แร่

แร่
     แร่ คือ ธาตุแท้ หรือสารบริสุทธิ์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ โดยมีส่วนประกอบทางเคมีและมีรูปผลึกที่แน่นอน จัดเป็นทรัพยากรธรรมชาติประเภทหนึ่งที่มีความสำคัญต่อมนุษย์มาตั้งแต่สมัยโบราณ
1.  ชนิดของแร่ เราสามารถแบ่งแร่ออกเป็น 3 ชนิด คือ แร่โลหะ แร่อโลหะ และแร่เชื้อเพลิง
     1)  แร่โลหะ คือ แร่ที่นำมาถลุงก่อน แล้วจึงนำไปใช้ประโยชน์ แร่โลหะที่สำคัญ ได้แก่ ดีบุก เหล็ก ทองคำ ทองแดง ตะกั่ว วุลเฟรม
     2)  แร่อโลหะ คือ แร่ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้โดยไม่ต้องผ่านการถลุง แร่อโลหะที่สำคัญ ได้แก่ ยิปซัม หินปูน ดินขาว เกลือแกง รัตนชาติ
     3)  แร่เชื้อเพลิง คือ แร่ที่ใช้เป้นพลังงานเชื้อเพลิง แร่เชื้อเพลิงที่สำคัญ ได้แก่ ลิกไนต์ (ถ่านหิน) ปิโตรเลียม (น้ำมันดิบ) และก๊าซธรรมชาติ

2. ประโยชน์ของแร่
     1)  ใช้ในกิจการอุตสาหกรรม
     2)  ใช้ทำเครื่องใช้ เครื่องประดับต่าง ๆ
     3)  ใช้ในการก่อสร้างอาคารบ้านเรรืนอ 
     4)  ใช้เป็นเชื้อเพลิงให้ความร้อนและพลังงานตลอดจนนำมาสร้างเป็นเครื่องอำนวยความสะดวกต่าง ๆ

3. แนวทางการอนุรักษ์
     1)  หาวิธีใช้แร่ให้มีประสิทธิภาพและได้ผลคุ้มค่ามากที่สุด
     2)  ใช้แร่อย่างประหยัด
     3)  ใช้วัสดุหรือสิ่งอื่นแทนสิ่งที่จะต้องทำจากแร่ธาตุ
     4)  นำทรัพยากรแร่กลับมาใช้ใหม่ เช่น นำเศษเหล็ก เศษอะลูมิเนียมเอามาหลอมใช้ใหม่ เป็นต้น

4.  ทรัพยากรแร่ธาตุในท้องถิ่นต่าง ๆ
     ภาคเหนือ มีแร่ธาตุอุดมสมบูรณ์ แร่ธาตุทีสำคัญ คือ
                  -ถ่านหินลิกไนต์ พบที่ อ.แม่เมาะ จ. ลำปาง อ. ลี้ จ. ลำพูน
                  -น้ำมันปิโตรเลียม พบที่ อ. ฝาง จ. เชียงใหม่
                  -หินน้ำมัน พบที่ อ. ลี้ จ. ลำพูน
                  -ดินขาว พบที่ อ. แจ้ห่ม จ. ลำปาง
                  -ฟลูออไรต์ พบที่ จ. เชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน
                  -ดีบุก พบที่ จ. แม่ฮ่องสอน เชียงราย ลำปาง
     ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีแร่ธาตุ ไม่มากนัก แร่ธาตุที่สำคัญ คือ
                  -แบไรต์ พบที่ จ. เลย อุดรธานี
                  -เกลือหิน พบที่ จ. นครราชสีมา
                  -ก๊าซธรรมชาต พบที่ จ. ขอนแก่น
     ภาคกลาง แร่ธาตุไม่มากนัก แร่ธาตุที่สำคัญ คือ
                  -ยิปซัม พบที่ จ. นครสวรรค์ พิจิตร
                  -น้ำมันปิโตรเลียม พบที่ จ. กำแพงเพชร
                  -ดีบุก พบที่ จ. สุโขทัย
                  -เหล็ก พบที่ จ. ลพบุรี
     ภาคตะวันออก แร่ธาตุที่มีค่าทางเศรษฐกิจที่สำคัญ คือ
                  -รัตนชาติ พบที่ จ. จันทบุรี ตราด
                  -ทรายแก้ว พบที่ จ. ระยอง
                  -แร่เหล็ก พบที่ จ. ระยอง ชลบุรี
     ภาคตะวันตก แร่ธาตุที่สำคัญ คือ
                  -สังกะสี พบที่ จ. ตาก
                  -เหล็ก พบที่ จ. กาญจนบุรี
                  -รัตนชาติ พบที่ อ. บ่อพลอย จ. กาญจนบุรี
                  -หินน้ำมัน พบที่ จ. ตาก
                  -ดีบุก พบที่ จ. กาญจนบุรี ประจวบคีรีขันธ์
     ภาคใต้ มีแร่ธาตุอุดมสมบูรณ์ แร่ธาตุที่สำคัญ คือ
                  -ดีบุก พบที่ จ. พังงา ภูเก็ต ระนอง
                  -ยิปซัม พบที่ จ. สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช
                  -ทรายแก้ว พบที่ จ. สงขลา
                  -แหล่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ พบที่อ่าวไทยบริเวณนอกชายฝั่ง จ. สุราษฎร์ธานี สงขลา นครศรีธรรมราช


ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
เอกรินทร์  สี่มหาศาล  และคณะ . สังคมศึกษา  ศาสนา  และวัฒนธรรม ป.4 . พิมพ์ครั้งที่ 3 . กรุงเทพ ฯ : อักษรเจริญทัศน์ .

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง