ในห้องเรียน
อยากรู้ถามทรูปลูกปัญญา
ติดต่อทรูปลูกปัญญา

พระอภัยมณี ตอนพบศรีสุวรรณและสินสมุทร ตอนที่ 1

บทนำ
นิทานคำกลอนเรื่องพระอภัยมณีที่นำมาให้เรียนนี้เป็นตอนที่ 19 กล่าวถึงเรื่องราวตอนที่พระอภัยมณีพบศรีสุวรรณผู้เป็นเรื่องกับสินสมุทรผู้เป็นบุตร บทกลอนเรื่องพระอภัยมณีนี้ มีผู้นิยมอ่านกันมาก เพราะเนื้อเรื่องสนุกสนานแปลกไปจากเรื่องอื่น ๆ ที่นิยมแต่งกันสมัยนั้น สมัยที่สุนทรภู่แต่งหนังสือ คนนิยมเรื่องที่มีการรบและใช้ตัวละครเป็นกษัตริย์ นักเรียนน่าจะอ่านพระอภัยมณีตอนอื่น ๆ ด้วย จะได้พบว่าสนุทรภู่มีความคิดล้ำยุค ซึ่งภายหลังนักวิทยาศาสตร์ได้ค้นคว้าประดิษฐ์เป็นของจริงขึ้นมาได้อย่างไรบ้าง และจะได้เห็นจินตนาการของกวีเอกของไทยท่านนี้

นิทานคำกลอนเรื่องนี้ ตัวเอกของเรื่องแทนที่จะเป็นนักรบอย่างที่นิยมกันโดยมากในเรื่องที่แต่งสมั้ยนั้น กลับเป็นศิลปินนักดนตรี เนื้อเรื่องตื่นเต้น ชวนให้อ่านต่อ ตัวละครไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ นางเงือก หรือผีเสื้อสมุทร ล้วนมีชีวิตจิตใจทำนองเดียวกับคนที่เราพบเห็น นอกจากนี้ยังมีสุภาษิตอันเป็นคติสอนใจติดปากคนทั่วไป เช่น

    “มนุษย์นี้ที่รักอยู่สองสถาน    บิดามารดารักมักเป็นผล
    ที่พึ่งหนึ่งพึ่งได้แต่กายตน    เกิดเป็นคนคิดเห็นจึงเจรจา”

    “แล้วสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์    มันแสนสุดลึกล้ำเหลือกำหนด
    ถึงเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด    ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคน”

    “รู้สิ่งไรไม่สู้รู้วิชา        รู้รักษาตัวรอดเป็นยอดดี”

นักเรียนจะสังเกตว่าลักษณะกลอนของสุนทรภู่ที่เด่นเป็นพิเศษก็คือ สัมผัสในทั้งสัมผัสสระและสัมผัสอักษรทำให้อ่านได้รื่นหู ตัวอย่าง

    พระร่ำพลางต่างองค์ทรงกันแสง    โอ้เสียแรงเกิดมานิจจาเอ๋ย
    ไม่เคยยากกรากกรำต้องจำเลย    เมื่อไรเลยจะพร้อมวงศ์พงศ์ประยูร

ที่ขีดเส้นใต้ให้เห็นสัมผัสสระ ลักษณะสัมผัสในเช่นนี้ปรากฎอยู่ทั่วไปในกลอนของสุนทรภู่ แม้เรื่องจะยาวสักปานใดก็ไม่ขาดซึ่งหาได้ยากในกลอนของผู้อื่น สุนทรภู่จึงได้รับการยกย่องว่ามีความสามารถเป็นเอกในการเขียนกลอนแปดหรือกลอนสด

เนื้อหา
ประวัติสุนทรภู่
เกิด 26 มิถุนายน 2329 ในรัชสมัยรัชกาลที่ 1
การศึกษา     ในพระราชวังหลังและที่วัดชีปะขาว (วัดศรีสุดาราม)
ครอบครัว    แต่งงานกับหญิงสาวชาววัง ชื่อนางจันทร์ มีลูกด้วยกันชื่อพัด ต่อมาเลิกกัน มีภรรยาใหม่ชื่อนิ่ม มีลูกชื่อดาบ
หน้าที่การงานเข้ารับราชการในกรมพระอาลักษณ์ ในสมัยรัชกาลที่ 2 เป็นที่โปรดปรานจนได้รับแต่งตั้งเป็นว่าที่ขุนสุนทรโวหาร ถูกถอนยศในรัชกาลที่ 3 เพราะถูกกล่าวหาว่าด้วยเรื่องเสพสุราและอื่น ๆ จึงออกบวช เมื่อลาสิขาบทแล้วถวายตัวอยู่กับเจ้าฟ้ากรมขุนอิศเรศรังสรรค์ ได้รับการอุปการะจากกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระสุนทรโวหาร ในรัชกาลที่ 4
ผลงานด้านวรรณกรรม  นิราศ 9 เรื่อง , นิทาน 5 เรื่อง , สุภาษิต 3 เรื่อง , บทละคร 1 เรื่อง , บทเสภา 2 เรื่อง , บทเห่กล่อม 4 เรื่อง , ถึงแก่กรรม พ.ศ. 2398 รวมอายุได้ 70 ปี

