ระบบกระดูกและข้อต่อ
โครงสร้างของร่างกายประกอบด้วยกระดูกที่แข็งมาต่อกันด้วยข้อต่อมีประโยชน์ในการช่วยพยุงให้ร่างกายคงรูปและเคลื่อนไหวได้ แล้วยังช่วยป้องกันอวัยวะในด้วย
๓ โครงกระดูก
โครงกระดูกเป็นโครงสร้างส่วนที่แข็งแรงมากอยู่ภายในลำตัวของเราในทารกแรกเกิดมีกระดูกประมาณ ๓๐๐ ชิ้น เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่กระดูกจะเชื่อมต่อกันจนเหลือ ๒๐๖ ชิ้น ซึ่งมีความแข็งแรงแต่มีน้ำหนักเบา กระดูกมีส่วนประกอบของน้ำ แคลเซียมคาร์บอเนต และแคลเซียมฟอตเฟส ซึ่งแบ่งออกเป็น ๒ ส่วน ดังนี้
๑)   โครงกระดูกส่วนที่เป็นแกนหรือส่วนของลำตัว มีอยู่ ๘๐ ชิ้น ได้แก่ กะโหลกศีรษะ กระดูกสันหลัง กระดูกอก และกระดูกซี่โครง
๒)   โครงกระดูกส่วนที่เป็นรยางค์หรือส่วนที่ยื่นออกไปจากลำตัว มีอยู่ ๑๒๖ ชิ้น ได้แก่ กระดูกไหล่ แขน มือ กระดูกเชิงกราน ขา ข้อเท้า และเท้า
๒ ข้อต่อ
ข้อต่อเป็นจุดที่กระดูก ๒ ชิ้น มาเชื่อมต่อกันในร่างกาย มีประโยชน์ในการช่วยทำให้ร่างกายเคลื่อนไหวได้ ข้อต่อแบ่งออกเป็น ๓ ชนิด ดังนี้
๑)   ชนิดเคลื่อนไหวไม่ได้ เช่น ข้อต่อในเป้าฟัน และรอยต่อกระดูก กะโหลก ศีรษะ เป็นต้น
๒)   ชนิดเคลื่อนไหวได้บ้าง ข้อต่อชนิดนี้จะเชื่อมติดกันด้วยเอ็นยึดกระดูกซึ่งมีความเหนียวและมีลักษณะเป็นเกลียว ข้อต่อชนิดนี้จะเคลื่อนไหวได้เล็กน้อย เช่น ข้อต่อในกระดูกสันหลัง
๓)   ชนิดเคลื่อนไหวได้มาก  เป็นข้อต่อที่ประกอบด้วยกระดูก ๒ ชิ้นขึ้นไป บริเวณตัวตอนปลายของกระดูกแต่ละท่อนจะมีกระดูกอ่อนที่มีลักษณะเหนียวเคลือบอยู่ ทำให้มีการยืดหยุ่นในการเคลื่อนไหว ข้อต่อชนิดนี้พบบริเวณข้อต่อไหล่ข้อต่อบริเวณโคนขากับกระดูกเชิงกราน
หน้าที่สำคัญของกระดูกและข้อต่อ
๑)   เป็นแกนยึดให้ร่างกายสามารถยืนขึ้นหรือเคลื่อนไหวได้
๒)   ป้องกันอวัยวะสำคัญบางอย่างที่บอบบางและถูกกระทบกระเทือนหรือถูกทำลายได้ง่าย เช่น สมอง ปอด หัวใจ เป็นต้น
๓)   เป็นแหล่งเก็บสะสมธาตุแคลเซียมและผลิตเม็ดโลหิตจากโพรงภายในกระดูก
๔)   เป็นที่ยึดเกาะของกล้ามเนื้อ พังผืด และเอ็น เพื่อช่วยให้เกิดการเคลื่อนไหวได้
วิธีดูแลรักษาระบบโครงกระดูก
๑)   ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
๒)   กินอาหารที่ช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงของกระดูก เช่น อาหารที่มีแคลเซียมสูง นม ปลาตัวเล็ก ๆ ผักใบเขียว
๓)   ไม่เล่นรุนแรง เพื่อป้องกันไม่ให้กระดูกได้รับความกระทบกระเทือน



ขอขอบคุณเนื้อหาจาก บริษัทอักษรเจริญทัศน์
จากหนังสือ แม่บทมาตรฐาน สุขศึกษาและพลศึกษา ป.๔ พิมพ์ครั้งที่ ๓
ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง