริง  การตัดสินใจกระทำการอันใดของมนุษย์ก็มิได้เกิดขึ้นด้วยปัญญาเสมอไป  เพราะยังมีปัจจัยอื่นอันได้แก่  ความโลภ  ความโกรธ  และความหลง  เป็นต้นเหตุที่ทำให้มนุษย์พลาดพลั้งและตกอยู่ในความประมาทได้เสมอ
          ดังนั้นการกระทำใดๆ  ที่เกิดขึ้นโดยไม่ผ่านการใคร่คราญและคิดทบทวนให้รอบคอบย่อมไม่ประสบผลดีเท่าที่ควร  และบางครั้งอาจเกิดผลร้ายอย่างที่คาดไม่ถึง เช่น เมื่อเพื่อนชักชวนให้เสพยาเสพติด  โดยบอกว่าจะได้รับความสุข  ถ้าเราขาดสติและความยั้งคิดย่อมเชื่อตามเพื่อนหลงเสพยา  จนกลายเป็นคนติดยา  และเสียอนาคตได้
          ด้วยเหตุนี้พระพุทธศาสนาจึงมีคำสอนให้ตั้งอยู่ในความไม่ประมาท  โดยการใช้สถิติพิจารณาให้รอบคอบเสียก่อนและค่อยตัดสินใจและลงมือกระทำ

   ทุราวาสา  ฆรา  ทุกฺขา  :  เหย้าเรือนที่ปกครองไม่ดีนำทุกข์มาให้
          ครอบครัวเป็นสถาบันที่สำคัญยิ่งของสังคมมนุษย์  ปัญหาทางสังคมที่เกิดขึ้นหลายปัญหามักถูกมองว่ามีสาเหตุมาจากครอบครัว  เนื่องจากหากครอบครัวใดมีสมาชิกที่มีแต่ความเห็นแก่ตัว  ไม่มีน้ำใจ  ไม่มีความรักและความปรารถนาดีต่อกัน  ไม่ให้เกียรติ  แก่งแย่งชิงดีและทะเลาะเบาะแว้งกันย่อมทำให้ครอบครัวนั้นวุ่นวาย  อยู่ร่วมกันได้อย่างไร้ความสุขซึ่งอาจส่งผลกระทบต่างๆ  จนกลายเป็นปัญหาภายในครอบครัว  และพัฒนาไปเป็นปัญหาระดับชาติได้
          ดังนั้นพุทธศาสนสุภาษิตบทนี้จึงมีความมุ่งหมายในการสอนเพื่อเตือนใจผู้ครองเรือนหรือสมาชิกทุกคนในครอบครัวให้ระมัดระวังการใช้ชีวิตอยู่ร่วมกัน  ซึ่งมีความจำเป็นที่สมาชิกแต่ละคนจะต้องเข้าใจในระเบียบปฏิบัติของครอบครัว  และอยู่ร่วมกันด้วยความรัก  ความเข้าใจ  ความมีน้ำใจ  มีความเคารพและให้เกียรติซึ่งกันและกัน  ซึ่งจะทำให้สมาชิกในครอบครัวอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข  มีความสามัคคีปรองดอง  มีสุขภาพจิตดี  มีเวลาคิดและทำเรื่องที่จะเป็นประโยชน์แก่ตนเองและผู้อื่น

 

 

 

ที่มาและได้รับอนุญาตจาก  :
สุริวัตร  จันทร์โสภา.  พระพุทธศาสนา  ม.1.  พิมพ์ครั้งที่ 1.  กรุงเทพฯ  :  อักษรเจริญทัศน์.

#Trending now
AdGang59 ,Adgang60 ,ข่าวครู ,สื่อการสอน ,แผนการสอน ,เทคนิคการสอน ,สอบครู ,ข่าวครู ,admissions 59 ,admissions 60 ,ad59 ,ad60 ,admissions ,สอบตรง 59 ,รับตรง 59 ,สอบตรง 60 ,รับตรง 60 ,ข้อสอบรับตรง ,อาเซียน ,AEC ,ข่าวกิจกรรม ,ข่าวทุน ,ข่าวเด่น ,เรียนต่อ ,ทุน ,ทุนเรียนต่อ ,ทุนการศึกษา ,clearing house ,เคลียร์ริ่งเฮ้าส์ ,ค้นหาตัวเอง ,ปฎิทินสอบ ,ONET ,GAT ,PAT ,ติว ,ติว GAT ,ติว PAT ,GAT เชื่อมโยง ,โครงงานวิทยาศาสตร์ ,โครงงาน ,เรียนต่อต่างประเทศ ,ข้อสอบ ,คลังข้อสอบ ,ข่าว admissions ,แอดมิชชั่น ,สาระน่ารู้ ,โควตา ,แนะแนว ,สามเณร ,ธรรมะ ,ว.วชิรเมธี ,ธรรม ,ท่องเที่ยว ,คลิปเด็ด ,รวมคลิปเด็ด ,คลิปเด็ดแปลไทย ,ติวเข้ม ,สอบเข้า ,สอบสัมภาษณ์ ,สอบเข้า ม.1 ,สอบเข้า ม.4 ,สอบเข้าเตรียมอุดมฯ ,สอบเข้าสาธิต ,สอบเข้ามหิดล ,ทดลองวิทย์ ,ฮอร์โมน ,Hormone ,จักรยาน ,CU TEP ,TU GET ,สามเณรปลูกปัญญาธรรม ,truelittlemonk ,ของเล่นวิทยาศาสตร์ ,เพลงชาติไทย ,วิศวะ จุฬา ,บัญชี จุฬา ,สอบทุน ,Smart Exams ,TOEIC ,TOEFL ,สูตรลัดคณิตศาสตร์ ,วิสาขบูชา ,หน้าหนาว ,เชียงใหม่ ,เชียงราย ,เงินเดือนครู ,ครูผู้ช่วย ,สมัครสอบครู ,ข้อสอบ o-net ป.6 
กลับด้านบน