ลักษณะคำประพันธ์ประเภทกลอนสุภาพ


ลักษณะคำประพันธ์   
กลอนสุภาพ (กลอนแปด) บทหนึ่งมี 2 คำกลอน หรือ 2 บาท
บาทที่ 1 เรียกว่า บาทเอก มี 2 วรรค คือ วรรคสดับ และวรรครับ
บาทที่ 2 เรียกว่า บาทโท มี 2 วรรค คือ วรรครอง และวรรคส่ง ในวรรคหนึ่งจะมีคำตั้งแต่ 7-8 พยางค์
สัมผัส
สัมผัสนอก       
            พยางค์สุดท้ายของวรรคที่หนึ่ง (วรรคสดับ) สัมผัสกับพยางค์ที่สามหรือห้าของวรรคที่สอง (วรรครับ)
            พยางค์สุดท้ายของวรรคที่สองสัมผัสกับพยางค์สุดท้ายของวรรคที่สาม (วรรครอง)
            พยางค์สุดท้ายของวรรคที่สามสัมผัสที่สามหรือห้าของวรรคที่สี่ (วรรคส่ง)
            พยางค์สุดท้ายของวรรคที่สี่สัมผัสกับพยางค์สุดท้ายของวรรคที่สองในบทต่อไป
สัมผัสใน           
            เป็นสัมผัสที่อยู่ในวรรคมีทั้งสัมผัสสระและสัมผัสอักษร เพื่อให้ไพเราะยิ่งขึ้น


การอ่านนทำนองเสนาะ  การแบ่งวรรคตอนอ่าน 3/2/3


บทที่ 1
              สงสารสุดอุศเรศเมื่อรู้สึก             ทรวงสะทึกแทบจะแยกแตกสลาย
    พอเห็นองค์พระอภัยยิ่งให้อาย                จะใคร่ตายเสียให้พ้นก็จนใจ
    คลำพระแสงแผงองค์ที่รงเหน็บ               เขาก็เก็บเสียเมื่อพบสลบไหล
    ให้อัดอั้นดันดึงตะลึงตะไล                     พระอภัยพิศดูก็รู้ที
    จึงสุนทรอ่อนหวานชาญฉลาด                เราเหมือนญาติกันดอกน้องอย่าหมองศรี
    เมื่อแรกเริ่มเดิมก็ได้เป็นไมตรี                 เจ้ากับพี่เล่าก็รักกันหนักครัน
    มาขัดข้องหมองหมางเพราะนางหนึ่ง        จนได้ถึงรบสู้เป็นคู่ขัน
    อันวิสัยในพิภพแม้นรบกัน                      ก็หมายมั่นจะใคร่ได้ชัยชนะ
    ซึ่งครั้งนี้พี่พาเจ้ามาไว้                          หวังจะได้สนทนาวิสาสะ
    ให้น้องหายคลายเคืองเรื่องธุระ               แล้วก็จะรักกันจนวันตาย
    ทั้งกำปั่นบรรดาโยธาทัพ                      จะคืนกลับให้ไปเหมือนใจหมาย
    ทั้งสองข้างอยู่ตามความสบาย               เชิญภิปรายโปรดตรัสสัตย์สัญญาฯ

บทที่ 2         
              วิเวกหวีดกรีดเสียงสำเนียงสนั่น     คนขยันยืนขึงตะลึงหลง
    ให้หวีววาบซาบทรวงต่างง่วงงง              ลืมณรงค์รบสู้เงี่ยหูฟัง
    พระโหยหวนครวญเพลงวังเวงจิต             ให้คนคิดถึงถิ่นถวิลหวัง
    ว่าเรือนเหมือนนกมาจากรัง                    อยู่ข้างหลังก็จะแลชะแง้คอย
    ถึงยามค่ำย่ำฆ้องจะร้องไห้                    ร่ำพิไรรัญจวนหวยละห้อย
    โอ้ยามดึกดาวเคลื่อน เดือนก็คล้อย          น้ำค้างย้อยเย็นฉ่ำที่อัมพร
    หนาวอารมณ์ลืมเรื่อยเฉื่อยเฉื่อยชื่น          ระรวยรื่นรินรินกลิ่นเกสร
    แสนสงสารบ้านเรือเพื่อนที่นอน               จะอาวรณ์อ้างว่างอยู่วังเวง

นิทานคำกลอน
พระอภัยมณี และศรีสุวรรณ เป็นโอรสของท้าวสุทัศน์ พระราชาแห่งกรุงรัตนา ทั้งสององค์ได้ไปศึกษาวิชาตามเยี่ยงอย่างโอรสกษัตริย์ ณ สำนักอาจารย์ทิศาปาโมกข์ พระอภัยมณีเรียนวิชาเป่าปี่และศรีสุวรรณเรียนวิชากระบี่กระบอง เมื่อสำเร็จการศึกษาแล้วก็กลับไปบ้านเมือง แต่ท้าวสุทัศน์ไม่พอพระทัยในวิชาที่โอรสไปศึกษามา จึงทรงขับไล่ให้ออกไปเสียจากกรุงรัตนา

ระหว่างการเดินทาง พระอภัยมณีกับศรีสุวรรณพบพรมหมณ์หนุ่มสามคน แต่ละคนมีวิชาความสามารถต่าง ๆ กัน พราหมณ์ชื่อรา รู้วิชาสผูกสำเภายนตร์ แล่นไปได้ทุกแห่ง คนที่ชื่อ สนนน รู้วิชาเรียกลมเรียกฝนได้ คนที่ชื่อ วิเชียร รู้วิชารบและเก่งทางยิงธนู สามารถยิงธนูได้คราวละ 7 ดอก พระอภัยมณีและศรีสุวรรณได้สนทนากับพราหมณ์ทั้งสามถูกอัธยาศัย จึงตกลงเป็นมิตรกันพราหมณ์ สามคนนั้นสงสัยวว่าวิชาปี่พระอภัยมณีดีอย่างไร จึงขอร้องให้พระอภัยเป่าปี่ให้ฟัง พระอภัยก็เป่าปี่ทำนองเพลงรัก ทำให้ศรีสุวรรณและพราหมณ์ทั้งสามคนเคลิ้มหลับไป

เผอิญตำบลที่นั่งพักนั้น อยู่ใกล้ถิ่นที่มีนางผีเสื้อสมุทรอาศัยอยู่ ขณะนั้นนางผีเสื้อออกจากถ้ำไปหากิน พอได้ฟังเสียงปี่ ทั้งแลเห้นรูปร่างพระอภัยมณีงดงาม นางผีเสื้อเกิดความรักขึ้น จึงโดดเข้าอุ้มพาไปยังถ้ำที่อาศัย

พระอภัยมณีต้องตกไปเป็นสามีนางผีเสื้อ จนเกิดบุตรชื่อสินสมุทร ฝ่ายศรีสุวรรณกับพราหมณ์เมื่อตื่นขึ้นไม่เห็นพระอภัยมณี ก็ออกเที่ยวตามหาจนศรีสุวรรณหลงเข้าไปยังเมือรมจักร ได้แสดงความสามารถจนพระราชาผู้ครองนครโปรดปราน จัดการให้อภิเษกกับพระธิดาชื่อเกศรา ศรีสุวรรณกับชายามีธิดาชื่อ อรุณรัศมี

ฝ่ายพระอภัยมณีกับสินสมุทร พยายามหาช่องทางหนีนางผีเสื้อสำเร็จ โดยอาศัยเงือกน้ำ พ่อแม่กับลูกสาว ผลัดกันพาว่ายข้ามมหาสมุทรมาจนพบเพาะหนึ่งชื่อ เกาะแก้วพิสดาร ระหว่างทางนางผีเสื้อตามมาทันก็ฆ่าเงือกพ่อแม่กินเสีย เงือกลูกสาวจึงพาพระอภัยมณีกับสินสมุทรไปถึงเกาะได้ แล้วพระอภัยมณีกับสินสมุทรไปขออาศัยพระฤาษีอยู่ นางผีเสื้อตามมาทัน แต่ขึ้นไปบนเกาะไม่ได้ เพราะฤาษีใช้เวทมนต์บังคับให้กลัว นางก็ซุ่มเฝ้าอยู่ใกล้แถบนั้น

ระหว่างที่อยู่บนเกาะ พระอภัยมณีได้นางเงือกเป็นภรรยา  อยู่มาวันหนึ่งนางสุวรรณมาลีมาเที่ยวทะเลกับท้าวสิลราชซึ่งเป็นพระบิดา ขึ้นมานมัสการฤาษี พระอภัยมณีกับสินสมุทรจึงขออาศัยเรือไปด้วย เพื่อไปติดตามหาศรีสุวรรณ เมื่ออกเดินทางนางผีเสื้อแสดงฤทธืแกล้งให้เรือแตก

พระบิดาของนางสุวรรณมาลีจมน้ำหายไป ผู้คนในเรือต่างพลัดกันบ้างตายกันบ้าง สินสมุทรรักนางสุวรรณมาลีจึงฝากตัวเป็นลูกและเรียกนางสุวรรณมาลีว่าแม่ พอเรือแตกก็อุ้มนางสุวรรณมาลีว่ายน้ำพลัดไปขึ้นได้ที่เกาะหนึ่ง พระอภัยมณีกับไพร่พลหนีนางผีเสื้อผลัดไปขึ้นเกาะอีกแห่งหนึ่ง ต้องเป่าปี่ใช้เพลงบังคับจนนางผีเสื้อขาดใจตาย แล้วก็พักอยู่ที่เกาะนั้น พอดีกับเรืออุศเรนโอรสเจ้านครลังกาผู้เป็นคู่หมั้นของนางสุวรรณมาลีผ่านมา พระอภัยมณีจึงขออาศัยไปในเรือของอุศเรน

ฝ่ายสินสมุทรกับนางสุวรรณมาลีนั้น มีพวกโจรสลัดแล่นเรือมาพบเข้า จึงรับช่วยเหลือให้อาศัยเรือไป เจ้าโจรหัวหน้าใคร่จะได้นางสุวรรณมาลีเป็นภรรยา สินสมุทรโกรธจนวิวาทกับหัวหน้าโจร และฆ่าโจรเจ้าของเรือตาย  พวกที่เหลือยอมเป็นข้า สินสมุทรกับนางสุวรรณมาลีเป็นข้าศึก ภายหลังสอบถามได้ความว่าสินสมุทรเป็นลูกพระอภัยมณี ศรีสุวรรณจึงชักชวนกันไปตามหาพระอภัยมณี

เมื่อศรีสุวรรณตกลงไปกับสินสมุทร พระธิดาอรุณารัศมีขอตามไปด้วย ทั้ง 4 กษัตริย์คุมเรือเดินทางไปกลางทะเล จนพบกับเรือของอุศเรน อุศเรนให้ทหารลงเรือเร็วไปถามเรื่องราวจึงได้ทราบว่าสินสมุทร นางสุวรรณมาลี และศรีสุวรรณมาในเรือลำนั้น

ฝ่ายพระอภัยมณีใคร่จะให้พระอนุชา พระโอรสรู้ว่าตนอยู่ที่เรืออุศเรน จึงเป่าปี่ขึ้นเรื่องต่อไปปรากฏดังในตอนที่ 19 นี้

      * ฝ่ายสุวรรณมาลีศรีสุวรรณ           อยู่พร้อมกันที่ลำกำปั่นใหญ่
ฟังสำเนียงเสียงปี่พระอภัย                   ก็จำได้ด้วยเคยฟังแต่หลังมา
ทั้งถ้อยคำร่ำเรียกสำเหนียกแน่             เห็นเที่ยงแท้ภูวไนยให้ไปหา
สินสมุทรสุดคิดถึงบิดา                       จึงทูลว่าปี่นี้ไม่มีใคร
คือทรงฤทธิ์บิตุรงค์ของลูกรัก               เห็นแน่นักพระองค์อย่าสงไสย
ข้าจะขอทูลลาอาสาไป                      แล้วจะได้รับมาเภตราเราฯ
     * สองกษัตริย์ตรัสว่าอย่าว้าวุ่น         เขามีคุณพระบิดามากับเขา
ควรจะไปไต่ถามตามสำเนา                 จะด้นเดาดื้อไปนั้นไม่ดี
พวกฝรั่งลังกาจะว่าได้                        ต้องขัดข้องหมองใจไม่พอที่
ฉวยขุกเข็ญเป็นศึกจะเสียที                  ด้วยพระพี่มิได้รู้อยู่ด้วยมัน
อาจจะไปให้พบภูวเรศร์                       ถ้าแจ้งเหตุทุกข์ร้อนจะผ่อนผัน
พ่ออย่าไปใจเด็กยังดุดัน                      อยู่กับน้องป้องกันพระชนนี
สินสมุทรห้ามว่าอย่าเสด็จ                    เหมือนขามเข็ดของ้อไม่พอที่
หลานจะไปไต่ถามแต่โดยดี                  ถ้าย้ำยีจึงจักสู้ดูฝีมือ
พระไปเรือเมื่อไรจะไปถึง                      จะเหมือนหนึ่งฉันลงน้ำดำไปหรือ
แม้นพบปะพระบิดาจะหารือ                   ไม่ดึงดื้อดอกพระองค์อย่าสงกา
แล้วจัดแจงแต่งเครื่องสำหรับยุทธ           เหน็บอาวุธคู่กายทั้งซ้ายขวา
กระโดดโผนโจนลงในคงคา                   แผลงศักดาดำดึ่งตะบึงไป ฯ

     * ฝ่ายโฉมยงองค์อรุณรัศมี                   คิดว่าพี่ตกน้ำร่ำร้องไห้
พระเจ้าป้ามาช่วยด้วยไวไว                        พระพี่ไม่ผุดรอดจะวอดวาย
ทั้งสององค์ทรงพระสรวลทั้งโศกเศร้า            นางเคียงเข้าเล้าโลมนางโฉมฉาย
พระพี่ดำน้ำไปดอกไม่ตาย                         อย่าวุ่นวายเลยมานั่งคอยฟังความ
ศรีสุวรรณนั้นไม่ไว้ใจฝรั่ง                          จึงตรัสสั่งนายทหารชาญสนาม
เร่งเตรียมเรือเพื่อสำหรับรับสงคราม              ไว้สักสามสิบลำประจำการ
ออกแล่นลอยคอยดูอยู่ห่างห่าง                   ถ้าขัดขวางก็จะได้แก้ไขหลาน
อังกุหร่าบังคมค่อยก้มคลาน                       มาเตรียมการพร้อมพรั่งระวังไภย ฯ
     * ฝ่ายพระหน่อบดินทร์สินสมุทร             ดำมาผุดกลางมหาชลาไหล
แลเห็นลำกำปั่นเป็นหลั่นไป                       ไม่มีใครดูแลแต่สักคน
แต่เสียงปี่ที่เป่ายังไม่หยุด                         สินสมุทรเพ่งพิศคิดฉงน
ค่อยแผงกายว่ายมาในสาชล                      ปีนขึ้นบนกำปั่นไม่ครั่นคร้าม
เห็นพวกพลกรนหลับระดับดาษ                    ดูเกลื่อนกลาดกลางเรืออยู่เหลือหลาม
ที่ตื่นอยู่รู้จักล้วนจีนจาม                            จึงโดดข้ามคนเหล่านั้นมาทันที
เห็นบิตุรงค์ทรงนั่งบัลลังก์อาสน์                   เข้ากอดบาทบงกชบทศรี
ไม่ทันถามความโศกแสนทวี                       ทรงโศกีกลิ้งเกลือกลงเสือกกาย ฯ


     * จอมกษัตริย์ทัศนาเห็นลูกแก้ว                     เหมือนตายแล้วเกิดใหม่ให้ใจหาย
พระชลไนยน์ไหลหลั่งลงพรั่งพราย                        ประคองกายกอดแบไว้แนบองค์
สงสารบุตรสุดจะสอื้นอั้น                                   ยังมิทันไต่ถามตามประสงค์
สุดกำลังจะประทังดำรงองค์                               กรรแสงทรงโศกซบสลบไป ฯ
     * แขกฝรั่งทั้งนั้นก็ขวัญหาย                          เห็นเจ้านายนิ่งแน่เข้าแก้ไข
ไม่ฟื้นพระองค์สงสารแสนอาไลย                          ต่างร้องให้วุ่นวายฟายน้ำตาฯ
     * อุศเรนรู้สึกนึกอนาถ                                 เห็นประหลาดลูกเล็กเด็กนักหนา
จึงถามพระอภัยว่าใครมา                                   เขาทูลว่าพระโอรสยศไกร
จึงเรียกไพร่ในเรือให้รู้สึก                                   อึกกระทึกในกำปั่นอยู่หวั่นไหว
ช่วยนวดฟั้นคั้นองค์พระอภัย                               ก็กลับได้สติฟื้นเหมือนตื่นนอน
ลืมพระเนตรเห็นบุตรกับอุศเรน                             หัศเกนพวกฝรั่งนั่งสลอน
สินสมุทรอภิวาทบาทบิดร                                 สอื้นอ้อนทูลถามตามสงกา
เมื่อพลัดพรากยากเย็นเป็นไฉน                            ลูกมิได้รู้ความเที่ยวตามหา
ไฉนองค์ทรงฤทธิ์พระบิดา                                 จึงได้มาเรือฝรั่งเป็นอย่างไร ฯ
     * พระฟังคำน้ำพระเนตรลงพรากพราก                จะออกปากปิ่มว่าเลือดตาไหล
จึงเล่าความตามจริงทุกสิ่งไป                             จนถึงได้โดยสารมาพานพบ
อันพ่อนี้วิตกอกจะแยก                                       ด้วยเรือแตกตายเป็นไม่เห็นศพ
แล้วตรัสถามลูกยาด้วยปรารภ                               นี่พ่อพบผู้ใดจึงได้มา ฯ


