พัฒนาการทางด้านสังคมในสมัยอยุธยา

พัฒนาการทางด้านสังคม
     สภาพสังคมในสมัยอยุธยา  เป็นแบบระบบศักดินา  ซึ่งจะเป็นตัวแบ่งสิทธิ  หน้าที่และความรับผิดชอบของคนในสังคม  ผู้ที่มีศักดินาสูงก็จะมีสิทธิ หน้าที่  และความรับผิดชอบสูง  ผู้ที่มีศักดินาต่ำก็จะมีสิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชอบน้อยลดหลั่นกันตามศักดินาที่ได้รับ  พระมหากษัตริย์ทรงเป็นผู้พระราชทานศักดินาให้แก่เจ้านาย  ขุนนาง  และราษฎร

     1.  กลุ่มคนในสังคม
          กลุ่มคนในสังคมอยุธยาแบ่งได้ 2 ลักษณะ  ดังนี้
          1.1  ชนชั้นผู้ปกครอง
                    1)  พระมหากษัตริย์  เป็นประมุขสูงสุดของอาณาจักร  ทรงมีอำนาจเด็ดขาดในการดำเนินการทุกอย่าง  มีหน้าที่ดูแลราษฎรให้อยู่ร่มเย็นเป็นสุข
                    2)  เจ้านาย  เป็นชนชั้นที่มีฐานะรองจากพระมหากษัตริย์  เป็นผู้ที่สืบเชื้อสายมาจากพระมหากษัตริย์  มีตำแหน่งลดหลั่นกันตามพระยศ  มีหน้าที่ช่วยพระมหากษัตริย์ปกครองบ้านเมือง
                    3)  ขุนนาง  เป็นบุคคลที่ถวายตัวเข้ารับราชการ  มีหน้าที่ช่วยพระมหากษัตริย์ดูแลปกครองบ้านเมือง  ควบคุมดูแลราษฎร  ตามตำแหน่งหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
          1.2  ชนชั้นผู้ถูกปกครอง
                    1)  ไพร่  หมายถึง  ราษฎรทั่วไป  เป็นกลุ่มคนที่มีจำนวนมากที่สุดในสังคม  ไพร่ที่เป็นชายต้องขึ้นสังกัดมูลนายตามกรมกองแห่งใดแห่งหนึ่ง  และมีหน้าที่รับใช้บ้านเมือง  แบ่งออกเป็น 3 ประเภท  ดังนี้
                         -  ไพร่หลวง  คือ  ชายฉกรรจ์ที่สังกัดอยู่ในหน่วยงานต่าง ๆ มีหน้าที่ทำงานรับใช้บ้านเมืองปีละ 6 เดือน  ไพร่หลวงจะถูกเกณฑ์แรงงานมาทำงานต่าง ๆ เช่น  สร้างวัด  สร้างวัง  ป้อมปราการ  และถูกเกณฑ์ไปรบยามเกิดสงคราม
                         -  ไพร่สม  เป็นไพร่ที่พระมหากษัตริย์พระราชทานให้แก่มูลนายตามศักดินา  เมื่อเกิดศึกสงครามก็ถูกเกณฑ์ไปรบ
                         -  ไพร่ส่วย  เป็นไพร่หลวงที่ส่งสิ่งของมาแทนการถูกเกณฑ์แรงงาน  สิ่งของที่ไพร่ส่วยส่งมาส่วนใหญ่เป็นสิ่งของสำคัญ  เช่น  มูลค้างคาว  ดีบุก  ของป่า  เป็นต้น
                         ชนชั้นไพร่สามารถเปลี่ยนฐานะของตนเองให้เป็นขุนนางได้  ถ้ามีความสามารถเพียงพอ  และถวายตัวเข้ารับราชการ
                    2)  ทาส  เป็นคนที่ขาดสิทธิในแรงงานและชีวิต  ไม่มีอิสระในการทำสิ่งใดต้องทำงานตามที่นายเงินสั่ง  ถือเป็นชนชั้นที่ต่ำที่สุดในสังคมอยุธยา  มีหลายประเภท  เช่น  ทาสสินไถ่  ทาสในเรือนเบี้ย  ทาสเชลย  เป็นต้น

