แร่
แร่ คือ ธาตุแท้ หรือสารบริสุทธิ์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ โดยมีส่วนประกอบทางเคมีและมีรูปผลึกที่แน่นอน จัดเป็นทรัพยากรธรรมชาติประเภทหนึ่งที่มีความสำคัญต่อมนุษย์มาตั้งแต่สมัยโบราณ
1. ชนิดของแร่ เราสามารถแบ่งแร่ออกเป็น 3 ชนิด คือ แร่โลหะ แร่อโลหะ และแร่เชื้อเพลิง
1) แร่โลหะ คือ แร่ที่นำมาถลุงก่อน แล้วจึงนำไปใช้ประโยชน์ แร่โลหะที่สำคัญ ได้แก่ ดีบุก เหล็ก ทองคำ ทองแดง ตะกั่ว วุลเฟรม
2) แร่อโลหะ คือ แร่ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้โดยไม่ต้องผ่านการถลุง แร่อโลหะที่สำคัญ ได้แก่ ยิปซัม หินปูน ดินขาว เกลือแกง รัตนชาติ
3) แร่เชื้อเพลิง คือ แร่ที่ใช้เป้นพลังงานเชื้อเพลิง แร่เชื้อเพลิงที่สำคัญ ได้แก่ ลิกไนต์ (ถ่านหิน) ปิโตรเลียม (น้ำมันดิบ) และก๊าซธรรมชาติ
2. ประโยชน์ของแร่
1) ใช้ในกิจการอุตสาหกรรม
2) ใช้ทำเครื่องใช้ เครื่องประดับต่าง ๆ
3) ใช้ในการก่อสร้างอาคารบ้านเรรืนอ
4) ใช้เป็นเชื้อเพลิงให้ความร้อนและพลังงานตลอดจนนำมาสร้างเป็นเครื่องอำนวยความสะดวกต่าง ๆ
3. แนวทางการอนุรักษ์
1) หาวิธีใช้แร่ให้มีประสิทธิภาพและได้ผลคุ้มค่ามากที่สุด
2) ใช้แร่อย่างประหยัด
3) ใช้วัสดุหรือสิ่งอื่นแทนสิ่งที่จะต้องทำจากแร่ธาตุ
4) นำทรัพยากรแร่กลับมาใช้ใหม่ เช่น นำเศษเหล็ก เศษอะลูมิเนียมเอามาหลอมใช้ใหม่ เป็นต้น
4. ทรัพยากรแร่ธาตุในท้องถิ่นต่าง ๆ
ภาคเหนือ มีแร่ธาตุอุดมสมบูรณ์ แร่ธาตุทีสำคัญ คือ
-ถ่านหินลิกไนต์ พบที่ อ.แม่เมาะ จ. ลำปาง อ. ลี้ จ. ลำพูน
-น้ำมันปิโตรเลียม พบที่ อ. ฝาง จ. เชียงใหม่
-หินน้ำมัน พบที่ อ. ลี้ จ. ลำพูน
-ดินขาว พบที่ อ. แจ้ห่ม จ. ลำปาง
-ฟลูออไรต์ พบที่ จ. เชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน
-ดีบุก พบที่ จ. แม่ฮ่องสอน เชียงราย ลำปาง
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีแร่ธาตุ ไม่มากนัก แร่ธาตุที่สำคัญ คือ
-แบไรต์ พบที่ จ. เลย อุดรธานี
-เกลือหิน พบที่ จ. นครราชสีมา
-ก๊าซธรรมชาต พบที่ จ. ขอนแก่น
ภาคกลาง แร่ธาตุไม่มากนัก แร่ธาตุที่สำคัญ คือ
-ยิปซัม พบที่ จ. นครสวรรค์ พิจิตร
-น้ำมันปิโตรเลียม พบที่ จ. กำแพงเพชร
-ดีบุก พบที่ จ. สุโขทัย
-เหล็ก พบที่ จ. ลพบุรี
ภาคตะวันออก แร่ธาตุที่มีค่าทางเศรษฐกิจที่สำคัญ คือ
-รัตนชาติ พบที่ จ. จันทบุรี ตราด
-ทรายแก้ว พบที่ จ. ระยอง
-แร่เหล็ก พบที่ จ. ระยอง ชลบุรี
ภาคตะวันตก แร่ธาตุที่สำคัญ คือ
-สังกะสี พบที่ จ. ตาก
-เหล็ก พบที่ จ. กาญจนบุรี
-รัตนชาติ พบที่ อ. บ่อพลอย จ. กาญจนบุรี
-หินน้ำมัน พบที่ จ. ตาก
-ดีบุก พบที่ จ. กาญจนบุรี ประจวบคีรีขันธ์
ภาคใต้ มีแร่ธาตุอุดมสมบูรณ์ แร่ธาตุที่สำคัญ คือ
-ดีบุก พบที่ จ. พังงา ภูเก็ต ระนอง
-ยิปซัม พบที่ จ. สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช
-ทรายแก้ว พบที่ จ. สงขลา
-แหล่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ พบที่อ่าวไทยบริเวณนอกชายฝั่ง จ. สุราษฎร์ธานี สงขลา นครศรีธรรมราช
ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
เอกรินทร์ สี่มหาศาล และคณะ . สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป.4 . พิมพ์ครั้งที่ 3 . กรุงเทพ ฯ : อักษรเจริญทัศน์ .




























