การสังคายนา
 คำว่า  สังคายนา  หรือ  สังคีติ  แปลว่า  การสวดพร้อมกันหรือร่วมกันสวด  โดยความหมาย  คือ  การร้อยกรองพระธรรมวินัย  ดังนั้นการสังคยานาจึงได้แก่  การรวบรวมพระธรรมวินัย  ซึ่งเป็นคำสอนของพระพุทธเจ้า  เพื่อสอบทานความถูกต้องตรงกัน  และจัดเป็นหมวดหมู่  เพื่อง่ายต่อการท่องจำ  การศึกษา  และการเผยแพร่

 สาเหตุของการสังคายนา 
          ภายหลังการปรินิพพานของพระพุทธเจ้า  พระพุทธวจนะที่พระองค์ได้ตรัสตามโอกาสและเหตุการณ์ต่างๆ  ตลอดพระชนม์ชีพ  ส่วนมากจะมีการสืบทอดโดยการท่องจำและการบอกเล่าที่เรียกว่า  มุขปาฐะ  อย่างไรก็ตามการทรงจำพระธรรมวินัยจะมากน้อยย่อมขึ้นอยู่กับความสามารถของพระสาวกแต่ละรูป  ในชั้นต้นพระสาวกที่เป็นพระอรหันต์ยังมีอยู่มาก  ความเข้าใจคลาดเคลื่อนในพระธรรมวินัยย่อมไม่เกิดขึ้น  แต่ต่อมาเมื่อพระอรหันตสาวกมีลดน้อยลง  ความสงสัยและความเข้าใจผิดในพระธรรมวินัยมีมากขึ้น

 ประโยชน์ของการสังคายนา
          การสังคายนาก่อให้เกิดประโยชน์อย่างยิ่งทั้งต่อพระพุทธศาสนาและพุทธบริษัท  ดังนี้
๑)  กำจัดและป้องกันพวกอลัชชีไม่ให้ปลอมเข้ามาบวช  เพื่ออาศัยพุทธศาสนาแสวงหาผลประโยชน์
๒)  สร้างความเข้าใจในพระธรรมวินัยให้ถูกต้องตรงกันในหมู่พุทธบริษัท  อันเป็นการรักษาความบริษัทของพระพุทธวจนะให้สืบทอดเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน
๓)  ทำให้พระพุทธศาสนาเจริญ  มั่นคงแพร่หลาย  และทำให้เกิดพระไตรปิฎก  อันเป็นคัมภีร์ที่สำคัญต่อการศึกษาเรียนรู้พระพุทธศาสนา

 ประวัติการสังคายนา
          ด้วยเหตุที่พระพุทธศาสนามีสองนิกายหลัก  คือ  นิกายเถรวาทและนิกายมหายาน  การนับจำนวนครั้งในการสังคายนาพระไตรปิฏกจึงไม่ตรงกัน  อย่างไรก็ตาม  การสังคายนาได้กระทำติดต่อกันมาหลายครั้ง  ทั้งที่ในอินเดียและประเทศอื่นๆ  รวม  ๑๐  ครั้ง  ดังนี้

 วิธีการสังคายนา
          การสังคายนาจะเริ่มจากการประกาศสมมติตนเป็นผู้ถาม  (ปุจฉา)  และผู้ตอบ  (วิสัชนา)  โดยผู้ถาม  จะสอบถามพระวินัยแต่ละข้อตามลำดับ  เมื่อผู้ตอบตอบแล้ว  พระสงฆ์ที่เข้าร่วมประชุมจะสวดพระธรรมวินัยข้อนั้นพร้อมกัน  เมื่อตรงกัน  ไม่ผิดพลาด  และที่ประชุมสงฆ์รับว่าถูกต้องแล้ว  จึงถามข้ออื่นต่อไปจนจบพระวินัยปิฎก  หลังจากนั้น  จะเริ่มสังคายนาพระสูตรเป็นลำดับถัดมา

ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
สุริวัตร  จันทร์โสภา. พระพุทธศาสนา ม.1. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.