     * สินสมุทรได้ฟังรับสั่งถาม                      จึงตอบตามคำแขกแปลกภาษา
แม่ผีเสื้อเหลือใจไล่สกัด                               ลูกจึงพลัดไปกับเหล่านางสาวศรี
ได้พบแต่แม่สุวรรณมาลี                                ก็แยกหนีไปในน้ำแต่ลำพัง
ถึงเจ็ดวันบรรลุถึงเกาะใหญ่                           ข้าอาไศรยแต่พอชื่นได้คืนหลัง
พอพบพวกโจรเรือหลงเชื่อฟัง                         จะเข้าฝั่งชลธารโดยสารมัน
มันคิดคดลดเลี้ยวเกี้ยวพระแม่                         ลูกจึงแก้แค้นฆ่าให้อาสัญ
ที่เหลือตายนายไพร่พร้อมใจกัน                       ยกกำปั่นใหญ่ให้ได้ไคลคลา
เที่ยวไต่ถามตามองค์พระทรงเดช                     ทุกประเทศทางทะเลเที่ยวเร่หา
จนไปถึงรมจักรนัครา                                   พบพระอาถามทักรู้จักกัน
จึงเกณฑ์คนพลรบสมทบทัพ                          เดี๋ยวนี้อามากับกระหม่อมฉัน
พอเสียงปี่ที่เป่าเป็นสำคัญ                             ก็หมายมั่นว่าพระองค์ไม่สงกา
ลูกรำลึกตรึกถึงพระผ่านเกล้า                          จึงดื้อเดาโดดน้ำดำมาหา
เชิญเสด็จภูวไนยไปเภตรา                             พระเจ้าอาก็ละห้อยคอยพระองค์ ฯ
     * พอรู้ว่าอนุชามาด้วยบุตร                        ยิ่งแสนสุดชื่นชมสมประสงค์
จึงตรัสบอกอุศเรนเจนณรงค์                           นี่แหละองค์สินสมุทรบุตรข้าน้อย
เมื่อเรือแตกแบกนางมากลางน้ำ                       จึงได้กำปั่นใหญ่ไว้ใช้สอย
กับเรือน้องของข้ามาห้าร้อย                           เที่ยวแล่นลอยล่องหาในสาคร
เดชะบุญคุณพระมาปะพบ                               ไม่ต้องรบชิงช่วงดวงสมร
คงได้คู่สู่สมสยมพร                                       อย่าทุกข์ร้อนเลยพระองค์จงสำราญ
เชิญไปรำกำปั่นของลูกรัก                              ให้พบพักตรวรนุชสุดสงสาร
ประภาษพลางทางสุนทรสอนกุมาร                     ให้กราบกรานอุศเรนเจนณรงค์ ฯ
     * ฝ่ายลูกท้าวจ้าวลังกาหน้าเป็นเหม              แสนเกษมสมจิตต์คิดประสงค์
เรียกกุมารหลานเลี้ยงมาเคียงองค์                      พ่อแสนทรงฤทธิ์เลิศประเสริฐชาย
ช่วยชีวิตขนิษฐาของอาไว้                               ให้คืนได้ดวงสวาทเหมือนมาดหมาย
ไม่ลืมคุณหลานขวัญจนวันตาย                           พลางแนบกายกอดจูบลูบกุมาร
เอาเครื่องทรงสำอางอย่างกษัตริย์                      เพ็ชรรัตน์รจนามุกดาหาร
ทั้งเพ็ชรนิลจินดามาประทาน                             พระกุมารเมินหน้าแล้วว่าพลัน
อย่าว่าแต่แก้วแหวนแสนสมบัติ                           ถึงจะจัดเอาอะไรมาให้ฉัน
ไม่มุ่งมาดปรารถนาสาระพรรณ                               ข้ารักแต่แม่สุวรรณมาลี ฯ
     * พระอภัยสุริย์วงศ์ทรงพระสรวล                     แกล้งเสชวนอุศเรนอันเรือนศรี
อย่าตอบถ้อยถือความเลยตามที                          เชิญภูมีมาไปหาสุดาดวง ฯ
     * อุศเรนฟังว่าค่อยผาสุก                              เหมือนทิ้งทุกข์สักเท่าภูเขาหลวง
สั่งล้าต้าต้นหนคนทั้งปวง                                  ตามกระทรวงซ้ายขวาสิบห้าลำ
ทั้งลำทรงธงทองเป็นสองแถว                            เลิศแล้ววายหลังคาเลขาขำ
ทัศเกนเจนปืนยืนประจำ                                    เข้าเคียงลำกำปั่นใหญ่ดังใจจง
อุศเรนรื่นเริงบรรเทิงจิตต์                                    เข้าสถิตเตียงทองที่ห้องสรง
ไขสุหร่ายปรายลอองมาต้ององค์                           แล้วสอดทรงสนับเพลาเนาวรัตน์
ฉลององค์ทรงสวมกรวมสลับ                                ดุมประดับแต่ล้วนเพ็ชรเจ็ดกะหรัด
ปั้นเหน่งเนื่องเฟื่องกระหนกกระหนาบรัด                    แล้วทรงทัดพระมหามาลาระบาย
แซมดอกไม้ไหวสว่างหางการะเวก                         เป็นอย่างเอกอวดผู้หญิงหยิ่งใจหาย
ธำมรงค์ทรงหัตถ์จำรัสพราย                                 พระกรซ้ายเกี้ยวผ้าเช็ดหน้ากรอง
สอดเสน่าเหน็บตรีกระบี่ถือ                                   สนับมือสอดใส่ไว้ทั้งสอง
ส่านจุหรี่สีกุหร่าชั้นหน้าทอง                                 สอดฉลองพระบาทเพ็ชรเสด็จมา
ทหารปืนถือปืนยืนสองข้าง                                   ตามเยี่ยงอย่างยศศักดิ์คอยรักษา
แล้วเชิญพระอภัยให้ไคลคลา                                 มาเภตราลำใหญ่ดังใจปอง ฯ


     * ศรีสุวรรณนั้นมารับคำนับพี่                            แต่สุวรรณมาลีหนีเข้าห้อง
พระอภัยพี่ยาน้ำตานอง                                        ขึ้นแท่นทองที่นั่งทั้งอุศเรน
เหล่าโยธีศรีสุวรรณกับสินสมุทร                              ถืออาวุธพร้อมพรั่งทั้งดั้งเขน
พลฝรั่งลังกาพวกหัสเกน                                       ล้วนจัดเจนประจุปืนยืนระวัง ฯ
     * ศรีสุวรรณอัญชลีพระพี่เจ้า                             กำสรดเศร้าโศกคิดถึงความหลัง
จะกลั้นกลืนขืนใจก็ไม่ฟัง                                       พระชลไนยน์ไหลหลั่งพรั่งพราย
พลางประณตบทเรศร์พระเชษฐา                             น้องนึกว่าสิ้นบุญจะสูญหาย
เที่ยวติดตามถามข่าวก็เปล่าดาย                              หากหลานชายชี้แจงจึงแจ้งใจ
แล้วทูลถึงสามพราหมณ์ตามมาด้วย                          เป็นเพื่อม้วยมรณาจะหาไหน
พลางตรัสเรียกลูกน้อยกลอยฤทัย                             ไปกราบไหว้ให้ชิดพระบิตุลา ฯ
     * สงสารองค์พระอภัยวิไลยโฉม                          ลูบประโลมหลานน้อยละห้อยหา
อุ้มขึ้นวางกลางตักพิศพักตรา                                  พระชลนานองเนตรสังเวชใจ
จะเล่าความตามยากเมื่อจากน้อง                             ก็ขัดข้องเขาจะแจ้งแถลงไข
จึงว่าพี่นี้ก็แสนสลดใจ                                           หมายว่าไม่พบญาติแล้วชาตินี้
หากกุศลหนหลังเราทั้งสอง                                   ได้พบน้องนัดดามารศรี
ยังทุกข์หนึ่งถึงชนกชนนี                                       จะร้ายดีมิได้รู้ถึงหูเลย
พระร่ำพลางต่างองค์ทรงกรรแสง                              โอ้เสียแรงเกิดมานิจจาเอ๋ย
ไม่เคยยากกรากกรำต้องจำเคย                                เมื่อไรเลยจะพร้อมวงศ์พงศ์ประยูร
พระพี่น้องสององค์สอื้นไห้                                       ด้วยอาไลยไกลญาติเพียงขาดสูญ
ทั้งลูกน้อยนัดดาก็อาดูร                                         ต่างเพิ่มพูนโศกเศร้าไม่เบาบาง ฯ
     * อุศเรนร่ำปลอบให้ชอบจิตต์                             เห็นวายคิดขุ่นข้องที่หมองหมาง
จึงปราไสยไต่ถามเนื้อความพลาง                              เดี๋ยวนี้นางนุชน้องอยู่ห้องใด
พระโปรดด้วยช่วยบอกโฉมเฉลา                               ให้นงเยาว์รู้แจ้งแถลงไข
ว่าพระชนนีนาถจะขาดใจ                                        กรรแสงไห้โหยหาไม่ราวัน
จึงใช้ข้าพยายามตามแสวง                                     พระก็แจ้งความจริงทุกสิ่งสรรพ์
ช่วยเล้าโลมโฉมสุดาวิลาวรรณ                                 อย่าให้ขวัญเนตรหมางระคางใจ ฯ
     * สินสมุทรสุดเคืองชำเลืองค้อน                          แกล้งตัดรอนขวางความตามวิสัย
รำคาญหูจู้จี้นี่กระไร                                              เขาร้องไห้ไม่ทันหายวายน้ำตา
ขืนจะเฝ้าเร้ารบพบผู้หญิง                                       ขันจริงจริงใจฝรั่งชักหนักหนา
มิใช่การภารธุระพระบิดา                                         แม่ของข้าข้าไม่ให้ใครไปเลย ฯ
     * พระอภัยได้ฟังสินสมุทร                                   จึงว่าสุดเสน่หาบิดาเอ๋ย
อย่าว้าวุ่นหุนหันเช่นนั้นเลย                                     เหมือนทรามเชยช่วยธุระพระบิดา
อันองค์อุศเรนนี้อารีนัก                                           เธอผูกรักซื่อตรงเหมือนวงศา
พ่อโดยสารท่านก็รับลงเรือมา                                   จึงเห็นหน้าลูกน้อยกลอยฤไทย
ช่วยบอกความตามแต่แม่ของเจ้า                              น้ำใจเขาจะคิดเห็นเป็นไฉน
เธอเป็นคู่สู่ขออรไทย                                             มิใช่ใครนอกนั้นจะกั้นทาง ฯ
     * สินสมุทรสุดแค้นให้แน่นจิตต์                            ทั้งสุดคิดสาระพัดจะขัดขวาง
ลงจากแท่นแค้นใจร้องไห้พลาง                                 มาหานางนั่งสอื้นกลืนน้ำตา ฯ
     * นางสวมสอดกอดองค์โอรสไว้                           แล้วถามไต่ลูกน้อยละห้อยหา
เมื่อตะกี้ที่เขาตามบิดามา                                        เขาพูดจาว่ากระไรไปหรือยัง ฯ
     * สินสมุทรพูดจาประสาซื่อ                                  นั่นแลคือตัวความมาตามหลัง
พระรักเขาชาวลังกาหรือว่าชัง                                   อย่าปิดบังบอกความลูกตามจริง
เดี๋ยวนี้เล่าเขาจะรับไปอภิเษก                                   เป็นองค์เอกอิศราพระยาหญิง
เห็นรูปร่างข้างเขาก็เพราพริ้ง                                    จะต้องทิ้งลูกเสียแท้แล้วแม่คุณ ฯ
     * นางแกล้งว่าน่าเบื่อเหลือแล้วเจ้า                        อะไรเฝ้าโกรธเกรี้ยวทำเฉียวฉุน
ถึงสู่ขอก็มิใช่ได้เคยคุ้น                                           จะมาวุ่นว่าขานรำคาญใจ
เดี๋ยวนี้เล่าเจ้าจะให้แม่ไปหรือ                                   กลัวฝีมือเขากระมังนั่งร้องไห้
พระบิดาว่าขานประการใด                                        อย่าร่ำไรเลยช่วยแปลให้แม่ฟัง ฯ

