กาพย์ยานี ๑๑ เป็นคำประพันธ์ประเภทกาพย์ชนิดหนึ่ง ใน ๑ บท มี ๒ บาท ๑ บาท มี ๒ วรรค วรรคหน้า มี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ รวมเป็น ๑๑ คำ จึงเรียกว่า กาพย์ยานี ๑๑
ตัวอย่างกาพย์ยานี ๑๑
พฤษภกาสร อีกกุญชรอันปลดปลง
โททนต์เสน่งคง สำคัญหมายในกายมี
นรชาติวางวาย มลายสิ้นทั้งอินทรีย์
สถิตทั่วแต่ชั่วดี ประดับไว้ในโลกา
ลักษณะบังคับของกาพย์ยานี ๑๑
กาพย์ยานี ๑๑ หนึ่งบท มี ๒ บาท ๑ บาท มี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ รวมเป็น ๑๑ คำ กาพย์ยานี ๑ บท จะมี ๒๒ คำ ซึ่งในการเเต่งนั้นต้องแต่งอย่างน้อย ๑ บท หรือ ๔ วรรคเสมอ
สัมผัสบังคับของกาพย์ยานี ๑๑
พยางค์สุดท้ายของ วรรคที่ ๑ สัมผัสกับ พยางค์ที่ ๓ ของวรรคที่ ๒
พยางค์สุดท้ายของ วรรคที่ ๒ สัมผัสกับ พยางค์สุดท้าย ของ วรรคที่ ๓
พยางค์สุดท้ายของ วรรคที่ ๓ อาจสัมผัสกับ พยางค์ที่ ๑, ๒ หรือ ๓ ของวรรคที่ ๔
พยางค์สุดท้ายของ วรรคที่ ๔ สัมผัสกับ พยางค์สุดท้าย ของ วรรคที่ ๒ ของบทต่อไป
การอ่าน สัมผัสบังคับ และการอ่านกาพย์ยานี ๑๑
เรื่อยเรื่อย/มารอนรอน ทิพากร/จะตกต่ำ
สนธยา/จะใกล้ค่ำ คำนึงหน้า/เจ้าตราตรู
เรื่อยเรื่อย/มาเรียงเรียง นกบินเฉียง/ไปทั้งหมู่
ตัวเดียว/มาพลัดคู่ เหมือนพี่อยู่/ผู้เดียวดาย
กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์ เจ้าฟ้าธรรมธิเบศ (เจ้าฟ้ากุ้ง)
ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
เอกรินทร์ สี่มหาศาล และคณะ. ภาษาไทย ป.4. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.




















