ว่าวไทย

สมัยกรุงรัตนโกสินทร์    ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๓๘  วันหนึ่งพระองค์เสด็จผ่านท้องสนามหลวงซึ่งเป็นเวลาที่มีการแข่งขันว่าวจุฬากับว่าวปักเป้ากันอยู่  ทรงหยุดและลงไปทอดพระเนตรดูการแข่งขันด้วยความพอพระราชหฤทัย  จึงรับสั่งโปรดเกล้าฯให้ผู้แข่งขันว่าวนำว่าวไปทำการแข่งขันถวายหน้าพระที่นั่ง ณ พระราชวังดุสิต เนื่องในการสมโภชการตั้งกรมสมเด็จพระเจ้าลูกเธอองค์หนึ่งในพราะราชวรชายาเธอ  ซึ่งในครั้งนั้นมีพระยาอนุชิตชาญไชยเป็นนายสนาม โดยกำหนดให้ว่าวจุฬาอยู่ทางสนามม้า ว่าวปักเป้าอยู่ทางกำแพงสวนดุสิต ริมพระที่นั่งอนันตสมาคม ในการแข่งขันครั้งนั้นได้พระราชทานวงพิณพาทย์ให้ทางสนามว่าวจุฬา ๑ วง และสนามว่าวปักเป้า ๑ วง ขณะว่าวทั้งสองฝ่ายกำลังต่อสู้กันอย่างชุลมุลกลางอากาศ ก็จะบรรเลงเพลงเชิดฉิ่ง ขณะว่าวจุฬาไล่โฉบว่าวปักเป้าก็จะบรรเลงเพลงกราวรำ  ถ้าว่าวจุฬาเข้าเหนียงปักเป้าคล้องที่หัวมีอาการจะตก ก็จะบรรเลงเพลงโอดเป็นต้น  ทำให้การแข่งขันว่าวสนุกสนานครึ้นเครง สร้างความเร้าใจให้กับผู้เล่นและผู้ชมเป็นอย่างดี ในการแข่งขันครั้งนั้นได้พระราชทานรางวัลแก่ผู้ชนะคู่ที่ ๑ ชั้น ๑ พิเศษ เป็นพวงมาลัยเปียสะพายแล่งมีอุบะห้อย คู่ที่ ๒ เป็นพวงมาลัยสวมคอมีอุบะ คู่ที่ ๓ เป็นพวงมาลัยสวมคอไม่มีอุบะ  เมื่อเสร็จการแข่งขันแล้วได้พระราชทานเลี้ยงแก่นักกีฬาและเจ้าของว่าวตลอดจนผู้เกี่ยวข้องโดยทั่วถึง

            ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กีฬาว่าวไทยรู้สึกคึกคักมากขึ้น เนื่องจากพระมหากษัตริย์ทรงให้การสนับสนุน พระราชทานรางวัลแก่ว่าวจุฬาเป็นถ้วยทองบ้าง ผ้าแพรห้อยปักดิ้นเลื่อมเป็นอักษร จ ป ร มี ๓ สี แบ่งเป็น ๓ ชั้น 

ส่วนว่าวปักเป้าพระราชทานรางวัลเป็นผ้าแพรปักดิ้นเลื่อมเป็นอักษร จ ป ร รูปกลมดอกจัน ๓ สี โดยแบ่งเป็น ๓ ระดับ คือชั้นตรี โท เอก        

วิธีการแข่งขัน 

ในปัจจุบันลักษณะการแข่งขัน ต้องโรยเส้น (ปูนขาว) เป็นเขตทั้ง 2 ฝ่าย ประเทศไทย นิยมใช้ว่าวจุฬา (ตัวผู้) กับว่าวปักเป้า (ตัวเมีย) โฉบเฉี่ยวกัน และพยายามดึงว่าวคู่ต่อสู้ให้มาตกในเขตของตนหรือบางทีก็ใช้ว่าวโฉบกัน ว่าวของฝ่ายใดขาดหรือถูกเกี่ยวจนตกถือว่าแพ้ชนะ  อาวุธของว่าวจุฬา คือ จำปาและลูกดิ่ง ซึ่งทำจากไม้รวก ขนาดเล็กยาวประมาณครึ่งคืบ มีรูกลวงร้อยเข้าในสายป่าน ปลายสองข้างจักให้เป็นง่ามโดยรอบคล้ายกลีบดอกจำปาใช้เกี่ยวพันหางว่าวปักเป้า  ส่วนอาวุธของว่าวปักเป้า คือ เหนียง (สายป่านที่ผูกเป็นบ่วงจากสายซุง) เพื่อจะใช้คล้องหัวว่าวจุฬา

ปัจจุบันยังมีการแข่งขันกันในงานเทศกาลว่าวท้องสนามหลวง  กรุงเทพมหานคร  การแข่งขันว่าวจุฬากับปักเป้านี้ ผู้เล่นต้องมีความชำนาญในการทำว่าวให้มีการเคลื่อนไหวส่ายไปมาตามที่คนชักจะบังคับ และผู้เล่นต้องมีทักษะความชำนาญมีไหวพริบในเชิงการต่อสู้จึงจะประสบผลสำเร็จตามต้องการ ปัจจุบันการแข่งขันว่าวจุฬากับปักเป้ามีให้เห็นน้อยเต็มที เพราะขาดผู้ชำนาญในการทำและการเล่น

