วัฒนธรรม ประเพณี และภูมิปัญญาในชุมชน

วัฒนธรรม  ประเพณี  และภูมิปัญญาในชุมชน
     ในแต่ละชุมชนจะมีวัฒนธรรม  ประเพณี  ที่สืบทอดต่อกันมาจากบรรพบุรุษที่แสดงออกถึงวิถีชีวิตของแต่ละชุมชน  วัฒนธรรม  ประเพณี  มีหลายลักษณะ  ซึ่งสามารถจำแนกได้  ดังนี้

     1.  วัฒนธรรมที่เกิดจากสภาพแวดล้อมในการดำรงชีวิต  ซึ่งเป็นวัฒนธรรมที่เกิดจากการปรับตัวให้เข้ากับสภาดแวดล้อมของคนในชุมชน  ทำให้เกิดเป็นวัฒนธรรมในด้านต่าง ๆ เช่น
          -  การสร้างที่อยู่อาศัย  เช่น  ลักษณะ  รูปแบบของบ้านที่แตกต่างกันในแต่ละภาค  และบ้านเรือนแพที่เป็นที่อยู่อาศัยของคนที่อยู่ตามริมฝั่งแม่น้ำ
          -  การทอผ้า  ในสมัยก่อนคนในแต่ละชุมชนจะทอผ้าใช้เอง  โดยนำวัสดุท้องถิ่นมาใช้ในการทอ  ผ้าทอของแต่ละชุมชนจะมีกรรมวิธีการย้อมการทอ  และลวดลายแตกต่างกัน  ซึ่งแสดงเอกลักษณ์ของแต่ละชุมชน  วิธีการทอผ้าของคนในแต่ละชุมชนเป็นภูมิปัญญาที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้  การสังเก  และการลงมือปฏิบัติจริงจนเกิดความชำนาญ  และถ่ายทอดต่อมายังลูกหลาน
          -  สมุนไพรไทย  คนไทยในชุมชนท้องถิ่นต่าง ๆ รู้จักนำสมุนไพรมาใช้ทำเป็นอาหารและยารักษาโรคมานานแล้ว  เช่น  ใบบัวบก  แก้อาการช้ำใน,  มะระขี้นก  แก้หวัด  แก้ไอ,  ทับทิม  ขับพยาธิ  รักษาบิด,  มะนาว  แก้อาการคันคอ ขับเสมหะ,  ขิง ลดอาการจุกเสียดท้อง  ไล่ลม,  กระเทียม แก้กลากเกลื้อน
          การใช้สมุนไพรมาประกอบอาหารและทำยารักษาโรค  ถือเป้นภูมิปัญญาที่ได้มีการนำมาใช้ในชีวิตประจำวันและสืบทอดมาถึงปัจจุบัน
          อาหารไทยในแต่ละชุมชน  ส่วนใหญ่มีส่วนประกอบของสมุนไพร  จึงทำให้ได้รับความสนใจจากชาวต่างชาติ  เพราะถือว่าเป็นอาหารที่ส่งเสริมด้านสุขภาพ

     2.  วัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับอาชีพ  ส่วนใหญ่เป็นวัฒนธรรมประเพณีที่เกี่ยวกับการเพาะปลูก  เพราะเป็นอาชีพดั้งเดิมของคนในท้องถิ่นชุมชน  โดยเฉพาะการทำนา  ซึ่งถือเป็นอาชีพหลักของคนไทยมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน  ทำให้เกิดประเพณีต่าง ๆ ขึ้นมากมาย  เช่น
          ประเพณีทำขวัญข้าว  ซึ่งเป็นประเพณีที่สำคัญต่อชาวนา  เพราะเป็นการบูชาพระแม่โพสพ  ขอให้ข้าวในนามีความอุดมสมบูรณ์ได้ผลผลิตดี
          ประเพณีการละเล่นเกี่ยวกับอาชีพทำนา  หลังจากทำนาจะมีการ้องเพลงและการละเล่นเพื่อเป็นการผ่อนคลายจากการทำงานหนัก  จึงเกิดการละเล่นต่าง ๆ เช่น  การเต้นกำรำเคียว  เพลงเกี่ยวข้าว

     3.  วัฒนธรรมเกี่ยวกับศาสนา
          ในแต่ละศาสนาจะมีวัฒนธรรมประเพณีที่แตกต่างกันทำให้คนในแต่ละชุมชนที่นับถือศาสนาต่างกันมีการดำเนินชีวิตและวัฒนธรรมแตกต่างกัน
          ชุมชนที่นับถือพระพุทธศาสนา  จะมีการทำบุญตักบาตรในตอนเช้า  หรือการไปทำบุญที่วัดในวันสำคัญทางศาสนา  นอกจากนี้ยังมีประเพณีเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา  เช่น  ประเพณีวันวิสาขบูชา  ประเพณีตักบาตรเทโว  ประเพณีแห่เทียนพรรษา
          ส่วนชุมชนที่นับถือศาสนาคริสต์  ชาวชุมชนจะไปโบสถ์ในวันอาทิตย์และมีวัฒนธรรมประเพณีที่ต่างจากศาสนาอื่น  เช่น  มีพิธีล้างบาป  พิธีรับศีล  เป็นต้น
          ในชุมชนที่ผู้อยู่อาศัยนับถือศาสนาอิสลาม  ชาวชุมชนจะไปประกอบพิธีที่มัสยิดในวันศุกร์  นอกจากนี้ชาวมุสลิมยังมีวัฒนธรรมเกี่ยวกับการกินอาหารตามหลักศาสนาที่แตกต่างจากศาสนาอื่น ๆ
          ดังนั้นจะเห็นได้ว่า  การอยู่ร่วมกันในชุมชนจะมีวัฒนธรรม  ประเพณี  เหมือนกันหรือแตกต่างกัน  ขึ้นอยู่กับว่า  คนในชุมชนนั้น ๆ นับถือศาสนาเดียวกันหรือมีความเชื่อเหมือนกัน  การดำเนินชีวิตจึงคล้ายคลึง
          วัฒนธรรมในแต่ละชุมชนทำให้คนในชุมชนมีชีวิตความเป็นอยู่ที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง  เช่น  การแต่งกาย  การดำเนินชีวิต  อาหารการกิจ  ประเพณีต่าง ๆ
          การศึกษาเกี่ยวกับเรื่องราวในชุมชนของตน  ทำให้เราได้เรียนรู้การดำเนินชีวิตของผู้คนในชุมชน  รวมทั้งวัฒนธรรมประเพณีที่สืบทอดต่อกันมาในชุมชน  ทำให้เราเกิดความรัก  ความภาคภูมิใจ  และร่วมกันรักษาสิ่งที่ดีงามในชุมชนของตนให้คงอยู่ตลอดไป

 

ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
เอกรินทร์  สี่มหาศาล  และคณะ . สังคมศึกษา  ศาสนา  และวัฒนธรรม ป.3 . พิมพ์ครั้งที่ 3 . กรุงเทพ ฯ : อักษรเจริญทัศน์ .


ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง
#Trending now
admission 58admissionAd58AdGang58อาเซียนaecเกมเกมส์คิดเลขเกมคณิตศาสตร์วาตภัยภัยธรรมชาติพายุฟิลเลอร์กลูต้ากลูต้าไธโอนกลูต้าผิวขาวผลเสียกลูต้าผลเสียฟิลเลอร์ข่าวข่าวเด่นเรียนต่อทุนทุนเรียนต่อทุนการศึกษาclearing houseเคลียร์ริ่งเฮ้าส์ค้นหาตัวเองปฎิทินสอบสพฐศธเปิดเทอมunseen Thailand travel amazingประกาศผลONETGAT PATติวติวGATเชื่อมโยงภาษาญี่ปุ่นความถนัดภาษาจีนรายงานเกษตรห้องเรียนกลับทางเกมส์การเรียนรู้โรงเรียนพ่อแม่ข่าวการศึกษาเรียนต่อต่างประเทศข้อสอบคลังข้อสอบข่าวadmissionสอบตรงสอบตรง58แอดมิชชั่นข่าวกิจกรรมสาระน่ารู้รับตรงรับตรง58โควตาวิทยาศาสตร์คณิตศาสตร์สังคมภาษาไทยแนะแนวกลอนสามเณร ถ่ายทอดธรรมะว วชิระเมธีดูย้อนหลังไฮไลท์liveธรรมบรรพชาวันพระวันโกนฝนฤดูฝนสุขภาพหน้าฝนเข้าพรรษาตักบาตรฮา ๆ น่ารัก ท่องเที่ยวคลิปเด็ดคลิปรวมคลิปเด็ดeco tripเที่ยวต่างประเทศติวเข้มสอบเข้าสัมภาษณ์สอบเข้า ม.1สอบเข้า เตรียมสอบเข้าสาธิตสอบเข้ามหิดลสอบเข้าสวนกุหลาบทดลองวิทย์โทษข่มขืนประหารชีวิตสืบ นาคะเสถียรปิยะมหาราชเก่งอังกฤษฮอร์โมนcar free dayจักรยานcu tepรับน้องชิงรางวัลrising sunทัวร์ถูกสอบเข้า ม.1อีโบล่าตึกถล่มpage9เพจ 9kaoplookpanyaสามเณรปลูกปัญญาธรรมtruelittlemonk 
กลับด้านบน