ประวัติพุทธสาวก พุทธสาวิกา

ประวัติพุทธสาวก  พุทธสาวิกา
   พุทธสาวกและพุทธสาวิกา  เป็นคณะบุคคลที่มีชีวิตรวมสมัยกับพระพุทธเจ้า  ท่านเหล่านั้นอยู่ทันเห็นและได้ฟังพระธรรมโดยตรงจากพระพุทธเจ้า  มีจริยวัตรที่งดงาม  ควรค่าแก่การศึกษาและนำไปเป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิตของพุทธศาสนิกชน

๑)  พระอุบาลี
   พระอุบาลี  เป็นบุตรช่างกัลบก  (ช่างตัดผม)  อาศัยอยู่ที่กรุงกบิลพัสดุ์  เมื่ออุบาลีเจริญวัยขึ้นก็ได้เป็นพนักงานภูษามาลา  (ช่างตัดผม)  ประจำราชสำนักพระเจ้าศากยะ  ในขณะนั้นพระราชกุมารแห่งศากยวงศ์และโกลิยวงศ์ได้ออกบวชด้วยกัน  ๖  องค์  คือ ภัททิยะ  อนุรุทธะ  อานนท์  ภัคคุ  กิมพิละและเทวทัต  โดยได้บวชในสำนักของพระพุทธเจ้าที่อนุปยนิคม  แคว้นมัลละ  อุบาลีจึงได้ตามเสด็จออกลวชด้วย  และเนื่องจากพระราชกุมารทั้ง  ๖  ทรงมีพระประสงฆ์จะขจัด  "ขัตติยะมานะ"  คือความถือตัวว่าเป็นกษัตริย์  หรือ  มีเชื้อสายกษัตริย์  จึงทรงยินดีพร้อมกันประทานอนุญาตให้อุบาลีบวชก่อน  เพื่อให้อุบาลีมีอาวุโสในทางศาสนามากกว่าจะได้กราบไหว้อย่างสนิทใจ  อุบาลีจึงได้รับการอุปสมบทจากพระพุทธเจ้าก่อน  และมีพรรษามากกว่าพระราชกุมารองค์อื่นๆ
   หลังบวชแล้ว  พระพุทธเจ้าทรงประทานกรรมฐานให้พระอุบาลีฝึกปฏิบัติ  ไม่นานก็ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์  เป็นผู้ทรงอภิญญาและมีปัญญาแตกฉาน  ๔  ประการ  ได้แก่
   ๑)  ปัญญาแตกฉานในอรรถ  คือ  เห็นข้อธรรมหรือความย่อ  ก็สามารถแยกแยะ  อธิบายขยายความออกไปได้โดยพิสดาร  เห็นเหตุอย่างหนึ่งก็สามารถแยกแยะ  กระจาย  และเชื่อมโยงต่อออกไปจนล่วงรู้ถึงผล
   ๒)  ปัญญาแตกฉานในธรรม  คือ  เห็นอรรถาธิบายพิสดาร  ก็สามารถจับใจความมาตั้งเป็นกระทู้หรือหัวข้อได้  เห็นผลอย่างหนึ่งก็สามารถสืบสาวกลับไปหาเหตุได้
   ๓)  ปัญญาแตกฉานในนิรุตติ  คือ  รู้ศัพท์  ถ้อยคำบัญญัติ  และภาษาต่างๆ  เข้าใจใช้คำพูดชี้แจ้งให้ผู้อื่นเข้าใจและเห็นตามได้
   ๔)  ปัญญาแตกฉานในปฏิภาณ  คือ  มีไหวพริบ  ซึมซาบในความรู้ที่มีอยู่  เอามาเชื่อมโยงเข้าสร้างความคิดและเหตุผลขึ้นใหม่  ใช้ประโยชน์ได้เหมาะสมเข้ากับกรณีและเหตุการณ์
    พระอุบาลีมีความสนใจในพระธรรมวินัยเป็นอย่างมาก  ได้ศึกษาพระวินัยจากพระพุทธเจ้าจนมีความเชี่ยวชาญ  มีความสามารถในการพิจารณาอธิกรณ์  หรือ  การตัดสินคดีหรือข้อพิพาทของภิกษุ  นอกจากนี้พระอุบาลียังได้รับการยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นเอตทัคคะหรือเป็นผู้เลิศในการทรงจำพระวินัย
   คุณธรรมที่ควรถือเป็นแบบอย่าง
๑)  เป็นผู้เชี่ยวชาญพระวินัย
   พระอุบาลีได้รับการยกย่องว่าเป็นเลิศในด้านทรงจำพระวินัย  ดังนั้นเมื่อมีการสังคายนาพระธรรมวินัยเป็นครั้งแรก  พระอุบาลีจึงได้รับหน้าที่วิสัชนาพระวินัย  นับว่าพระอุบาลีได้ทำประโยชน์อันสำคัญยิ่งแก่พระพุทธศาสนา
๒)  เป็นครูที่ดี
   พระอุบาลีได้เอาใจใส่ถ่ายทอดความรู้เรื่องพระธรรมวินัยให้แก่ภิกษุเป็นจำนวนมากโดยไม่ห่วงความรู้  มีโอกาสเมื่อใดท่านก็สั่งสอนภิกษุรูปอื่นให้รู้ตาม  จนเกิดเป็นสำนักทรงจำพระวินัยในสมัยต่อมา  และพระเถระที่เชี่ยวชาญพระวินัยจากสำนักนี้  ล้วนเป็นศิษย์หรือศิษย์ของพระอุบาลีทั้งสิ้น
๓)  ใฝ่ความรู้อยู่เสมอ
   พระอุบาลีเป็นพระสาวกที่มีคุณธรรมในด้าน  "สิกขามาตา"  คือ ความเป็นผู้ใคร่ต่อการศึกษาหรือมีความใฝ่รู้อย่างเด่นชัด  แม้จะได้รับการยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่ามีความรู้เรื่องพระวินัย  แต่ท่านก็ยังขวนขวายหาความรู้เพิ่มเติมอยู่ตลอดเวลา

๒)  นางวิสาขา
   นางวิสาขา เป็นธิดาของธนัญชัยเศรษฐีและนางสุมนาแห่งเมืองภัททิยะ  แคว้นอังคะ  ต่อมาได้ย้ายตามบิดามารดามาอยู่เมืองสาเกต ซึ่งอยู่ระหว่างเมืองราชคฤห์กับเมืองสาวัตถี  เมื่อมีอายุได้  ๗  ปี  นางวิสาขาได้ฟังธรรมจากพระพุทธเจ้าจนบรรลุเป็นพระโสดาบัน
   เมื่อนางวิสาขาอายุได้  ๑๖  ปี  บิดามารดาได้ให้สมรสกับบุตรชายของมิคารเศรษฐีชื่อปุณณวัตนกุมาร  จึงย้ายไปอยู่ในตระกูลของสามีตามธรรมเนียมของอินเดีย  ทั้งนี้ก่อนที่จะส่งตัวนางวิสาขาไปยังบ้านเจ้าบ่าว  ธนัญชัยเศรษฐีได้เรียกนางวิสาขามาตักเตือนและให้โอวาทซึ่งเป็นปริศนา  ๑๐  ประการ  ดังนี้

โอวาท  ๑๐

 ปริศนา ความหมาย 
 ๑  ไฟในอย่านำออก  อย่านำความลับหรือความไม่ดีภายในครอบครัวไปเล่าให้คนภายนอกฟัง
 ๒  ไฟนอกอย่านำเข้า  อย่านำเอาคำที่คนอื่นนินทาคนภายในครอบครัวมาเล่าสู่กันฟัง
 ๓  จงให้แก่คนที่ให้  ใครที่ยืมของให้ใช้แล้วนำมาคืน  คราวต่อไปเขามายืมอีกก็ควรให้ยืม
 ๔  จงอย่าให้แก่คนที่ไม่ให้  คนที่ยืมของไปแล้วไม่คืน  ภายหลังไม่ควรให้ยืมอีก
 ๕  จงให้แก่คนที่ให้และไม่ให้  ญาตมิตรแม้จะนำเอาสิ่งของที่เคยหยิบยืมกลับมาคืนให้หรือไม่คืนก็ตามก็ควรให้ยืมอีก
 ๖  จงนั่งให้เป็นสุข  อย่านั่งในที่ซึ่งจะต้องลุกขึ้นเมื่อพ่อผัว  แม่ผัว  หรือสามีเดินผ่าน
 ๗  จงนอนให้เป็นสุข  นอนเมื่อภายหลังพ่อผัว  แม่ผัว  และสามีเข้านอนแล้ว
 ๘  จงกินให้เป็นสุข  กินเมื่อภายหลังพ่อผัว  แม่ผัว  และสามีได้กินอิ่มแล้ว
 ๙  จงบูชาไฟ  ให้ความเคารพยำเกรงพ่อผัว  แม่ผัว  และสามีดุจไฟ
 ๑๐  จงบูชาเทวดา   ให้ความเคารพยำเกรงพ่อผัว  แม่ผัว  และสามีเสมือนเทวดา  จงเอาใจใส่ดูแลอย่างดี