         ปัจจุบันการแข่งขันว่าวโดยทั่วไปยังมีการแข่งกันอยู่หลายประเภทคือ  

  1. แข่งขันเสียงดุ๊ยดุ่ย ไม่จำกัดว่าเป็นว่าวชนิดใดแต่จะต้องมีดุ๊ยดุ่ยติดขึ้นไป  ถ้ามีเสียงไพเราะ(ระดับเสียงตั้งแต่ 7 - 9 เสียง) จะเป็นฝ่ายชนะ
  2. ประเภทสวยงาม ต้องเป็นว่าวที่ออกแบบให้สวยงามการให้สีสรรที่มีศิลปะเขียนลวดลายบนตัวว่าว มีอุปกรณ์ในการประดับอย่างสวยงาม
  3. ประเภทความคิด (ว่าวประดิษฐ์) เป็นว่าวที่มีรูปร่างแปลก ๆ เช่น รูปสัตว์ต่าง ๆ บางชนิดโครงสร้างมีทั้งส่วนกว้าง ส่วนยาวและส่วนหนามีโครงสร้างที่ซับซ้อน
  4.    ประเภทความสูง มีการกำหนดชนิดของว่าว วัสดุที่ใช้ทำว่าว เชือกในการขึ้นว่าวโดยให้ผู้เข้าแข่งขันเตรียมวัสดุมาทำ ณ สนามแข่งขัน เมื่อถึงกำหนดเวลาก็จะให้นำว่าวขึ้นสู่ท้องฟ้า กรรมการตัดสินจะใช้วิธีวัดเชือกว่าวในลักษณะการตกท้องช้าง ถ้าตัวใดตกท้องช้างน้อยที่สุดจะเป็นฝ่ายชนะ  การแข่งขันประเภทนี้ปัจจุบันยังมีการจัดแข่งขันที่จังหวัดนครราชสีมากีฬาต่อสู้ด้วยว่าว นิยมเล่นในประเทศอินเดีย และญี่ปุ่น ของอินเดียจะมีสายป่าน (เชือกว่าว) 2 เส้น เส้นแรกทำหน้าที่ควบคุมว่าว ส่วนอีกเส้นจะโรยผงแก้ว เพื่อตัดสายป่าน (เชือก) หรือหางของคู่ต่อสู้ในแถบลาตินอเมริกา ว่าวการพนันจะติดใบมีดโกนไว้กับโครงขอบของว่าว เพื่อตัดสายป่านและกรีดตัวว่าวของคู่ต่อสู้ให้ขาด การแข่งขันวิธีนี้ประเทศไทยไม่นิยมเล่น.

ประเพณีการเล่นว่าวของประเทศไทย

          ประเทศไทยอยู่ในเขตลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ พัดเข้าประเทศไทยระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงเดือนตุลาคม ลักษณะอากาศร้อนชื้นฝนตกชุกชาวนาไทยเริ่มออกสู่ท้องนาเพื่อไถหว่านข้าวกล้า ในช่วงเปลี่ยนฤดูฝนเป็นฤดูหนาวจะมีลมที่พัดเอาความแห้งแล้งและหนาวเย็นจากภาคใต้ของจีนมาสู่บริเวณของประเทศไทย เรียกว่า”ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ” ในระยะนี้ตามชนบทของประเทศไทยจะเป็นเวลาเก็บเกี่ยวข้าวในท้องทุ่งนา ลมที่พัดจากทิศเหนือลงใต้ชาวบ้านเรียก “ลมว่าว” ส่วนลมที่เล่นว่าวพัดจากทิศใต้ขึ้นเหนือในช่วงกลางฤดูร้อนเรียกว่า “ลมตะเภา”

                ชาวนาและผู้รักการเล่นกีฬาว่าว จะประดิษฐ์ว่าวต่างๆ ขึ้นสู่ท้องฟ้าเพราะมีกระแสลมดีและท้องทุ่งนากว้างขวางว่างเปล่า กอรปกับการทำกิจกรรมเก็บเกี่ยวแล้วเสร็จ หรือขณะเก็บเกี่ยวก็จะนำว่าวขึ้นผูกไว้ฟังเสียงดุ๊ยดุ่ยปานประหนึ่งว่ามีเทพยดามาขับกล่อมดนตรีให้เกิดความสนุกสนานเพลิดเพลินไปกับการทำงาน ในเวลาค่ำคืนผู้ที่ทำหน้าที่นอนเฝ้าข้าวที่นำมากองรวมไว้ในลานก็จะนำว่าวขึ้นสู่ท้องฟ้าฟังคีตบรรเลงเป็นเพื่อนแก้เหงา

          การเล่นว่าวจึงเป็นประเพณีที่มีความผูกพันกับชาวนาไทยของทุกภาคตลอดมา ระยะเวลาการเล่นว่าวแต่ละภาคแต่ละท้องถิ่นอาจจะแตกต่างกันบ้างตามสภาพของอากาศและภูมิประเทศ ส่วนใหญ่จะประมาณสิ้นฤดูฝนเข้าฤดูหนาวไปสิ้นสุดประมาณปลายฤดูร้อนเข้าฤดูฝน เด็กๆมักจะเล่นว่าวที่ทำและเล่นง่ายเช่นว่าวปักเป้า ว่าวงู เป็นต้น ผู้ใหญ่จะเล่นว่าวที่ใหญ่และมีโครงสร้างที่ซับซ้อนขึ้น เช่นว่าวจุฬา ว่าวแอก เป็นต้น

          ปัจจุบันประเพณีการเล่นว่าว นอกจากชาวไร่ชาวนาในชนบทนิยมเล่นแล้ว ยังมีหน่วยงานของรัฐหรือองค์กรต่างๆ หันมาให้ความสนใจส่งเสริมประเพณีการเล่นว่าวมากขึ้น เพื่อเป็นการอนุรักษ์ส่งเสริมประเพณีและวัฒนธรรมอันเกิดจากจากภูมิปัญญาท้องถิ่นของคนไทยมาช้านาน เช่นการจัด

นิทรรศการว่าวไทย ที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี นครราชสีมา งานมหกรรมว่าวที่จังหวัดบุรีรัมย์ ประเพณีว่าวที่จังหวัดสตูล และเทศกาลว่าวที่ท้องสนามหลวง กรุงเทพ เป็นต้น นอกจากนี้ยังได้ขยายไปเป็นมหกรรมว่าวระดับนานาชาติ

          การทำและการเล่นว่าวแต่ละท้องถิ่นจะแตกต่างกันตามคตินิยมที่นับถือและตกทอดมาจากบรรพชน เช่นภาคอีสาน นิยมเล่นว่าวแอก ว่าวอีลุ้ม ว่าวจุฬาอีสาน เป็นต้น ภาคใต้นิยมเล่นว่าวปลา ว่าวเดือน ว่าวหน้าควาย ว่าวจุฬาเป็นต้น ส่วนภาคกลางนิยมเล่นว่าวจุฬา ว่าวปักเป้า ว่าวงู และว่าวประดิษฐ์เป็นรูปสัตว์หรือรูปสัญลักษณ์ต่างๆ ทั่วทุกภาคของประเทศไทยที่มักจะพบเห็นอยู่เสมอคือว่าวจุฬา และว่าวปักเป้า แต่รูปแบบอาจแตกต่างกันบ้าง ถือได้ว่า ว่าวจุฬา และว่าวปักเป้า เป็นสัญลักษณ์ของว่าวไทยก็ว่าได้

          ว่าวคือเครื่องเล่นชนิดหนึ่งส่วนใหญ่มีไม้ไผ่เป็นโครง ปิดทับด้วยกระดาษ ผ้าหรือพลาสติก วิธีเล่นก็ปล่อยให้ลอยอยู่ในอากาศด้วยแรงลม โดยมีเชือกปอ ด้ายไนล่อนหรือป่านสำหรับบังคับ

          การเล่นว่าวนิยมในแทบเอเชีย เช่น จีน ญี่ปุ่น เกาหลี ลาว เวียดนาม อินเดีย เขมร และไทยเป็นต้น สันนิษฐานว่าจีนเป็นชาติแรกที่คิดทำว่าวขึ้น แถบ ยุโรปมีการเล่นว่าวบ้างแต่ไม่แพร่หลาย ทั้งนี้เนื่องจากสภาพอากาศไม่อำนวย ว่าวแต่ละประเทศจะมีรูปร่างแตกต่างกัน แต่มีจุดประสงค์ไม่แตกต่างกันมากนัก

          สำหรับประเทศไทย  ประเพณีการเล่นว่าวมีมาช้านาน ซึ่งพอจะรวบรวมข้อมูลได้คือ

สมัยกรุงสุโขทัย

          มีเอกสารที่กล่าวไว้ในพงศาวดารเหนือว่า “พระร่วงเจ้าทรงเล่นว่าวอย่างไม่ถือพระองค์ว่า เป็นท้าวเป็นพระยา” และกล่าวถึงว่าวหง่าว (มีเสียงดัง) ในสมัยนั้น และในหนังสือตำหรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ (นางนพมาศ) กล่าวถึงเดือนยี่ พระจันทร์โคจรอยู่ในกลุ่มดาวปุษยะ (ดาวปุยฝ้ายหรือดาวรวงผึ้ง) กระจุกดาวเปิดในราศีกรกฏไว้ว่า “เดือนยี่ถึงการพระราชพิธีบุษยาภิเษก เถลิงพระโคกินเลี้ยงเป็นนักขัตรฤกษ์ หมู่นางในก็ได้ดูชุดชักว่าวหง่าว ฟังสำเนียงเสียงว่าวร้องเสนาะลั่นฟ้าไปทั้งทิวาราตรี”

สมัยกรุงศรีอยุธยา                                                     

การเล่นว่าวมีปรากฏในจดหมายเหตุของลาลูแบร์ราชทูตฝรั่งเศส  ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช กล่าวไว้ว่า ”….ว่าวของพระเจ้ากรุงสยามปรากฏในท้องฟ้าทุกคืนตลอดระยะเวลา ๒ เดือนในฤดูหนาว”…และยังกล่าวว่า …”ว่าวเป็นกีฬาที่เล่นอยู่ทั่วไปในหมู่ชาวยาม” ในกรุงศรีอยุธยามีการเล่นว่าวกันมากถึงกับมีกฏมณเฑียรบาลห้ามมิให้ประชาชนเล่นว่าวทับพระราชวัง ที่เมืองละโว้ (ลพบุรี) ในเวลากลางคืนรอบพระราชนิเวศน์จะมีว่าวต่างๆลอยอยู่ ว่าวนี้ติดโคมส่องสว่าง และลูกกระพรวนส่งเสียงดังกรุ่งกริ๋ง ในสมัยพระเพทราชาได้ยกทัพไปปราบพระยายมราชเจ้าเมืองนครราชสีมาซึ่งเป็นกบฏ เข้าตีหลายครั้งแต่ไม่สำเร็จ พระองค์ชอบการเล่นว่าว จึงใช้ว่าวจุฬาผูกหม้อดินดำชักขึ้นข้ามกำแพงเมืองนครราชสีมาแล้วจุดไฟชนวนให้ตกใส่บ้านเรือนภายในกำแพงเมือง เกิดไฟไหม้โกลาหลสามารถเข้าตีเมืองนครราชสีมาได้สำเร็จ เมื่อถึงปลายกรุงศรีอยุธยามีข้าศึกสงครามบ้านเมืองไม่สงบ การเล่นว่าวจึงซบเซาตลอดมาจนถึงต้นรัตนโกสินทร์

สมัยกรุงรัตนโกสินทร์

การเล่นว่าวเริ่มปรากฏเป็นหลักฐานในสมัยพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระองศ์ทรงเล่นว่าวจุฬาที่สนามข้างวัดพระแก้ว แข่งขันกับว่าวปักเป้าของกรมพระราชวังบวรมหาเสนานุรักษ์ที่ท้องสนามหลวง ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ การเล่นว่าวเริ่มคึกคักขึ้น เช่นมีสนามเล่นว่าวบริเวณสามยอด ซึ่งมีพระยาอัพภันตริกามาตย์เป็นนายสนาม ต่อมาย้ายมาเล่นบริเวณสะพานเสี้ยว สนามหน้ากระทรวงยุติธรรม มีจางวางท้วมทำว่าวจุฬา

เล่น สนามบริเวณวัดโคก(วัดพลับพลาชัยปัจุบัน) มีนายอำเภอจั่น และนายแสง ทำว่าวเล่นบริเวณนี้ ต่อมาเมื่อมีบ้านเรือนมากขึ้นจึงย้ายไปเล่นที่สระปทุม (เขตปทุมวัน) และสนามนี้มีพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมหลวงสวัสดิวัฒนวิสิษฐ์ทรงให้ความอุปถัมภ์  แต่เนื่องจากห่างไกลการคมนาคมไปมาไม่สะดวก จึงเปลี่ยนไปเล่นที่บริเวณที่สนามวัดดอน(เขตยานนาวา) แต่ถูกนักเลงท้องถิ่นก่อกวนอยู่เสมอ จึงย้ายไปเล่นที่บริเวณหัวลำโพงได้ระยะหนึ่ง เมื่อทางราชการได้เริ่มก่อสร้างสถานีรถไฟหัวลำโพง จึงย้ายไปเล่นกันที่บริเวณสวนอนันต์ได้ประมาณ ๒ ปีก็ย้ายไปเล่นที่ริมคลองตลาด เมื่อบ้านเมืองเจริญมากขึ้นไม่สะดวกในการขึ้นว่าว จึงย้ายไปเล่นบริเวณบางขุนพรหม และสุดท้ายมาปักหลักเล่นกันที่ทุ่งพระเมรุ (ท้องสนามหลวง)จนถึงปัจจุบัน

ข้าพเจ้าเห็นผู้ใหญ่จัดทำอุปกรณ์และว่าว และได้เล่นว่าวมาบ้างตั้งแต่เด็ก จึงมีความประทับใจ และมีใจรักกีฬาพื้นบ้านส่วนนี้ เพราะเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์  ท้าทายความสามารถ จึงพยายามศึกษาหาความรู้และทดลองทำว่าวเล่น เพื่ออนุรักษ์และส่งเสริมให้แพร่หลายยังคงอยู่เคียงคู่กับสังคมไทยตลอดไป.

 ว่าวเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์

ว่าวขึ้นได้อย่างไร

               ว่าวจัดเป็นวัตถุประเภทอากาศยานที่หนักกว่าอากาศ เช่นเดียวกับเครื่องบิน ต่างจากเรือเหาะบอลลูนลอย โคมลอย ซึ่งเป็นวัตถุเบากว่าอากาศ       ว่าวลอยอยู่ในอากาศได้ เพราะมีกระแสลมปะทะที่ตัวว่าว ซึ่งทำมุมเงย (มุมปะทะ) ประมาณ 45 องศา สวนทางกับกระแสลม ถ้าลมไม่แรงพอว่าวจะทรงตัวอยู่ในอากาศไม่ได้

องค์ประกอบของว่าวที่จะลอยอยู่ในอากาศได้คือ

   1. กระแสลมที่เคลื่อนที่ไปในแนวขนานกับผิวโลกทางใดทางหนึ่ง อย่างสม่ำเสมอ

   2. พื้นที่ให้กำลังยกหรือแรงยกได้แก่พื้นที่ของตัวว่าว

   3.  อุปกรณ์บังคับได้แก่เชือกหรือด้ายรั้งว่าวและสายซุงซึ่งทำหน้าที่ปรับมุมปะทะของอากาศกับพื้นที่ของตัวว่าว ทำให้เกิดแรงยกและแรงดัน

แรงที่กระทำกับตัวว่าวมี 4 แรง คือ

    1.  แรงขับ คือ แรงที่คนดึงสายว่าวสวนทางกับแรงลม (ทำหน้าที่คล้ายกับแรงขับของเครื่องยนต์อากาศยาน)

    2.   แรงต้าน  คือ แรงที่มีทิศทางเดียวกันกับกระแสลม

    3.   แรงยก คือ แรงที่ทำให้ว่าวลอยขึ้นไปในอากาศได้ ซึ่งจะมีแรงนี้ด้านบนของว่าว(หลังว่าว)

    4.  แรงน้ำหนักถ่วง คือ แรงที่อยู่ด้านล่างของว่าว ซึ่งเกิดจากแรงโน้มถ่วงของโลก

                ในขณะที่ว่าวเคลื่อนที่สวนทางลม และตัวว่าวทำมุมเงย ทำให้เกิดมุมปะทะกับพื้นที่ตัวว่าว ทำให้อากาศด้านบน (หลังว่าว) ไหลเร็วกว่าด้านล่างว่าว ความกดดันอากาศจึงลดลง ทำให้เกิดแรงยกขึ้น ในขณะเดียวกัน ลมด้านล่าง (ใต้ว่าว) เคลื่อนที่ช้ากว่า ทำให้เกิดความกดดันสูง จึงพยายามปรับตัวให้มีความดันเท่ากับด้านบน จึงดันว่าวให้ลอยขึ้นด้านบน

            ว่าวจะขึ้นได้จะต้องมีแรงถ่วง (น้ำหนักของว่าว) น้อยกว่าแรงยก และแรงขับ(ลม) ต้องมีความเร็วมากพอที่จะชนะแรงต้าน ซึ่งมีทิศทางเดียวกับกระแสลม

          การทำว่าว ถือว่าเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์ เพราะต้องรู้จักคัดเลือกสรรหาวัสดุอุปกรณ์ที่เหมาะสมในการทำ เช่น ไม้ต้องตรง มีน้ำหนักเบา มีความเหนียวทนทาน วัสดุประกอบอื่น ๆ เช่น กระดาษพลาสติก ผ้า และเชือก หรือด้าย ต้องใช้ให้เหมาะสม การทำอุปกรณ์ต่างๆ ต้องละเอียดประณีตมีเทคนิคเฉพาะตัว สัดส่วนของโครงว่าวแต่ละชนิดมีกำหนดเฉพาะ ต้องมีทักษะในการทำ  การเล่น ต้องรู้จักภาวะของสภาพพื้นที่ภูมิอากาศและกาลเวลา

ศิลปะกับว่าว ถือว่าเป็นของคู่กัน ว่าวบางชนิดผู้ทำจะวาดรูประบายสีสรรอย่างสวยงาม เป็นเป็นลายไทยหรือลวดลายต่างๆ และออกแบบว่าวเป็นรูปสัตว์หรือสัญญลักษณ์ต่างๆ การติดกระดาษสีเป็นสัญลักษณ์ต่างๆ การประดับตกแต่งส่วนประกอบ เช่น พู่ ปีก พู่หาง ทำให้เกิดความสวยงาม พลิ้วไหวเมื่อยามต้องลม การออกแบบรูปร่างของว่าวจะต้องมีทั้งศาสตร์และศิลป์ควบคู่กัน จึงนับได้ว่าว่าว เป็นภูมิปัญญาไทยท้องถิ่น ซึ่งคงไว้ซึ่งศิลปะวัฒนธรรมที่ดีงามของชาติ เราจึงควรอนุรักษ์และส่งเสริมให้คงอยู่กับสังคมไทยตลอดไป

ประเภทของว่าว  แบ่งเป็นประเภทใหญ่ๆ คือ

   1.ว่าวแผง ได้แก่ว่าวที่มีลักษณะเป็นแผ่นกว้าง มีความกว้างความยาว ไม่มีความหนา เช่นว่าวจุฬา ว่าวปักเป้า ว่าวแอก(ว่าวแอว) ว่าวอีลุ้ม ว่าวอีแพรด ว่าวเดือน ว่าวหน้าควายเป็นต้น

   2. ว่าวภาพ  ได้แก่ว่าวที่มีลักษณะพิเศษไปจากของเดิมที่มีอยู่ ประดิษฐ์ตกแต่งสวยงาม เน้นความคิดสร้างสรรซึ่งแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ ประเภทสวยงาม และประเภทความคิด (ว่าวประดิษฐ์) โครงสร้างมีทั้งส่วนกว้าง ยาว และหนา เป็นรูปสัตว์หรือลักษณ์ต่างๆ ระบายสีอย่างสวยงาม เช่นว่าวผีเสื้อ ว่าวนก ว่าวเครื่องบิน ว่าวซุปเปอร์แมนเป็นต้น

ว่าวทั้งสองประเภทดังกล่าวมีลักษณะ 2 ประการ คือ

    1. ว่าวสมดุล เป็นว่าที่มีลักษณะสมดุลในตัว ไม่ต้องมีพู่หรือหางถ่วงก็ขึ้น   ได้เช่นว่าวจุฬา ว่าวอีลุ้ม ว่าวผีเสื้อ ว่าวค้างคาว ว่าวนก ว่าวเครื่องบินเป็นต้น

    2. ว่าวถ่วงดุล  เป็นว่าวที่มีลักษณะไม่สมดุลของโครงสร้าง ต้องมีส่วนประกอบอื่น เช่นพู่หรือหางจึงจะขึ้นได้ เช่น ว่าวแอว (ว่าวแอก) ว่าวงู ว่าวปักเป้า เป็นต้น

กรณีว่าวสมดุลถ้าสร้างไม่ได้สัดส่วนต้องใช้หางหรือพู่ถ่วงกลายเป็นว่าวถ่วงดุลไป    ว่าวแผง เป็นว่าวที่ได้รับความนิยมนำมาเล่นเพราะทำง่ายไม่มีโครงสร้างที่ยุ่งยากซับซ้อน


ว่าวจุฬา(WAO CHULA)

ราชาว่าวในอากาศ

            ว่าวจุฬา ลักษณะคล้ายดาวห้าแฉก สันนิษฐานว่าได้รับอิทธิพลมาจากว่าวดาวของอินเดีย เรียกว่า (ว่าวกุลา) ว่าวจุฬาเป็นว่าวที่มีรูปทรงที่สวยงาม ขนาดใหญ่ จัดอยู่ในประเภทว่าวแผง ลักษณะเป็นว่าสมดุล ถ้าทำได้สัดส่วนไม่ต้องใส่พู่ปีก พู่หาง ไม่ต้องใช้วัตถุใดๆถ่วงหัวหรือหาง จะขึ้นได้สวยงาม ส่ายไปมาอย่างสง่า เรียกว่า “ท่าผยอง” เป็นว่าวที่ใช้กระแสลมค่อนข้างแรง และสม่ำเสมอ โครงสร้างใช้ไม้ไผ่ มี 5 อัน (ไผ่สีสุกหรือไผ่เลี้ยงที่แก่จัดจะดีมาก)

(ความยาวและสัดส่วนที่กำหนดไว้นี้เป็นตัวอย่างให้ไปลองทำดู) คือ

            1. ไม้อก 1 อัน ความยาว 140 ซ.ม.เหลาให้กลมหรือกลมรี เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 10 ม.ม.  ส่วนหัวให้โตกว่าส่วนท้ายเล็กน้อย หัวท้ายควั้นสำหรับผูกสายแร่งหัวและสายแร่งกระเบน

            2. ไม้ปีก 2 อัน ยาว 140 ซ.ม. เท่ากัน เส้นผ่าศูนย์กลางช่วงกลางประมาณ 5 ม.ม. ส่วนปลายประมาณ 2  ม.ม. แบ่งกึ่งกลางเหลาให้ปลายเรียวเล็กเท่ากันทั้งสองข้าง ปลายควั้นสำหรับผูกด้ายติดกัน  ใช้คมมีดชั่งน้ำหนักให้คอนเท่ากันพอดีทั้งสองอัน ความอ่อนส่วนปลายถ้าเหลาพอดีจะทำให้ว่าวส่ายอย่างสง่า ถ้าปีกแข็งจะขึ้นยากและส่ายมาก ถ้าไม้ปีกอ่อนจะไม่ส่าย  ความอ่อนแข็งของไม้ปีกทั้งสองอันลองดัดดูความอ่อนแข็งให้เท่าๆกันทั้งซ้ายขวา

            3. ไม้ขากบ 2 อัน ความยาว 125 ซ.ม. เหลาให้ส่วนบนมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 5 ม.ม. เรียวปลายประมาณ 3 ม.ม. ถ้าแข็งเกินว่าวจะส่ายมาก  เหลาให้มีความแข็งอ่อนเท่าๆ กัน  ถ้าไม่เท่ากันว่าวจะเอียงเพราะรับลมไม่เท่ากัน   ด้านบนผ่าบากเป็นบ่าประมาณ 2 ซ.ม. ด้านซ้ายบากหงายด้านขวาบากคว่ำ ให้ผิวไม้หันออกด้านข้าง ปลายด้านล่างควั้นสำหรับผูกรั้งสายแร่งกระเบน

            วิธีมัดโครงว่าว  อันดับแรกผูกปลายไม้ปีกให้ติดกันทั้งสองด้าน หันท้องไม้เข้าหากัน  ด้ายที่ผูกปลายปีกติดกันควรเว้นระยะให้ปลายไม้ปีกห่างกันประมาณ 1 ซ.ม.เสร็จแล้วให้นำไม้ปีกอันบนผูกติดไม้อกวัดจากปลายลงมา 46 ซ.ม. ผูกด้านหลังไม้อก หันผิวไม้อกไปด้านหน้าว่าว วัดความกว้างของปีกให้กว้าง 48 ซ.ม. ผูกไม้ปีกอันล่างกับไม้อก ต่อไปใช้ด้ายทำเป็นสายแร่งหัวผูกเงื่อนตะกรุดเบ็ดที่หัวไม้อกโยงลงมาผูกที่ไม้ปีกอันบนระหว่างไม้อกระยะห่างกันประมาณ 15 ซ.ม. ให้ตึงพอดี ต่อไปนำไม้ขากบอันซ้ายวางทับบนไม้อก  นำไม้ขากบอันขวาวางทับบนไม้ขากบอันซ้าย (เอาด้านที่บากประกบกัน) จุดที่ผูกติดไม้อกให้วัดจากจุดไม้ปีกอันล่างขึ้นไป 14 ซ.ม. ติดด้านเดียวกับไม้ปีก ต่อไปให้ผูกไม้ขากบด้านซ้ายและด้านขวาติดบนไม้ปีกอันล่างระยะห่างกัน 25 ซ.ม. ใช้ด้ายทำเป็นสายแร่งกระเบนผูกเงื่อนตะกรุดเบ็ดที่โคนไม้อกโยงไปผูกปลายขากบด้านละเส้นดึงให้ความยาวได้ 60 ซ.ม. เท่ากันทั้งสองข้าง ปลายขากบจะห่างกัน 60 ซ.ม. ปลายด้ายเหลือไว้ผูกพู่หางประมาณ 1 เมตร ทุกจุดให้ใช้กาวลาเท็กซ์หรือกาวยางทาก่อนผูกโครงเพื่อป้องกันการเคลื่อนที่   โดยเฉพาะจุดที่ผูกขากบติดกับไม้อกต้องให้แน่น (เมื่อว่าวดิ่งหัวลงบ่อยๆ จุดนี้จะเคลื่อน) ด้ายที่ใช้ผูกโครงใช้ด้ายดิบจะยึดแน่นดี ส่วนสายแร่งหัวและสายแร่งกระเบนให้ใช้ด้ายไนล่อน เบอร์ 24 ใช้กระดาษ พลาสติก หรือผ้า (ผ้าร่ม)ปะด้านหน้าว่าว ออกแบบสลับสีตามความพอใจ การผูกสายซุงให้ใช้เชือกไนล่อนชนิดแข็งโตพอประมาณ ยาวประมาณ 2 เมตร ด้านบนผูกที่ไม้อกจุดที่ติดไม้ปีกอันบน ด้านล่างผูกที่ไม้อกจุดที่ติดไม้ปีกอันล่าง ห้อยว่าวไว้มือหนึ่งจับส่วนบนสุดของเชือกอีกมือหนึ่งรวบเชือกเข้าหากันรูดเชือกลงมาให้ตรงกับแนวไม้อกจะได้จุดแบ่งครึ่งของปีก ให้เลื่อนมือด้านล่างขยับขึ้นไปด้านหัวจากจุด กึ่งกลางประมาณ 2 ซ.ม. ขอดเชือกด้านบนประมาณ 10 ซ.ม. การปรับสายซุงต้องลองขึ้นว่าวดูถ้ามุมปะทะตั้งเกินไปจะต้านลมมาก ว่าวขึ้นไม่สูง  ถ้าสายซุงนอนเกินไปมุมปะทะน้อย เมื่อว่าวขึ้นไปถึงจุดสูงสุดจะดิ่งหัวลงดินเป็นอันตรายต่อโครงว่าวมาก ต้องลองปรับดูทีละน้อย พู่ปีกและหางควรใช้วัสดุที่เบา ส่วนหัวให้ติดคันดุ๊ยดุ่ย ความยาวใกล้เคียงกับความยาวของปีก ทดลองขึ้นดูถ้าส่ายมากไม่ขึ้นลองใช้วัสดุถ่วงที่ปลายหัวดูที่ละน้อย หรือถ่วงที่พู่หางพอประมาณ  ถ้าไม่ขึ้นหรือขึ้นยากหรือขึ้นแต่ส่ายมากอาจเป็นเพราะไม้ปีกและไม้ขากบแข็งเกินไป  ให้ใช้ตะปูขนาด 2 ,2.5, 3 หรือ 4 นิ้ว ผูกถ่วงที่หัวทดลองขึ้นดูแล้วปรับเพิ่มหรือลดตะปูให้พอดี(ลักษณะของว่าวจุฬาถ้าหัวเบาจะส่าย ถ้าหัวหนักจะไม่ส่าย)

            การเล่นว่าวจุฬา  เชือกควรใช้ไนล่อนชนิดอ่อน(สีขาว) ขนาดที่กำหนดให้นี้ ใช้ด้ายเบอร์ 24 จะพอดี ลมแรงควรเปลี่ยนเป็นเบอร์ 30 หรือ 36 การเลือกด้ายขึ้นว่าต้องให้เหมาะสมไม่ใหญ่ไม่เล็กเกินไป จะตกท้องช้างหรือขาดง่าย  บริเวณขึ้นว่าวควรห่างจากสิ่งกีดขวาง คนปล่อยกับคนวิ่งว่าวควรห่างกันไม่น้อยกว่า 80 เมตรจะปลอดภัย ถ้าว่าวส่ายมากจะขึ้นและลงยาก ถ้าจะให้ว่าวส่ายน้อยลงต้องใช้ตะปูถ่วงที่หัว ถ้าว่าวเมื่อทำเสร็จแล้วลองขึ้นแล้วไม่ส่ายไปมาให้ใช้ตะปูถ่วงที่ปลายด้ายล่างของไม้อก จะให้ส่ายมากหรือไม่ให้ส่ายอย่างไรต้องลองปรับเปลี่ยนดูจนเป็นที่พอใจ

             ข้อควรสังเกต  สัดส่วนของว่าวจุฬา ไม้อกหัวท้ายความโตไม่ต่างกันมากนักและยาวเท่ากับไม้ปีก ไม้ขากบจะสั้นกว่าเล็กน้อย(ประมาณ 10 ซ.ม.) ไม้อกจะแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ส่วนบนและส่วนล่างเท่าๆกัน ส่วนกลาง(ช่วงปีก) กว้างกว่าเล็กน้อย การผูกสายแร่งหัวไม่กว้างเกินไปจะบังดุ๊ยดุ่ย  จุดผูกขากบติดไม้อกประมาณ 1 ใน 3 ส่วนของความกว้างระหว่างปีก  สัดส่วนว่าวจุฬาแต่ละท้องถิ่น แต่ละคนจะไม่เหมือนกัน ทำแล้วขึ้นลอยในอากาศได้ถือว่าใช้ได้ จะปรับปรุงรูปทรงให้สวยงามอย่างไรต้องมีความชำนาญอันเกิดจากประสบการณ์ของผู้ลงมือทำและเล่นเอง


ว่าวปักเป้า (ปั๊กเป้า) Pugpuav

ว่าวปักเป้ามีลักษณะคล้ายสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ในการเล่นแข่งพนันจะเป็นคู่ต่อสู้ของว่าวจุฬา มีความคล่องตัว เคลื่อนไหวได้รวดเร็ว เป็นว่าวที่ทำง่าย เด็กนิยมเล่นกันมากทุกท้องที่ของประเทศไทย เป็นแม่แบบของว่าวชนิดอื่นๆ เช่นว่าวอีลุ้ม ว่าวอีแพรด ว่าวงู ว่าวเปาบุ้นจิ้นเป็นต้น โครงว่าวปักเป้าประกอบด้วยไม้ไผ่ 2 อันคือ    

๑. ไม้อก 1 อัน ควรเลือกไม้ที่มีลักษณะตรง เหลาให้ด้านหัวเล็กกว่าด้านล่าง ถ้าเหลาให้ด้านล่างใหญ่ว่าวจะสมดุล ไม่ต้องมีหางถ่วง ความยาวจะสั้นกว่าไม้ปีก สัดส่วนประมาณ 5 ต่อ 6 ส่วน (สูตรทั่วไปคือปีกหกอกห้า) หัวท้ายควั้นเป็นรอยสำหรับผูกสายแร่งหัว และสายแร่งกระเบน

๒.ไม้ปีก 1 อัน เหลาให้ปลายเรียวทั้งสองข้าง ปลายทั้งสองข้างควั้นสำหรับมัดสายแร่งกระเบน ตรงกลางให้โตพอประมาณ ใช้คมมีดชั่งน้ำหนักตรงจุดแบ่งครึ่งให้น้ำหนักคอนเท่ากันพอดี ความอ่อนแข็งให้เท่าๆ กันทั้งสองข้าง เมื่อขึ้นไปแล้วจะไม่เอียงข้างใดข้างหนึ่ง ไม้ปีกถ้าเหลาให้ปลายอ่อนจะลู่ลมขึ้นง่าย ถ้าปีกแข็งจะส่ายมาก

การผูกโครงว่าว    ให้แบ่งไม้อกออกเป็นห้าส่วน นำไม้ปีกมาผูกติดกับไม้อกให้ต่ำจากปลายหัวไม้อกลงมาประมาณ 1 ใน 5 ส่วน  ไม้ปีกให้หันผิวไม้ไว้ด้านบนหรือจะหันผิวไม้ไปทางด้านหน้าก็ได้ ใช้ด้ายดิบผูกติดกับไม้อก (หันผิวไม้อกไปด้านหน้า) ต่อไปให้ใช้ด้ายไนล่อนผูกเงื่อนตะกรุดเบ็ดที่หัวไม้อก แล้วโยงลงมาผูกที่ไม้ปีกวัดระยะให้ห่างจากไม้อกเท่าๆ กันทั้งสองข้าง ถ้ากว้างหัวจะใหญ่ ถ้าแคบหัวจะเล็ก กำหนดเอาตามความพอใจ ดึงด้ายรั้งไม้ปีกให้ตึงโค้งขึ้นเล็กน้อยกะระยะให้เท่ากันทั้งสองข้าง (เรียกว่าสายแล่งหัว)  ต่อจากนั้นให้ใช้ด้ายไนล่อนผูกเงื่อนตะกรุดเบ็ดที่โคนไม้อก โยงขึ้นมาผูกที่ปลายไม้ปีกทั้งสองด้านเท่าๆ กัน จะดึงมากหรือน้อยดูให้พอเหมาะ (เรียกว่าสายแล่งกระเบน)