อ่านต่อตอนที่ 2 http://www.trueplookpanya.com/true/knowledge_detail.php?mul_content_id=1173

ข้อสอบที่เกี่ยวข้อง
#Trending now
AdGang59 ,Adgang60 ,ข่าวครู ,สื่อการสอน ,แผนการสอน ,เทคนิคการสอน ,สอบครู ,ข่าวครู ,admissions 59 ,admissions 60 ,ad59 ,ad60 ,admissions ,สอบตรง 59 ,รับตรง 59 ,สอบตรง 60 ,รับตรง 60 ,ข้อสอบรับตรง ,อาเซียน ,AEC ,ข่าวกิจกรรม ,ข่าวทุน ,ข่าวเด่น ,เรียนต่อ ,ทุน ,ทุนเรียนต่อ ,ทุนการศึกษา ,clearing house ,เคลียร์ริ่งเฮ้าส์ ,ค้นหาตัวเอง ,ปฎิทินสอบ ,ONET ,GAT ,PAT ,ติว ,ติว GAT ,ติว PAT ,GAT เชื่อมโยง ,โครงงานวิทยาศาสตร์ ,โครงงาน ,เรียนต่อต่างประเทศ ,ข้อสอบ ,คลังข้อสอบ ,ข่าว admissions ,แอดมิชชั่น ,สาระน่ารู้ ,โควตา ,แนะแนว ,สามเณร ,ธรรมะ ,ว.วชิรเมธี ,ธรรม ,ท่องเที่ยว ,คลิปเด็ด ,รวมคลิปเด็ด ,คลิปเด็ดแปลไทย ,ติวเข้ม ,สอบเข้า ,สอบสัมภาษณ์ ,สอบเข้า ม.1 ,สอบเข้า ม.4 ,สอบเข้าเตรียมอุดมฯ ,สอบเข้าสาธิต ,สอบเข้ามหิดล ,ทดลองวิทย์ ,ฮอร์โมน ,Hormone ,จักรยาน ,CU TEP ,TU GET ,สามเณรปลูกปัญญาธรรม ,truelittlemonk ,ของเล่นวิทยาศาสตร์ ,เพลงชาติไทย ,วิศวะ จุฬา ,บัญชี จุฬา ,สอบทุน ,Smart Exams ,TOEIC ,TOEFL ,สูตรลัดคณิตศาสตร์ ,วิสาขบูชา ,หน้าหนาว ,เชียงใหม่ ,เชียงราย ,เงินเดือนครู ,ครูผู้ช่วย ,สมัครสอบครู ,ข้อสอบ o-net ป.6 
กลับด้านบน