   เนื่องจากตระกูลสามีของนางวิสาขานับถือพวกนิครถ์  เมื่อนางวิสาขาเข้ามาอยู่ในตระกูลนี้  ได้ชักจูงให้พ่อและแม่สามีมานับถือพระพุทธศาสนา  โดยเฉพาะพ่อสามี เคารพนับถือนางเป็นเสมือนแม่ของตนเลยทีเดียว เพราะนางได้ชี้ทางสว่างแห่งชีวิตให้  ดังนั้น นางวิสาขาจึงมีอีกชื่อหนึ่งว่า "มิคารมาตา" ซึ่งแปลว่า มารดาของมิคารเศรษฐี
   นางวิสาขาเป็นพุทธสาวิกาที่มั่นคงในพระรัตนตรัยมาก  ไปวัดฟังธรรมทุกวันมิได้ขาดหลังจากฟังธรรมแล้วมักจะเดินตรวจรอบวัด  เพื่อซักถามว่าภิกษุรูปใดมีความประสงค์สิ่งใดจะได้ช่วยจักหามาถวาย
   หลังจากอนาถบิณฑิกเศรษฐีสร้างวัดเชตวันวิหารถวายพระพุทธเจ้าแล้ว  นางวิสาขาได้สร้างวัดบุพพาราม ด้วยเงินจำนวน  ๒๗  โกฏิ (ซื้อที่ดิน ๙ โกฏิ  สร้างวัด  ๙  โกฏิ  และบริจาคทานเนื่องด้วยวัดอีก ๙ โกฏิ)
   นางวิสาขาได้รับการยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นเอตทัคคะคือเป็นเลิศกว่าผู้อื่นในด้านการถวายทาน  มีอายุยืนนานถึง ๑๒๐ ปี มีบุตรชาย ๑๐ คน บุตรสาว ๑๐ คน เป็นพุทธสาวิกาที่อุปถัมภ์พระพุทธศาสนาที่สำคัญและรู้จักกันดีในหมู่พุทธศาสนิกชนคู่กับอนาถบิณฑิกเศรษฐี

 

 

 

ที่มาและได้รับอนุญาตจาก  :
สุริวัตร  จันทร์โสภา.  พระพุทธศาสนา  ม.1.  พิมพ์ครั้งที่ 1.  กรุงเทพฯ  :  อักษรเจริญทัศน์.

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง
#Trending now
admission 58admissionAd58AdGang58อาเซียนaecเกมเกมส์คิดเลขเกมคณิตศาสตร์วาตภัยภัยธรรมชาติพายุฟิลเลอร์กลูต้ากลูต้าไธโอนกลูต้าผิวขาวผลเสียกลูต้าผลเสียฟิลเลอร์ข่าวข่าวเด่นเรียนต่อทุนทุนเรียนต่อทุนการศึกษาclearing houseเคลียร์ริ่งเฮ้าส์ค้นหาตัวเองปฎิทินสอบสพฐศธเปิดเทอมunseen Thailand travel amazingประกาศผลONETGAT PATติวติวGATเชื่อมโยงภาษาญี่ปุ่นความถนัดภาษาจีนรายงานเกษตรห้องเรียนกลับทางเกมส์การเรียนรู้โรงเรียนพ่อแม่ข่าวการศึกษาเรียนต่อต่างประเทศข้อสอบคลังข้อสอบข่าวadmissionสอบตรงสอบตรง58แอดมิชชั่นข่าวกิจกรรมสาระน่ารู้รับตรงรับตรง58โควตาวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์สังคมภาษาไทยแนะแนวกลอนสามเณร ถ่ายทอดธรรมะว วชิระเมธีดูย้อนหลังไฮไลท์liveธรรมบรรพชาวันพระวันโกนฝนฤดูฝนสุขภาพหน้าฝนเข้าพรรษาตักบาตรฮา ๆ น่ารัก ท่องเที่ยวคลิปเด็ดคลิปรวมคลิปเด็ดeco tripเที่ยวต่างประเทศติวเข้มสอบเข้าสัมภาษณ์สอบเข้า ม.1สอบเข้า เตรียมสอบเข้าสาธิตสอบเข้ามหิดลสอบเข้าสวนกุหลาบทดลองวิทย์โทษข่มขืนประหารชีวิตสืบ นาคะเสถียรปิยะมหาราชเก่งอังกฤษฮอร์โมนcar free dayจักรยานcu tepรับน้องชิงรางวัลrising sunทัวร์ถูกสอบเข้า ม.1อีโบล่าตึกถล่มpage9เพจ 9kaoplookpanyaสามเณรปลูกปัญญาธรรมtruelittlemonk 
กลับด้านบน