การตรวจสอบโครงว่าว ก่อนจะปะกระดาษหรือวัสดุอื่นใด ให้ตรวจสอบโครงว่าวก่อน โดยใช้ด้ายผูกเป็นสายซุงชั่วคราว ลองห้อยโครงว่าวดูว่าเอียงไปทางด้านใด ถ้าเอียงไปทางด้านใดให้วัดระยะความกว้างของปีกดูระยะอาจจะแตกต่างกัน ให้ขยับด้ายไนล่อนปลายปีกเข้าหรือออกให้เท่ากันทั้งสองข้าง ถ้ายังเอียงต้องขูดไม้ปีกด้านที่เอียงด้วยมีดหรือเศษแก้ว และจะต้องดูว่าไม้อกไม่เอนไปทางซ้ายหรือขวา แต่แอ่นไปทางด้านหลังได้ และควรจะตรวจสอบการรับแรงลมของปีกโดยใช้วัสดุที่มีน้ำหนักทับที่ไม้อกด้านหลังว่าว ใช้เชือกผูกที่ปลายปีกทั้งสองข้างแบ่งระยะให้เท่ากันแล้วดึงให้ปลายปีกลอยจากพื้นประมาณหนึ่งคืบ โดยให้ไม้อกยังติดอยู่กับพื้น แล้วใช้ไม้บรรทัดหรือตลับเมตรวัดจากพื้นถึงปลายปีก ถ้าข้างใดระยะน้อยกว่าแสดงว่าปีกข้างนั้นแข็ง ต้องขูดให้ได้ระยะเท่าๆ กัน ต่อจากนั้นทำการปะ จะใช้กระดาษ พลาสติก หรือผ้าปะ ตามความต้องการ  การปะให้โครงอยู่ด้านหลัง กาวควรใช้กาวน้ำ แป้งเปียกสำหรับกระดาษ กาวลาเท็กซ์สำหรับพลาสติก กาวยางสำหรับผ้า  การผูกสายซุงให้ผูกที่จุดตัดระหว่างไม้อกกับไม้ปีก และจุดล่างผูกที่ไม้อกวัดจากล่างขึ้นมาประมาณ 1 ใน 3 ส่วนของความยาวไม้อก จุดที่ผูกควรหยักให้เป็นรอยเล็กน้อยเพื่อป้องกันการเคลื่อนที่ของสายซุง การขอดสายซุงควรให้เป็นมุมเงยประมาณ 15 องศา ความยาวสายซุงพอประมาณ ผูกพู่ห้อยที่ปลายปีกทั้งสองข้าง หางควรใช้ผ้ากว้างประมาณ 1 นิ้วยาวพอประมาณ ต้องลองขึ้นดู ถ้าส่ายมากให้เพิ่มหาง ถ้าหยุดวิ่งแล้วถอยลงให้ลดหางสั้นลง ลองปรับแต่งดูให้พอเมาะ (ขนาดที่ให้ไปทดลองทำดู ความยาวไม้อก 1

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง
#Trending now
admission 58admissionAd58AdGang58อาเซียนaecเกมเกมส์คิดเลขเกมคณิตศาสตร์วาตภัยภัยธรรมชาติพายุฟิลเลอร์กลูต้ากลูต้าไธโอนกลูต้าผิวขาวผลเสียกลูต้าผลเสียฟิลเลอร์ข่าวข่าวเด่นเรียนต่อทุนทุนเรียนต่อทุนการศึกษาclearing houseเคลียร์ริ่งเฮ้าส์ค้นหาตัวเองปฎิทินสอบสพฐศธเปิดเทอมunseen Thailand travel amazingประกาศผลONETGAT PATติวติวGATเชื่อมโยงภาษาญี่ปุ่นความถนัดภาษาจีนรายงานเกษตรห้องเรียนกลับทางเกมส์การเรียนรู้โรงเรียนพ่อแม่ข่าวการศึกษาเรียนต่อต่างประเทศข้อสอบคลังข้อสอบข่าวadmissionสอบตรงสอบตรง58แอดมิชชั่นข่าวกิจกรรมสาระน่ารู้รับตรงรับตรง58โควตาวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์สังคมภาษาไทยแนะแนวกลอนสามเณร ถ่ายทอดธรรมะว วชิระเมธีดูย้อนหลังไฮไลท์liveธรรมบรรพชาวันพระวันโกนฝนฤดูฝนสุขภาพหน้าฝนเข้าพรรษาตักบาตรฮา ๆ น่ารัก ท่องเที่ยวคลิปเด็ดคลิปรวมคลิปเด็ดeco tripเที่ยวต่างประเทศติวเข้มสอบเข้าสัมภาษณ์สอบเข้า ม.1สอบเข้า เตรียมสอบเข้าสาธิตสอบเข้ามหิดลสอบเข้าสวนกุหลาบทดลองวิทย์โทษข่มขืนประหารชีวิตสืบ นาคะเสถียรปิยะมหาราชเก่งอังกฤษฮอร์โมนcar free dayจักรยานcu tepรับน้องชิงรางวัลrising sunทัวร์ถูกสอบเข้า ม.1อีโบล่าตึกถล่มpage9เพจ 9kaoplookpanyaสามเณรปลูกปัญญาธรรมtruelittlemonk 
กลับด้านบน