พัฒนาการทางด้านการปกครองในสมัยอยุธยา

พัฒนาการทางด้านการปกครอง
     ในสมัยอยุธยา  สถาบันพระมหากษัตริย์เป็นสถาบันหลักในการปกครองบ้านเมือง  พระมหากษัตริย์เปรียบเสมือนสมมุติเทพ  ตามความเชื่อที่ได้รับมาจากเขมร  ซึ่งมีลักษณะดังนี้
          1.  พระมหากษัตริย์ทรงมีฐานะเป็นเจ้าชีวิต  มีสถานะความเป็นอยู่เหนือกว่าผู้คนทั้งปวง
          2.  พระมหากษัตริย์และพระราชวงศ์ประทับอยู่ในพระราชวัง  ซึ่งถือเป็นเขตศักดิ์สิทธิ์
          3.  การเข้าเฝ้าพระมหากษัตริย์ต้องหมอบคลาน  เพื่อแสดงความอ่อนน้อมและการพูดกับพระมหากษัตริย์ต้องใช้ราชาศัพท์
     ถึงแม้ว่าพระมหากษัตริย์ในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์จะมีพระราชอำนาจมาก  แต่ยังคงมีความเป็นธรรมราชาตามอิทธิพลที่ได้รับการนับถือพระพุทธศาสนา  ทำให้พระมหากษัตริย์ในสมัยอยุธยาทรงยึดหลักธรรมมาใช้ในการปกครองบ้านเมือง  เช่น  หลักทศพิธราชธรรม  จักรวรรดิวัตร  ซึ่งทำให้ปกครองบ้านเมืองและอาณาประชาราษฎร์ให้อยู่ร่มเย็นเป็นสุข

น่ารู้ -  น่าคิด
     ทศพิธราชธรรม  คือ  จริยาวัตรที่พระเจ้าแผ่นดินควรประพฤติเป็นหลักธรรมประจำพระองค์  หรือพุทธธรรมของผู้ปกครองบ้านเมืองมี 10 ประการ  ได้แก่
          1.  ทาน               2.  ศีล               3.  บริจาค               4.  อาชวะ
          5.  มัทวะ              6.  ตบะ             7.  อักโกธะ              8.  อวิหิงสา

          9.  ขันติ               10. อวิโรธนะ

 

ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
เอกรินทร์  สี่มหาศาล  และคณะ . ประวัติศาสตร์ ป.5 . พิมพ์ครั้งที่ 3 . กรุงเทพ ฯ : อักษรเจริญทัศน์

    

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง