การใช้ภาษาเพื่อการสื่อสาร หมายถึง การพูด หรือเขียนข้อความให้มีใจความที่สมบูรณ์ มีความหมายชัดเจนรู้ว่า ใคร ทำอะไร ที่ไหน เพื่อจะได้สื่อสารกับผู้อื่นให้เข้าใจตรงกัน เช่น

ใคร = พ่อล้างจาน
         เเม่ล้างจาน
         ฉันล้างจาน
ทำอะไร = พ่อเขียนหนังสือ
              พ่อว่ายน้ำ
             พ่อซื้อเสื้อ
ที่ไหน = น้องวิ่งในสนาม
            แม่ทำกับข้าวในครัว
            ฉันไปตลาด

การใช้ภาษาในการสื่อสาร เราควรเลือกใช้ภาษาที่เหมาะสมกับกาลเทศะ และบุคคลด้วย

การใช้ภาษาที่เหมาะสมกับกาลเทศะและบุคคล หมายถึง การใช้ถ้อยคำภาษาที่เหมาะสมกับสถานการณ์และฐานะของบุคคลแต่ละระดับชั้น หรือตามระดับความสัมพันธ์ และความเคารพนับถือของผู้ใช้ภาษา ซึ่งข้อความที่มีความหมายอย่างเดียวกัน อาจใช้กับบุคคลต่างๆ ไม่เหมือนกัน เช่น ใช้คำราชาศัพท์กับพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ และพระสงฆ์ หรือใช้คำสุภาพกับบุคคลทั่วไป เป็นต้น

ตัวอย่าง การใช้ภาษากล่าวคำขอบคุณกับบุคคลต่างๆ
พระมหากษัตริย์ และพระบรมวงศานุวงศ์ =เป็นพระมหากรุณาธิคุณอย่างสูงพะย่ะค่ะ
พระสงฆ์ = กราบขอบพระคุณครับ/ค่ะ
คุณพ่อ-คุณเเม่ คุณครู และญาติผู้ใหญ่ = ขอบพระคุณครับ/ค่ะ
พี่ หรือบุคคลทั่วไปที่อาวุโสกว่า = ขอบคุณครับ/ค่ะ
เพื่อน หรือน้อง = ขอบใจ

ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
เอกรินทร์ สี่มหาศาล และคณะ. ภาษาไทย ป.3. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.