     2.  สถาบันศาสนา
          กลุ่มบุคคลในสถาบันศาสนา  ได้แก่  กลุ่มพระสงฆ์  เป็นชนชั้นที่มีฐานะทางสังคมที่ไม่เกี่ยวข้องกับการปกครองบ้านเมืองโดยตรง  อาจถือได้ว่า  พระสงฆ์มีสถานภาพใกล้เคียงกับชนชั้นมูลนาย  เพราะได้รับการยกเว้นการเกณฑ์แรงงานและการเสียภาษีให้แก่รัฐ
          สังคมของพระสงฆ์เป็นสังคมที่ไม่มีชนชั้น  ดังนั้นคนทุกคนจึงสามารถเข้ามาเป็นพระสงฆ์ได้  เพื่อทำหน้าที่สืบทอดพระพุทธศาสนา  พระสงฆ์ได้รับการยอมรับนับถือจากทุกชนชั้น
          พระสงฆ์ได้รับการยกย้องให้เป็นผู้นำและเป็นที่พึ่งทางใจของชุมชน  และมีบทบาทเชื่อมประสานระหว่างชนชั้นต่าง ๆ ในสังคมให้อยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข
          นอกจากนี้  วัดยังเป็นแหล่งการศึกษาที่สำคัญสำหรับเด็กชาย  พ่อแม่นิยมส่งบุตรหลานไปบวชเป็นเณร  หรือศึกษาเล่าเรียนที่วัด  การศึกษาที่วัดเป็นการหัดอ่าน  เขียน  คิดเลข  และศึกษาหลักธรรมต่าง ๆ ในพระพุทธศาสนา
          ในสมัยอยุธยา  สถาบันศาสนาเป็นสถาบันที่มีอิทธิพลต่อทุกชนชั้น  พระมหากษัตริย์ทรงเลื่อมใสและศรัทธาในพระพุทธศาสนาทรงเป็นพุทธมามกะ  ทรงสนพระทัยในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา  สมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถโปรดเกล้า ฯ ให้สร้างวัดพระศรีสรรเพชญ์ในเขตพระราชวัง  เพื่อใช้ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา  เป็นต้น  อยุธยาจึงมีวัดที่เป็นพระอารามหลวงมากมาย  เช่น  วัดมหาธาตุ  วัดหน้าพระเมรุ  วัดไชยวัฒนาราม

 

ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
เอกรินทร์  สี่มหาศาล  และคณะ . ประวัติศาสตร์ ป.5 . พิมพ์ครั้งที่ 3 . กรุงเทพ ฯ : อักษรเจริญทัศน์

 

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง
#Trending now
AdGang59 ,Adgang60 ,ข่าวครู ,สื่อการสอน ,แผนการสอน ,เทคนิคการสอน ,สอบครู ,ข่าวครู ,admissions 59 ,admissions 60 ,ad59 ,ad60 ,admissions ,สอบตรง 59 ,รับตรง 59 ,สอบตรง 60 ,รับตรง 60 ,ข้อสอบรับตรง ,อาเซียน ,AEC ,ข่าวกิจกรรม ,ข่าวทุน ,ข่าวเด่น ,เรียนต่อ ,ทุน ,ทุนเรียนต่อ ,ทุนการศึกษา ,clearing house ,เคลียร์ริ่งเฮ้าส์ ,ค้นหาตัวเอง ,ปฎิทินสอบ ,ONET ,GAT ,PAT ,ติว ,ติว GAT ,ติว PAT ,GAT เชื่อมโยง ,โครงงานวิทยาศาสตร์ ,โครงงาน ,เรียนต่อต่างประเทศ ,ข้อสอบ ,คลังข้อสอบ ,ข่าว admissions ,แอดมิชชั่น ,สาระน่ารู้ ,โควตา ,แนะแนว ,สามเณร ,ธรรมะ ,ว.วชิรเมธี ,ธรรม ,ท่องเที่ยว ,คลิปเด็ด ,รวมคลิปเด็ด ,คลิปเด็ดแปลไทย ,ติวเข้ม ,สอบเข้า ,สอบสัมภาษณ์ ,สอบเข้า ม.1 ,สอบเข้า ม.4 ,สอบเข้าเตรียมอุดมฯ ,สอบเข้าสาธิต ,สอบเข้ามหิดล ,ทดลองวิทย์ ,ฮอร์โมน ,Hormone ,จักรยาน ,CU TEP ,TU GET ,สามเณรปลูกปัญญาธรรม ,truelittlemonk ,ของเล่นวิทยาศาสตร์ ,เพลงชาติไทย ,วิศวะ จุฬา ,บัญชี จุฬา ,สอบทุน ,Smart Exams ,TOEIC ,TOEFL ,สูตรลัดคณิตศาสตร์ ,วิสาขบูชา ,หน้าหนาว ,เชียงใหม่ ,เชียงราย ,เงินเดือนครู ,ครูผู้ช่วย ,สมัครสอบครู ,ข้อสอบ o-net ป.6 
กลับด้านบน